Naar inhoud
Juristi.nl
ECLI:NL:HR:2026:1886Bestuursrecht; Belastingrecht

Hoge Raad: belastingrechter onbevoegd bij uitblijven beslissing op uitstel van betaling — HR:2026:1886

rechtsbescherming bij uitstel van betaling van belastingschuld

Eiser / verzoeker

Belastingschuldige (belanghebbende)

VS

Verweerder / gedaagde

Staatssecretaris van Financiën en de Staat (minister van Justitie en Veiligheid)

Beroep in cassatie ongegrond; alleen de overschrijding van de redelijke termijn in cassatie wordt vastgesteld, zonder schadevergoeding en zonder proceskostenveroordeling

  • Tegen beslissingen van de ontvanger over uitstel van betaling op grond van de Invorderingswet 1990 staat geen beroep open bij de bestuursrechter; de belastingschuldige moet naar de burgerlijke rechter.
  • Dat ook geen beroep openstaat tegen het niet tijdig beslissen op een verzoek om uitstel van betaling of op het daartegen ingestelde administratieve beroep.
  • Dwangsommen wegens niet tijdig beslissen zijn bij uitstel van betaling niet verschuldigd, omdat de dwangsomregeling van de Awb daar niet van toepassing is.
  • De verwijzing naar de burgerlijke rechter schendt artikel 6 EVRM en artikel 47 van het Handvest niet; prejudiciële vragen aan het Hof van Justitie zijn niet nodig.
  • De redelijke termijn in cassatie is met niet meer dan zes maanden overschreden; bij een financieel belang onder € 1.000 volstaat de constatering.

Samenvatting

Een belastingschuldige kreeg een naheffingsaanslag in de motorrijtuigenbelasting opgelegd en vroeg uitstel van betaling. Dat verzoek werd afgewezen. Hij stelde daarop administratief beroep in bij de directeur van de Belastingdienst, maar ook daarop kwam geen tijdige beslissing. Ook de ontvanger liet na tijdig te beslissen op zijn verzoek om uitstel van betaling van de aanslag, de invorderingsrente en de betekeningskosten. De man stapte naar de belastingrechter en eiste daarnaast dwangsommen wegens het uitblijven van die beslissingen.

De rechtbank Zeeland-West-Brabant verklaarde zich bij uitspraak van 17 juli 2023 onbevoegd. Het verzet van de man daartegen verklaarde de rechtbank ongegrond. Volgens de rechtbank moet een belastingschuldige zich in dit soort gevallen tot de burgerlijke rechter wenden. De man ging in cassatie, rechtstreeks bij de Hoge Raad. Het arrest is gewezen in sprongcassatie tegen de uitspraak van de rechtbank Zeeland-West-Brabant van 4 juni 2024.

AI-zoekassistent

Beschrijf uw zaak. Wij vinden de juiste advocaat.

In één of twee zinnen matcht onze AI uw situatie direct met gespecialiseerde advocaten, desgewenst in uw regio.

Match uit 19.638 advocatenGratis en vrijblijvendResultaat in seconden

De Hoge Raad legt uit hoe het stelsel van rechtsbescherming in elkaar zit. Beslissingen over uitstel van betaling worden genomen op grond van de Invorderingswet 1990. De Algemene wet bestuursrecht sluit beroep bij de bestuursrechter tegen zulke besluiten uit, behalve voor enkele uitzonderingen die hier niet gelden. Dat het Belastingdienst-beleid administratief beroep toestaat, verandert daar niets aan. Een beslissing van de ontvanger over uitstel van betaling is ook geen voor bezwaar vatbare beschikking op grond van een belastingwet, omdat de Invorderingswet 1990 niet de heffing van een rijksbelasting regelt. Daarom kan de belastingrechter er geen beroep over behandelen. Dat geldt ook voor beroep tegen het niet tijdig nemen van zo'n beslissing.

Ook de gevraagde dwangsommen leveren niets op. De regeling over dwangsommen bij niet tijdig beslissen is bij de invordering van belastingen niet van toepassing en een andere wettelijke grondslag ontbreekt.

De man betoogde dat dit stelsel in strijd is met het recht op toegang tot een onafhankelijke rechter, zoals beschermd door artikel 6 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens en artikel 47 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie. De Hoge Raad wijst dat af. De belastingschuldige kan zich tot de burgerlijke rechter wenden, ook om een tijdige beslissing af te dwingen. Er ontbreekt dus geen voorziening in rechte. De Hoge Raad ziet ook geen reden om vragen aan het Hof van Justitie van de Europese Unie te stellen. De inrichting van de rechtsbescherming valt onder de procedurele autonomie van de lidstaten, mits de beginselen van gelijkwaardigheid en doeltreffendheid zijn gewaarborgd. Dat is hier het geval, omdat de burgerlijke rechter niet minder bevoegd is bij vorderingen op basis van het Unierecht dan bij vorderingen op basis van nationaal recht.

Belanghebbende vroeg ook om een vergoeding van immateriële schade wegens overschrijding van de redelijke termijn in cassatie. Het cassatieberoep is ingesteld op 22 juli 2024. De redelijke termijn is met niet meer dan zes maanden overschreden. Omdat het financiële belang minder dan € 1.000 bedraagt en de overschrijding minder dan twaalf maanden is, volstaat de Hoge Raad met de constatering dat de termijn is overschreden. Een schadevergoeding krijgt de man niet.

De Hoge Raad verklaart het beroep in cassatie ongegrond en veroordeelt niemand in de proceskosten.

Gegevens

Datum uitspraak

Instantie

Hoge Raad

Zaaknummer

24/02391

Procedure

Cassatie

Bron: officiële uitspraak op rechtspraak.nl

Op de hoogte blijven

Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.

Adv.Ynvest Fund
6%

vast rendement

  • Vastgoed als zekerheid
  • Kwartaalbetalingen
  • Vanaf €30.000
Meer informatie

Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.

Recente uitspraken

Hoge Raad verklaart cassatie niet-ontvankelijk: bedrijf betaalde griffierecht niet

Een bedrijf wilde zijn belastingzaak aan de Hoge Raad voorleggen, maar betaalde het griffierecht niet. Dat bleek het einde van de procedure. De Hoge Raad kwam niet toe aan de vraag waar het geschil oorspronkelijk over ging en verklaarde het beroep in cassatie niet-ontvankelijk. Het bedrijf ging in cassatie tegen een uitspraak van het Gerechtshof Amsterdam van 31 maart 2026. Wie in cassatie gaat in een belastingzaak, moet daarvoor griffierecht betalen. De griffier van de Hoge Raad wees het bedrijf daar op 26 juni 2026 bij aangetekende brief op en gaf vier weken om te betalen. Uit de gegevens van PostNL bleek dat de brief was afgeleverd op het adres dat het bedrijf zelf had opgegeven. Het griffierecht kwam niet binnen. Op 28 juli 2026 plaatste de griffier daarom een bericht in het digitale dossier van het bedrijf. Daarin kreeg het bedrijf de gelegenheid uit te leggen waarom het griffierecht niet was betaald. Het bedrijf reageerde op 25 augustus 2026 via het webportaal van de Hoge Raad. In die brief voerde het bedrijf geen verklaring aan voor het uitblijven van de betaling, maar een principieel bezwaar. Volgens het bedrijf past het niet bij het recht op toegang tot de rechter in artikel 47 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie dat een cassatieberoep niet-ontvankelijk wordt als het griffierecht niet vooraf is betaald. Het bedrijf meende dat het Hof van Justitie van de Europese Unie zou oordelen dat griffierecht pas achteraf mag worden geheven, en alleen als het beroep ongegrond blijkt. Die werkwijze zou volgens het bedrijf veel evenrediger zijn dan de regeling in artikel 8:41 van de Algemene wet bestuursrecht. De Hoge Raad zou daarom volgens het bedrijf prejudiciële vragen moeten stellen aan het Hof van Justitie. De Hoge Raad vond dat het bedrijf hiermee niet aannemelijk maakte dat het niet in verzuim was geweest. Hij verwees naar zijn arrest van 12 juni 2026 (ECLI:NL:HR:2026:915). Daarin had hij al uitgelegd waarom hij geen aanleiding ziet om over deze kwestie vragen aan het Hof van Justitie voor te leggen. Die overwegingen golden ook nu. Omdat het griffierecht niet was betaald, moest het beroep op grond van artikel 8:41, lid 6, van de Awb niet-ontvankelijk worden verklaard. De Hoge Raad verklaarde het beroep in cassatie niet-ontvankelijk. Een veroordeling in de proceskosten volgde niet.

Hoge Raad·
Bestuursrecht; Belastingrecht
Hoge Raad verklaart cassatie van B.V. niet-ontvankelijk om onbetaald griffierecht, geen vragen aan EU-Hof

Een B.V. die cassatie had ingesteld tegen een uitspraak van het gerechtshof Amsterdam in een belastingzaak, heeft het daarvoor verschuldigde griffierecht niet betaald. De Hoge Raad verklaart het beroep daarom niet-ontvankelijk, zonder de zaak inhoudelijk te beoordelen. De griffier van de Hoge Raad wees de belanghebbende op 17 juli 2026 bij aangetekende brief op de plicht om griffierecht te betalen en gaf daarvoor vier weken de tijd. Volgens de gegevens van Track&Trace van PostNL is die brief afgehaald op de afhaallocatie. Het griffierecht bleef onbetaald. Op 20 augustus 2026 plaatste de griffier een bericht in het digitale dossier, waarmee het bedrijf de gelegenheid kreeg uit te leggen waarom het niet had betaald. Daarvan maakte het bedrijf gebruik met een brief van 16 september 2026 via het webportaal van de Hoge Raad. In die brief voerde de belanghebbende aan dat het vooraf moeten betalen van griffierecht, op straffe van niet-ontvankelijkheid, niet past bij artikel 47 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, gelezen met artikel 52 daarvan. Het bedrijf stelde dat het Hof van Justitie van de Europese Unie zou oordelen dat griffierecht pas achteraf mag worden geheven, bij een ongegrond beroep. Die wijze van heffing zou volgens de belanghebbende veel evenrediger zijn dan de voorschriften van artikel 8:41 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb). Daarom zou de Hoge Raad verplicht zijn prejudiciële vragen te stellen, dat wil zeggen vragen over de uitleg van EU-recht voor te leggen aan het Hof van Justitie. De Hoge Raad volgt dat niet. Wat de belanghebbende aanvoert, geeft volgens de Hoge Raad geen reden om aan te nemen dat het bedrijf niet in verzuim was. De Hoge Raad verwijst naar zijn eigen arrest van 12 juni 2026, waarin hij uitlegde waarom hij geen aanleiding ziet om over deze kwestie vragen aan het Hof van Justitie te stellen. Die redenering geldt ook hier. Omdat het griffierecht niet is betaald, moet het beroep op grond van artikel 8:41, lid 6, Awb niet-ontvankelijk worden verklaard. De Hoge Raad verklaart het beroep in cassatie niet-ontvankelijk en ziet geen aanleiding voor een veroordeling in de proceskosten.

Hoge Raad·
Bestuursrecht; Belastingrecht
Hoge Raad wijst cassatieberoep tegen naheffingen omzetbelasting Sint Maarten af

Een bedrijf op Sint Maarten kreeg over de jaren 2015 tot en met 2018 naheffingsaanslagen opgelegd in de belasting op bedrijfsomzetten, de lokale omzetbelasting op het eiland. Het bedrijf vond die aanslagen onterecht en ging ertegen in beroep bij het Gerecht in eerste aanleg van Sint Maarten. Daarna ging de zaak in hoger beroep bij het Gemeenschappelijk Hof van Justitie van Aruba, Curaçao, Sint Maarten en van Bonaire, Sint Eustatius en Saba. Ook dat hof deed op 27 juli 2023 een uitspraak waar het bedrijf het niet mee eens was. Het bedrijf, dat zich liet vertegenwoordigen door J.P. Ruiter, stelde daarom cassatieberoep in bij de Hoge Raad, tegen de uitspraak van het Gemeenschappelijk Hof van 27 juli 2023. In cassatie toetst de Hoge Raad niet opnieuw de feiten, maar kijkt hij of het hof het recht goed heeft toegepast en zijn oordeel voldoende heeft gemotiveerd. De tegenpartij in deze procedure was de minister van Financiën van Sint Maarten. De Hoge Raad oordeelde dat de klachten van het bedrijf over de uitspraak van het hof niet tot vernietiging van die uitspraak kunnen leiden. Een uitgebreide uitleg geeft hij daarvoor niet. Dat hoeft ook niet: volgens artikel 81, lid 1, van de Wet op de rechterlijke organisatie mag de Hoge Raad een cassatieberoep zonder motivering afdoen als de klachten geen vragen opwerpen die van belang zijn voor de eenheid of de ontwikkeling van het recht. Hij vond dat hier het geval. De Hoge Raad verklaarde het beroep in cassatie daarom ongegrond. De uitspraak van het Gemeenschappelijk Hof van 27 juli 2023 blijft daarmee in stand, en de naheffingsaanslagen over 2015 tot en met 2018 liggen dus vast. Een veroordeling in de proceskosten sprak de Hoge Raad niet uit.

Hoge Raad·
Bestuursrecht; Belastingrecht
Hoge Raad verklaart cassatieberoep belastingzaak niet-ontvankelijk door onbetaald griffierecht

Een bedrijf dat in cassatie wilde gaan tegen een uitspraak van de belastingrechter, heeft het griffierecht niet betaald. Daardoor kwam de Hoge Raad niet toe aan de inhoud van de zaak. Het bedrijf, in de uitspraak 'belanghebbende' genoemd en vertegenwoordigd door A.F.M.J. Verhoeven, had beroep in cassatie ingesteld tegen een uitspraak van het gerechtshof Amsterdam van 7 april 2026 (nrs. 25/1306 tot en met 25/1313). De griffier van de Hoge Raad wees het bedrijf op 1 juli 2026 per aangetekende brief op het griffierecht en gaf het vier weken om te betalen. Volgens de gegevens van Track&Trace van PostNL is die brief afgeleverd op het adres dat het bedrijf zelf had opgegeven. Het griffierecht bleef onbetaald. Op 30 juli 2026 kreeg het bedrijf via het digitale dossier alsnog de kans uit te leggen waarom het niet had betaald. Van die kans maakte het bedrijf gebruik met een brief van 28 augustus 2026. Daarin stelde het dat het niet past bij het recht op een doeltreffende rechterlijke bescherming (artikel 47 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, gelezen met artikel 52) om een cassatieberoep alleen in behandeling te nemen als vooraf griffierecht is betaald. Volgens het bedrijf zou het Hof van Justitie van de Europese Unie, als het daarover wordt gevraagd, oordelen dat griffierecht pas achteraf mag worden geheven, en alleen bij een ongegrond beroep. Die werkwijze zou veel evenrediger zijn dan de heffing vooraf die artikel 8:41 van de Algemene wet bestuursrecht voorschrijft. De Hoge Raad zou daarom prejudiciële vragen aan het Hof van Justitie moeten stellen. De Hoge Raad ging daar niet in mee. Wat het bedrijf aanvoerde, was geen reden om aan te nemen dat het niet in verzuim was geweest. Voor het stellen van prejudiciële vragen zag de Hoge Raad geen aanleiding. Daarvoor verwijst hij naar de overwegingen 3.1.3 tot en met 3.4 van zijn arrest van 12 juni 2026. Op grond van artikel 8:41, lid 6, van de Algemene wet bestuursrecht moet het beroep dan niet-ontvankelijk worden verklaard. De Hoge Raad verklaart het beroep in cassatie niet-ontvankelijk. Een veroordeling in de proceskosten volgt niet.

Hoge Raad·
Bestuursrecht; Belastingrecht
Hoge Raad: cassatie van BV niet-ontvankelijk door onbetaald griffierecht, geen prejudiciële vragen

Een B.V. die een belastinggeschil voor de Hoge Raad wilde brengen, heeft het griffierecht voor het cassatieberoep niet betaald. Daardoor is het beroep niet-ontvankelijk verklaard, zonder dat de Hoge Raad iets zegt over de belastingkwestie zelf. De vennootschap betwistte de verplichting om griffierecht vooraf te betalen en vroeg de Hoge Raad om prejudiciële vragen aan het Hof van Justitie van de Europese Unie te stellen. Dat verzoek is afgewezen. De B.V. had cassatieberoep ingesteld tegen een uitspraak van het Gerechtshof Amsterdam van 7 april 2026. In die zaak ging het om meerdere samenhangende procedures, aangezien het hof meerdere zaaknummers (25/1270 tot en met 25/1277) in één uitspraak behandelde. De griffier van de Hoge Raad stuurde de vennootschap op 1 juli 2026 een aangetekende brief. Daarin stond dat griffierecht verschuldigd was en dat de B.V. vier weken kreeg om te betalen. Volgens de gegevens van PostNL was de brief afgeleverd op het adres dat de B.V. zelf had opgegeven. Er werd niet betaald. Op 3 augustus 2026 plaatste de griffier daarom een bericht in het digitale dossier van de B.V., waarin de vennootschap de kans kreeg uit te leggen waarom het griffierecht niet was voldaan. Daarvan maakte de B.V. gebruik met een brief van 28 augustus 2026, die via het webportaal van de Hoge Raad werd ingediend. In die brief voerde de B.V. aan dat het vooraf moeten betalen van griffierecht, op straffe van niet-ontvankelijkheid, zich niet verhoudt met artikel 47 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, gelezen in samenhang met artikel 52 van dat Handvest. Artikel 47 waarborgt het recht op een doeltreffende voorziening in rechte. Volgens de B.V. zou het Hof van Justitie, als het daarnaar wordt gevraagd, oordelen dat griffierecht pas achteraf mag worden geheven bij een ongegrond beroep. Die werkwijze zou veel evenrediger zijn dan de heffing vooraf die artikel 8:41 van de Algemene wet bestuursrecht voorschrijft. De B.V. vond dat de Hoge Raad daarom verplicht was prejudiciële vragen aan het Hof van Justitie te stellen. De Hoge Raad volgt dat niet. Wat de B.V. aanvoert, geeft volgens de Hoge Raad geen reden om aan te nemen dat zij niet in verzuim is geweest bij het niet betalen van het griffierecht. Voor het niet stellen van prejudiciële vragen verwijst de Hoge Raad naar de overwegingen 3.1.3 tot en met 3.4 van zijn arrest van 12 juni 2026, waarin hij over dezelfde kwestie al had geoordeeld. Op grond van artikel 8:41, zesde lid, van de Awb moet het beroep dan niet-ontvankelijk worden verklaard. De Hoge Raad verklaart het cassatieberoep van de B.V. niet-ontvankelijk. Er is geen aanleiding voor een veroordeling in de proceskosten.

Hoge Raad·
Bestuursrecht; Belastingrecht