Hoge Raad herstelt proceskostenvergoeding in BPM-zaak — HR:2026:589
Proceskostenvergoeding in BPM-cassatieprocedure; herstel arrest; bijzonder geval-toets artikel 19a Wet BPM
Eiser / verzoeker
Belanghebbende (belastingplichtige)
Verweerder / gedaagde
Staatssecretaris van Financiën en de Staat (Minister van Justitie en Veiligheid)
De Hoge Raad herstelt het eerdere cassatiearrest: de proceskosten voor cassatie worden vastgesteld op € 421 (te splitsen tussen Staatssecretaris en Staat), met griffierechtvergoeingen en wettelijke rente over achterstallige betalingen; de naheffingsaanslag zelf blijft in stand.
- Hoge Raad herstelt verzuim uit arrest van 23 januari 2026: ook Staatssecretaris van Financiën wordt veroordeeld in proceskosten, niet alleen de Staat.
- Cassatiekosten worden berekend op basis van drie proceshandelingen (4,5 punt) in plaats van de eerder gehanteerde één punt.
- Proceskostenvergoeding in cassatie bedraagt slechts € 421 door toepassing van de BPM-reductiefactor van 0,10, omdat de naheffingsaanslag niet wordt vernietigd of gewijzigd.
- Belastingplichtige slaagde er niet in een 'bijzonder geval' aan te tonen: hij voerde alleen een principieel Unierechtelijk bezwaar aan, geen concrete bewijzen.
- Staat is wettelijke rente verschuldigd over € 2.001 (griffierecht, proceskosten hoger beroep en immateriële schadevergoeding) vanaf 24 april 2024.
Samenvatting
Een belastingplichtige voerde een jarenlange procedure over een naheffingsaanslag in de belasting van personenauto's en motorrijwielen (BPM). De zaak had al meerdere rechterlijke instanties doorlopen — rechtbank, gerechtshof en de Hoge Raad — en leidde tot een herzieningsarrest van de Hoge Raad op 23 januari 2026. Daarin werd de uitspraak van het Gerechtshof 's-Hertogenbosch vernietigd en werden de proceskosten voor de beroeps- en hoger beroepsfasen al vastgesteld.
In dit vervolgavenant moest de Hoge Raad twee fouten uit het eerdere arrest herstellen en definitief beslissen over de hoogte van de proceskostenvergoeding in cassatie. Ten eerste was in het arrest van 23 januari 2026 verzuimd om naast de Staat (de Minister van Justitie en Veiligheid) ook de Staatssecretaris van Financiën als partij te veroordelen in de kosten. Ten tweede was bij het vaststellen van de cassatiekosten ten onrechte uitgegaan van slechts één proceshandeling, terwijl de belastingplichtige er in werkelijkheid drie had verricht: het beroepschrift in cassatie, de conclusie van repliek en het verstrekken van schriftelijke inlichtingen.
Voordat de Hoge Raad de kosten in cassatie definitief vaststelde, had de belastingplichtige de mogelijkheid gekregen om aan te tonen dat zijn zaak een 'bijzonder geval' is. In dat geval zou hij recht hebben op een hogere proceskostenvergoeding dan de sterk verlaagde standaardbedragen die gelden op grond van artikel 19a van de Wet BPM. Die bepaling verplicht rechters om de standaard proceskostenvergoeding in BPM-zaken te vermenigvuldigen met een factor van slechts 0,10 — tenzij de naheffingsaanslag wordt vernietigd of gewijzigd, of sprake is van een bijzonder geval.
De belastingplichtige gebruikte die gelegenheid echter niet om concrete bewijzen aan te dragen. In plaats daarvan beperkte hij zich tot het betoog dat de Hoge Raad met het arrest van 17 januari 2025 — over de uitleg van datzelfde artikel 19a — het Europees recht zou hebben geschonden. Dat betoog heeft de Hoge Raad ter zijde gelegd: het is geen bewijs van een bijzonder geval, maar een principieel juridisch standpunt over de geldigheid van de regeling zelf.
De Hoge Raad paste daarom de verlaagde factor toe en berekende de cassatiekosten op basis van 4,5 punten (drie proceshandelingen, elk gewogen naar de gebruikelijke puntentelling), vermenigvuldigd met factor 1 voor het gewicht van de zaak en vervolgens met de reductiefactor 0,10. Dat levert een totale proceskostenvergoeding voor cassatie op van € 421, te delen tussen de Staatssecretaris en de Staat.
Uiteindelijk verdeelde de Hoge Raad de kostenveroordeling over zowel de Staatssecretaris van Financiën als de Staat. Beide partijen moeten elk de helft betalen van de proceskostenvergoedingen voor alle fasen. Ook de griffierechten werden gesplitst. Daarnaast werd bepaald dat de Staat wettelijke rente is verschuldigd over het door hem te betalen bedrag van in totaal € 2.001 — bestaande uit griffierecht, proceskosten voor het hoger beroep en de eerder vastgestelde immateriële schadevergoeding van € 1.000 wegens overschrijding van de redelijke termijn — en wel vanaf 24 april 2024 tot de dag van volledige betaling. De Inspecteur is wettelijke rente verschuldigd over een bedrag van in totaal € 1.001.
Betrokken advocaten
A.F.M.J. Verhoeven
eiser
Gerelateerde uitspraken
ECLI:NL:HR:2026:92, Hoge Raad, 23-01-2026, 24/01836
Hoge Raad · Bestuursrecht; Belastingrecht
ECLI:NL:HR:2026:108, Hoge Raad, 23-01-2026, 24/01946
Hoge Raad · Bestuursrecht; Belastingrecht
ECLI:NL:HR:2025:1910, Hoge Raad, 12-12-2025, 25/02644
Hoge Raad · Bestuursrecht; Belastingrecht
ECLI:NL:HR:2025:1908, Hoge Raad, 12-12-2025, 25/02636
Hoge Raad · Bestuursrecht; Belastingrecht
Gegevens
Datum uitspraak
Instantie
Hoge RaadRechtsgebied
Bestuursrecht; BelastingrechtZaaknummer
24/01836 bis
Procedure
Cassatie
Formele relaties
Op de hoogte blijven
Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.
vast rendement
- Vastgoed als zekerheid
- Kwartaalbetalingen
- Vanaf €30.000
Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.