Hoge Raad: dak van woning verhuurd voor zonnepanelen geeft geen BTW-aftrek op de bouwkosten — HR:2026:1887
btw-aftrek bij verhuur van een woningdak voor zonnepanelen
Eiser / verzoeker
Maatschap van twee echtgenoten (belanghebbende)
Verweerder / gedaagde
Staatssecretaris van Financiën en de Staat (de minister van Justitie en Veiligheid)
Beide beroepen in cassatie ongegrond; de Staat betaalt € 500 schadevergoeding voor de overschreden redelijke termijn en de Staatssecretaris betaalt € 1.868 proceskosten.
- De Hoge Raad oordeelt dat het verhuren van het dak voor zonnepanelen een economische activiteit is, omdat er een markt voor dakverhuur bestaat en de maatschap daar duurzaam opbrengsten uit haalt.
- Het 'hoe dan ook'-criterium uit een eerder arrest was hier niet nodig: het dak en de woning vormen één investeringsgoed dat door de dakverhuur tot het bedrijfsvermogen is gaan behoren.
- Voor het dak van een woonhuis kan niet worden gekozen voor belaste verhuur, omdat het dak naar zijn aard mede als woning dient en elke mate van woongebruik die keuze blokkeert.
- De bouwkosten van het dak geven daarom geen recht op aftrek van btw, waardoor de naheffingsaanslagen blijven staan.
- Wegens overschrijding van de redelijke termijn met niet meer dan zes maanden betaalt de Staat € 500 schadevergoeding.
Samenvatting
Een echtpaar kocht in april 2019 een bouwkavel en liet er een woning op bouwen. Al op de dag van de aankoop wilden de twee het dak gaan verhuren voor zonnepanelen. Daarvoor richtten ze een maatschap op. Die maatschap verhuurt sinds 17 juli 2020, voor in beginsel 25 jaar, het dak aan een van de echtgenoten. De huur bedraagt € 112 per jaar, exclusief omzetbelasting. De maatschap koos voor belaste verhuur en vroeg de btw terug die was gerekend voor de bouw van het dak. Het ging om € 17.675 over 2019 en € 11.914 over 2020.
De Belastingdienst verleende de teruggaaf eerst, maar vorderde die daarna terug met twee naheffingsaanslagen. Het gerechtshof Amsterdam vond dat de maatschap met de dakverhuur wel een economische activiteit uitoefent. Volgens het hof is er een markt voor de verhuur van daken voor zonnepanelen en krijgt de maatschap er 25 jaar lang een vergoeding voor. Toch kreeg de maatschap geen teruggaaf. De bouwkosten van het dak zijn volgens het hof voor privédoeleinden gemaakt, omdat een woning zonder dak niet bewoonbaar is en de kosten dus hoe dan ook zouden zijn gemaakt. Bovendien kan voor het dak niet voor belaste verhuur worden gekozen, omdat het dak als onderdeel van een woning dienstdoet.
De zaak kwam bij de Hoge Raad in cassatie tegen die uitspraak van het gerechtshof Amsterdam van 23 mei 2024. Beide partijen gingen in cassatie. De Staatssecretaris van Financiën vond dat de maatschap geen economische activiteit verricht, omdat de lage huur en de afwezigheid van klanten niet passen bij een gewone verhuurder van daken. Dat betoog slaagde niet. Het hof had het juiste toetsingskader gebruikt en zijn oordeel berust op een waardering van de feiten, die in cassatie niet op juistheid wordt getoetst. Omdat er een markt voor dakverhuur is, hoeven de hoogte van de vergoeding en de omvang van de klantenkring er niet aan in de weg te staan dat de maatschap als ondernemer geldt.
De maatschap klaagde vooral over het 'hoe dan ook'-argument van het hof. Op dat punt kreeg zij gelijk. De Hoge Raad oordeelt dat het hof geen rekening had hoeven houden met de vraag of de kosten ook zonder verhuur zouden zijn gemaakt. Dat criterium komt uit een eerder arrest over een woonhuis dat deels was gekocht voor eigen bewoning. Hier gaat het om een woning waarvan het dak voor bedrijfsdoeleinden wordt gebruikt. De Hoge Raad rekent het dak en de woning tot één investeringsgoed dat tot het bedrijfsvermogen van de maatschap is gaan behoren.
De klacht leidt toch niet tot vernietiging, omdat de tweede grond van het hof overeind blijft. Voor belaste verhuur is doorslaggevend dat het verhuurde niet als woning wordt gebruikt. Elke mate van gebruik voor wonen staat aan die keuze in de weg, ook als iemand anders dan de huurder er woont. Het dak van een woonhuis doet naar zijn aard dienst als woning. Daarom kan voor het dak niet worden gekozen voor belaste verhuur, en bestaat er geen recht op aftrek van de btw op de bouwkosten.
De Hoge Raad verklaart beide beroepen ongegrond, dus de naheffingsaanslagen blijven staan. Wel is de redelijke termijn voor de cassatieprocedure met niet meer dan zes maanden overschreden. De Staat (de minister van Justitie en Veiligheid) moet de maatschap daarvoor € 500 immateriële schadevergoeding betalen. Voor het incidentele beroep van de Staatssecretaris moet de maatschap € 1.868 aan proceskosten krijgen. Voor het principale beroep volgt geen proceskostenveroordeling.
Betrokken advocaten
mr. B.G. van Zadelhoff
belanghebbende
Gerelateerde uitspraken
Gegevens
Datum uitspraak
Instantie
Hoge RaadRechtsgebied
Bestuursrecht; BelastingrechtZaaknummer
24/02546
Procedure
Cassatie
Formele relaties
Op de hoogte blijven
Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.
vast rendement
- Vastgoed als zekerheid
- Kwartaalbetalingen
- Vanaf €30.000
Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.
Recente uitspraken
Een bedrijf wilde zijn belastingzaak aan de Hoge Raad voorleggen, maar betaalde het griffierecht niet. Dat bleek het einde van de procedure. De Hoge Raad kwam niet toe aan de vraag waar het geschil oorspronkelijk over ging en verklaarde het beroep in cassatie niet-ontvankelijk. Het bedrijf ging in cassatie tegen een uitspraak van het Gerechtshof Amsterdam van 31 maart 2026. Wie in cassatie gaat in een belastingzaak, moet daarvoor griffierecht betalen. De griffier van de Hoge Raad wees het bedrijf daar op 26 juni 2026 bij aangetekende brief op en gaf vier weken om te betalen. Uit de gegevens van PostNL bleek dat de brief was afgeleverd op het adres dat het bedrijf zelf had opgegeven. Het griffierecht kwam niet binnen. Op 28 juli 2026 plaatste de griffier daarom een bericht in het digitale dossier van het bedrijf. Daarin kreeg het bedrijf de gelegenheid uit te leggen waarom het griffierecht niet was betaald. Het bedrijf reageerde op 25 augustus 2026 via het webportaal van de Hoge Raad. In die brief voerde het bedrijf geen verklaring aan voor het uitblijven van de betaling, maar een principieel bezwaar. Volgens het bedrijf past het niet bij het recht op toegang tot de rechter in artikel 47 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie dat een cassatieberoep niet-ontvankelijk wordt als het griffierecht niet vooraf is betaald. Het bedrijf meende dat het Hof van Justitie van de Europese Unie zou oordelen dat griffierecht pas achteraf mag worden geheven, en alleen als het beroep ongegrond blijkt. Die werkwijze zou volgens het bedrijf veel evenrediger zijn dan de regeling in artikel 8:41 van de Algemene wet bestuursrecht. De Hoge Raad zou daarom volgens het bedrijf prejudiciële vragen moeten stellen aan het Hof van Justitie. De Hoge Raad vond dat het bedrijf hiermee niet aannemelijk maakte dat het niet in verzuim was geweest. Hij verwees naar zijn arrest van 12 juni 2026 (ECLI:NL:HR:2026:915). Daarin had hij al uitgelegd waarom hij geen aanleiding ziet om over deze kwestie vragen aan het Hof van Justitie voor te leggen. Die overwegingen golden ook nu. Omdat het griffierecht niet was betaald, moest het beroep op grond van artikel 8:41, lid 6, van de Awb niet-ontvankelijk worden verklaard. De Hoge Raad verklaarde het beroep in cassatie niet-ontvankelijk. Een veroordeling in de proceskosten volgde niet.
Een B.V. die cassatie had ingesteld tegen een uitspraak van het gerechtshof Amsterdam in een belastingzaak, heeft het daarvoor verschuldigde griffierecht niet betaald. De Hoge Raad verklaart het beroep daarom niet-ontvankelijk, zonder de zaak inhoudelijk te beoordelen. De griffier van de Hoge Raad wees de belanghebbende op 17 juli 2026 bij aangetekende brief op de plicht om griffierecht te betalen en gaf daarvoor vier weken de tijd. Volgens de gegevens van Track&Trace van PostNL is die brief afgehaald op de afhaallocatie. Het griffierecht bleef onbetaald. Op 20 augustus 2026 plaatste de griffier een bericht in het digitale dossier, waarmee het bedrijf de gelegenheid kreeg uit te leggen waarom het niet had betaald. Daarvan maakte het bedrijf gebruik met een brief van 16 september 2026 via het webportaal van de Hoge Raad. In die brief voerde de belanghebbende aan dat het vooraf moeten betalen van griffierecht, op straffe van niet-ontvankelijkheid, niet past bij artikel 47 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, gelezen met artikel 52 daarvan. Het bedrijf stelde dat het Hof van Justitie van de Europese Unie zou oordelen dat griffierecht pas achteraf mag worden geheven, bij een ongegrond beroep. Die wijze van heffing zou volgens de belanghebbende veel evenrediger zijn dan de voorschriften van artikel 8:41 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb). Daarom zou de Hoge Raad verplicht zijn prejudiciële vragen te stellen, dat wil zeggen vragen over de uitleg van EU-recht voor te leggen aan het Hof van Justitie. De Hoge Raad volgt dat niet. Wat de belanghebbende aanvoert, geeft volgens de Hoge Raad geen reden om aan te nemen dat het bedrijf niet in verzuim was. De Hoge Raad verwijst naar zijn eigen arrest van 12 juni 2026, waarin hij uitlegde waarom hij geen aanleiding ziet om over deze kwestie vragen aan het Hof van Justitie te stellen. Die redenering geldt ook hier. Omdat het griffierecht niet is betaald, moet het beroep op grond van artikel 8:41, lid 6, Awb niet-ontvankelijk worden verklaard. De Hoge Raad verklaart het beroep in cassatie niet-ontvankelijk en ziet geen aanleiding voor een veroordeling in de proceskosten.
Een bedrijf op Sint Maarten kreeg over de jaren 2015 tot en met 2018 naheffingsaanslagen opgelegd in de belasting op bedrijfsomzetten, de lokale omzetbelasting op het eiland. Het bedrijf vond die aanslagen onterecht en ging ertegen in beroep bij het Gerecht in eerste aanleg van Sint Maarten. Daarna ging de zaak in hoger beroep bij het Gemeenschappelijk Hof van Justitie van Aruba, Curaçao, Sint Maarten en van Bonaire, Sint Eustatius en Saba. Ook dat hof deed op 27 juli 2023 een uitspraak waar het bedrijf het niet mee eens was. Het bedrijf, dat zich liet vertegenwoordigen door J.P. Ruiter, stelde daarom cassatieberoep in bij de Hoge Raad, tegen de uitspraak van het Gemeenschappelijk Hof van 27 juli 2023. In cassatie toetst de Hoge Raad niet opnieuw de feiten, maar kijkt hij of het hof het recht goed heeft toegepast en zijn oordeel voldoende heeft gemotiveerd. De tegenpartij in deze procedure was de minister van Financiën van Sint Maarten. De Hoge Raad oordeelde dat de klachten van het bedrijf over de uitspraak van het hof niet tot vernietiging van die uitspraak kunnen leiden. Een uitgebreide uitleg geeft hij daarvoor niet. Dat hoeft ook niet: volgens artikel 81, lid 1, van de Wet op de rechterlijke organisatie mag de Hoge Raad een cassatieberoep zonder motivering afdoen als de klachten geen vragen opwerpen die van belang zijn voor de eenheid of de ontwikkeling van het recht. Hij vond dat hier het geval. De Hoge Raad verklaarde het beroep in cassatie daarom ongegrond. De uitspraak van het Gemeenschappelijk Hof van 27 juli 2023 blijft daarmee in stand, en de naheffingsaanslagen over 2015 tot en met 2018 liggen dus vast. Een veroordeling in de proceskosten sprak de Hoge Raad niet uit.
Een bedrijf dat in cassatie wilde gaan tegen een uitspraak van de belastingrechter, heeft het griffierecht niet betaald. Daardoor kwam de Hoge Raad niet toe aan de inhoud van de zaak. Het bedrijf, in de uitspraak 'belanghebbende' genoemd en vertegenwoordigd door A.F.M.J. Verhoeven, had beroep in cassatie ingesteld tegen een uitspraak van het gerechtshof Amsterdam van 7 april 2026 (nrs. 25/1306 tot en met 25/1313). De griffier van de Hoge Raad wees het bedrijf op 1 juli 2026 per aangetekende brief op het griffierecht en gaf het vier weken om te betalen. Volgens de gegevens van Track&Trace van PostNL is die brief afgeleverd op het adres dat het bedrijf zelf had opgegeven. Het griffierecht bleef onbetaald. Op 30 juli 2026 kreeg het bedrijf via het digitale dossier alsnog de kans uit te leggen waarom het niet had betaald. Van die kans maakte het bedrijf gebruik met een brief van 28 augustus 2026. Daarin stelde het dat het niet past bij het recht op een doeltreffende rechterlijke bescherming (artikel 47 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, gelezen met artikel 52) om een cassatieberoep alleen in behandeling te nemen als vooraf griffierecht is betaald. Volgens het bedrijf zou het Hof van Justitie van de Europese Unie, als het daarover wordt gevraagd, oordelen dat griffierecht pas achteraf mag worden geheven, en alleen bij een ongegrond beroep. Die werkwijze zou veel evenrediger zijn dan de heffing vooraf die artikel 8:41 van de Algemene wet bestuursrecht voorschrijft. De Hoge Raad zou daarom prejudiciële vragen aan het Hof van Justitie moeten stellen. De Hoge Raad ging daar niet in mee. Wat het bedrijf aanvoerde, was geen reden om aan te nemen dat het niet in verzuim was geweest. Voor het stellen van prejudiciële vragen zag de Hoge Raad geen aanleiding. Daarvoor verwijst hij naar de overwegingen 3.1.3 tot en met 3.4 van zijn arrest van 12 juni 2026. Op grond van artikel 8:41, lid 6, van de Algemene wet bestuursrecht moet het beroep dan niet-ontvankelijk worden verklaard. De Hoge Raad verklaart het beroep in cassatie niet-ontvankelijk. Een veroordeling in de proceskosten volgt niet.
Een B.V. die een belastinggeschil voor de Hoge Raad wilde brengen, heeft het griffierecht voor het cassatieberoep niet betaald. Daardoor is het beroep niet-ontvankelijk verklaard, zonder dat de Hoge Raad iets zegt over de belastingkwestie zelf. De vennootschap betwistte de verplichting om griffierecht vooraf te betalen en vroeg de Hoge Raad om prejudiciële vragen aan het Hof van Justitie van de Europese Unie te stellen. Dat verzoek is afgewezen. De B.V. had cassatieberoep ingesteld tegen een uitspraak van het Gerechtshof Amsterdam van 7 april 2026. In die zaak ging het om meerdere samenhangende procedures, aangezien het hof meerdere zaaknummers (25/1270 tot en met 25/1277) in één uitspraak behandelde. De griffier van de Hoge Raad stuurde de vennootschap op 1 juli 2026 een aangetekende brief. Daarin stond dat griffierecht verschuldigd was en dat de B.V. vier weken kreeg om te betalen. Volgens de gegevens van PostNL was de brief afgeleverd op het adres dat de B.V. zelf had opgegeven. Er werd niet betaald. Op 3 augustus 2026 plaatste de griffier daarom een bericht in het digitale dossier van de B.V., waarin de vennootschap de kans kreeg uit te leggen waarom het griffierecht niet was voldaan. Daarvan maakte de B.V. gebruik met een brief van 28 augustus 2026, die via het webportaal van de Hoge Raad werd ingediend. In die brief voerde de B.V. aan dat het vooraf moeten betalen van griffierecht, op straffe van niet-ontvankelijkheid, zich niet verhoudt met artikel 47 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, gelezen in samenhang met artikel 52 van dat Handvest. Artikel 47 waarborgt het recht op een doeltreffende voorziening in rechte. Volgens de B.V. zou het Hof van Justitie, als het daarnaar wordt gevraagd, oordelen dat griffierecht pas achteraf mag worden geheven bij een ongegrond beroep. Die werkwijze zou veel evenrediger zijn dan de heffing vooraf die artikel 8:41 van de Algemene wet bestuursrecht voorschrijft. De B.V. vond dat de Hoge Raad daarom verplicht was prejudiciële vragen aan het Hof van Justitie te stellen. De Hoge Raad volgt dat niet. Wat de B.V. aanvoert, geeft volgens de Hoge Raad geen reden om aan te nemen dat zij niet in verzuim is geweest bij het niet betalen van het griffierecht. Voor het niet stellen van prejudiciële vragen verwijst de Hoge Raad naar de overwegingen 3.1.3 tot en met 3.4 van zijn arrest van 12 juni 2026, waarin hij over dezelfde kwestie al had geoordeeld. Op grond van artikel 8:41, zesde lid, van de Awb moet het beroep dan niet-ontvankelijk worden verklaard. De Hoge Raad verklaart het cassatieberoep van de B.V. niet-ontvankelijk. Er is geen aanleiding voor een veroordeling in de proceskosten.