Hoge Raad corrigeert wie immateriële schadevergoeding moet betalen — HR:2026:590
immateriële schadevergoeding wegens overschrijding redelijke termijn belastingprocedure
Eiser / verzoeker
[X] B.V.
Verweerder / gedaagde
Staatssecretaris van Financiën / Staat (Minister van Justitie en Veiligheid)
De Hoge Raad verklaart het cassatieberoep gegrond en veroordeelt de Staat (Minister van Justitie en Veiligheid) tot betaling van €500 immateriële schadevergoeding en vergoeding van alle proceskosten en griffierechten.
- Het hof noteerde abusievelijk 9 november 2022 als datum uitspraak op bezwaar, terwijl dit 9 november 2021 was, waardoor de termijnoverschrijding ten onrechte aan de inspecteur werd toegerekend.
- De overschrijding van de redelijke termijn in de eerste aanleg is geheel toe te rekenen aan de beroepsfase bij de rechtbank, en daarmee aan de Staat.
- De Hoge Raad oordeelde dat het geen kennelijke fout betrof die zich leende voor eenvoudig herstel, maar een inhoudelijk onjuiste beslissing die via cassatie moest worden gecorrigeerd.
- De Staat wordt veroordeeld tot €500 immateriële schadevergoeding, vergoeding van proceskosten (totaal €875) en griffierechten (totaal ruim €1.400).
Samenvatting
Een belastingplichtige BV had te lang moeten wachten op een uitspraak van de rechtbank in haar belastingzaak. Daarvoor heeft zij recht op een vergoeding van immateriële schade wegens overschrijding van de zogenoemde redelijke termijn. Maar wie moest die vergoeding betalen: de Belastingdienst (de inspecteur) of de Staat (de Minister van Justitie en Veiligheid)? Daar draait deze zaak bij de Hoge Raad om.
De procedure begon toen de BV in juni 2021 bezwaar maakte bij de Belastingdienst. Het gerechtshof in Den Haag concludeerde eerder dat de inspecteur pas op 9 november 2022 uitspraak op bezwaar had gedaan — ruim anderhalf jaar na het bezwaarschrift. Dat zou betekenen dat de overschrijding van de redelijke termijn aan de Belastingdienst was te wijten, en niet aan de rechtbank. Het hof veroordeelde de inspecteur daarom tot betaling van €500 schadevergoeding.
Dit klopte echter niet. Uit de stukken bleek dat de inspecteur de uitspraak op bezwaar al op 9 november 2021 had gedaan — dus binnen zes maanden na het bezwaarschrift, en daarmee keurig binnen de daarvoor geldende norm. Het hof had per abuis het jaar verkeerd genoteerd. De eigenlijke vertraging trad op in de beroepsfase bij de rechtbank, die de zaak pas in augustus 2023 afdeed. Dat is meer dan achttien maanden na het bezwaar, waardoor de redelijke termijn voor de beroepsfase werd overschreden. Die vertraging is toe te rekenen aan de rechterlijke macht, en dus aan de Staat.
De BV had het hof gevraagd de fout te herstellen, maar dat verzoek werd doorgestuurd naar de Hoge Raad, die het aanmerkte als een beroepschrift in cassatie. De Hoge Raad stelde de BV in het gelijk: het ging niet om een eenvoudig herstelbare kennelijke fout, maar om een inhoudelijk onjuiste beslissing over wie aansprakelijk was voor de vertraging.
De Hoge Raad vernietigde de uitspraak van het hof op dit punt en wees de vergoeding van €500 immateriële schade toe ten laste van de Staat. Daarnaast werd de Staat veroordeeld tot vergoeding van alle proceskosten die de BV heeft gemaakt bij de rechtbank, het hof en de Hoge Raad, en moeten de betaalde griffierechten van in totaal ruim €1.400 worden terugbetaald.
Gegevens
Datum uitspraak
Instantie
Hoge RaadRechtsgebied
Bestuursrecht; BelastingrechtZaaknummer
24/04636
Procedure
Cassatie
Formele relaties
Op de hoogte blijven
Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.
vast rendement
- Vastgoed als zekerheid
- Kwartaalbetalingen
- Vanaf €30.000
Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.