Hoge Raad: provincie faalt in beroep over onbelaste reiskostenvergoeding corona — HR:2026:660
loonheffingen / vaste reiskostenvergoeding IKB-uitruil coronagoedkeuring
Eiser / verzoeker
Provincie [X]
Verweerder / gedaagde
Staatssecretaris van Financiën
Hoge Raad verklaart het beroep in cassatie van de provincie ongegrond; de naheffing loonheffingen over tijdvak maart 2021 blijft in stand.
- Ondertekening van een verklaring uitruil reiskosten vóór 1 januari 2020 levert geen onvoorwaardelijk recht op een vaste reiskostenvergoeding op; daarvoor was ook een actieve keuze in het digitale salarissysteem vereist.
- De coronagoedkeuring (Besluit 14 april 2020) is alleen van toepassing op reiskostenvergoedingen waarop de werknemer vóór 13 maart 2020 een onvoorwaardelijk recht had.
- Beroep op vertrouwensbeginsel op basis van Forum Salaris-antwoorden faalt: de belastingschuld vloeit voort uit het ontbreken van een onvoorwaardelijk recht vóór 13 maart 2020, niet uit handelen of nalaten na die datum.
- De maandelijkse keuze via het digitale salarissysteem (vinkje plaatsen) was een constitutief vereiste voor het ontstaan van het recht op uitruil, geen louter administratieve handeling.
- Alle cassatiemiddelen van de provincie worden verworpen; geen proceskostenvergoeding toegekend.
Samenvatting
Tijdens de coronacrisis kregen veel werkgevers te maken met een bijzondere situatie: werknemers die normaal naar kantoor reisden, bleven thuis, maar ontvingen toch hun vaste reiskostenvergoeding. De overheid had hiervoor een tijdelijke goedkeuring gegeven: werkgevers hoefden geen gevolgen te verbinden aan een wijziging in het reispatroon van werknemers. Maar die goedkeuring had een cruciale voorwaarde — er moest vóór 13 maart 2020 al sprake zijn van een onvoorwaardelijk recht op de reiskostenvergoeding.
Een Nederlandse provincie maakte gebruik van een zogenoemd Individueel Keuze Budget (IKB), waarbij werknemers maandelijks konden kiezen hoe zij dit budget wilden besteden. Eén van de mogelijkheden was het omzetten van het IKB in een onbelaste reiskostenvergoeding voor woon-werkverkeer. Werknemers die hiervan gebruik wilden maken, moesten een verklaring ondertekenen én vervolgens iedere maand actief een keuze invoeren in het digitale salarissysteem — door een 'vinkje' te plaatsen.
De provincie betoogde dat werknemers die de verklaring vóór 1 januari 2020 hadden ondertekend, daarmee al een onvoorwaardelijk recht hadden verkregen op de reiskostenvergoeding. Daardoor zouden zij onder de coronagoedkeuring vallen, ook als zij pas na 12 maart 2020 het vinkje in het systeem hadden gezet. De Belastingdienst was het hier niet mee eens en legde een naheffing op via de eindheffing in de loonheffingen.
Zowel de rechtbank als het gerechtshof gingen mee in het standpunt van de Belastingdienst. Het hof oordeelde dat de verklaring op zichzelf geen onvoorwaardelijk recht op een reiskostenvergoeding gaf. Uit de tekst van de verklaring bleek immers duidelijk dat pas recht op uitbetaling ontstond nádat de werknemer het IKB had uitgeruild via het digitale systeem. De maandelijkse keuze in het salarissysteem was dus geen formaliteit, maar een vereiste voor het ontstaan van het recht. Bovendien had de provincie haar werknemers zelf laten weten dat reiskosten 'nooit automatisch worden gefiscaliseerd' en dat altijd een actieve keuze nodig was.
De provincie stelde ook dat zij op basis van informatie van de Belastingdienst — gepubliceerd op het online platform Forum Salaris in december 2020 — erop mocht vertrouwen dat de goedkeuring ook gold voor werknemers die pas na 12 maart 2020 hun keuze hadden ingevoerd. Het hof verwierp dit beroep op het vertrouwensbeginsel, en de Hoge Raad bevestigt dit oordeel. De verschuldigdheid van de loonheffing vloeit voort uit het ontbreken van een onvoorwaardelijk recht vóór 13 maart 2020 — dat staat los van eventuele latere uitlatingen van de Belastingdienst.
De Hoge Raad verklaart het beroep in cassatie van de provincie ongegrond. De eerder afgedragen loonheffingen over het tijdvak maart 2021 blijven daarmee in stand, en de provincie ontvangt geen proceskostenvergoeding.
Betrokken advocaten
mr. W.J. Hoekstra
eiser
Gegevens
Datum uitspraak
Instantie
Hoge RaadRechtsgebied
Bestuursrecht; BelastingrechtZaaknummer
25/02857
Procedure
Cassatie
Formele relaties
Op de hoogte blijven
Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.
vast rendement
- Vastgoed als zekerheid
- Kwartaalbetalingen
- Vanaf €30.000
Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.