Hoge Raad verwijst zaak 123inkt.nl tegen HP terug over reclame-uiting cartridges — HR:2026:847
mededingingsrecht / misleidende en vergelijkende reclame / Dynamic Security printercartridges
Eiser / verzoeker
Digital Revolution B.V. (123inkt.nl)
Verweerder / gedaagde
HP Nederland B.V. en HP Inc.
Hoge Raad verwerpt het principaal cassatieberoep van Digital Revolution en vernietigt in het incidenteel beroep het arrest van het gerechtshof Amsterdam, met verwijzing naar het gerechtshof Den Haag voor verdere behandeling van de reclame-uiting van HP.
- Een partij die misbruik van machtspositie inroept, moet de relevante markt zorgvuldig afbakenen en de marktstructuur concreet onderbouwen; summiere aanduiding van marktaandelen volstaat niet.
- Op grond van art. 2 van Verordening (EG) nr. 1/2003 rust de stelplicht en bewijslast bij een beroep op art. 102 VWEU bij de partij die de inbreuk stelt, niet bij de vermeende inbreukmaker.
- Het hof heeft de devolutieve werking van het hoger beroep miskend door bij herbeoordeling van de reclame-uiting het in eerste aanleg onbehandeld gebleven maar niet prijsgegeven verweer van HP niet te onderzoeken.
- Dynamic Security is door het hof aangemerkt als een rechtmatige methode om namaakcartridges te weren; de Hoge Raad laat dit oordeel in stand.
- De zaak over de reclame-uiting dat HP-cartridges de beste kwaliteit, veiligheid en betrouwbaarheid leveren, wordt verwezen naar het gerechtshof Den Haag voor herbehandeling.
Samenvatting
123inkt.nl, de webwinkel van Digital Revolution, en HP voeren al jaren een juridisch gevecht over de zogeheten Dynamic Security-technologie in HP-printers. Die technologie blokkeert cartridges die niet van HP afkomstig zijn, waaronder de huismerkcartridges die 123inkt.nl verkoopt. Naast die blokkades is er ook een geschil over uitingen op de website van HP, die stelt dat "HP printers and original HP cartridges deliver the best quality, security and reliability."
In dit cassatiegeding draaide het om twee hoofdkwesties. Ten eerste de vraag of Digital Revolution voldoende had onderbouwd dat HP misbruik maakt van een economische machtspositie in de zin van het mededingingsrecht. Ten tweede de vraag of het Amsterdamse hof de claim van HP over de kwaliteit van haar cartridges terecht had afgekeurd als onrechtmatige reclame.
Over de machtspositie oordeelt de Hoge Raad dat Digital Revolution haar stellingen onvoldoende heeft uitgewerkt. Wie stelt dat een ander het mededingingsrecht overtreedt door misbruik te maken van een machtspositie, moet daarvoor de relevante markt nauwkeurig afbakenen en de marktstructuur, marktaandelen en economische omstandigheden concreet onderbouwen. Een algemene verwijzing naar mededingingsrechtelijke verboden met summiere aanduiding van marktaandelen is daarvoor niet genoeg. Digital Revolution had betoogd dat de cartridges voor elk afzonderlijk HP-printermodel een eigen productmarkt vormen, maar dat standpunt werkte zij volgens het hof en nu ook de Hoge Raad onvoldoende uit. De principale cassatieklachten van Digital Revolution falen daarmee volledig. Digital Revolution had ook gesteld dat de bewijslast voor de marktafbakening op HP rustte op grond van Europese mededingingsregels, maar de Hoge Raad verwerpt dat: de partij die een inbreuk op artikel 102 van het EU-Verdrag inroept, draagt zelf de bewijslast.
Meer succes had HP in haar incidenteel cassatieberoep over de reclame-uiting. Het Amsterdamse hof had geoordeeld dat HP in hoger beroep niet had gesteld of onderbouwd dat haar cartridges daadwerkelijk de beste zijn op het gebied van kwaliteit en betrouwbaarheid, en verklaarde de uiting daarmee onrechtmatig. Maar HP had in eerste aanleg, bij de rechtbank, al verweer gevoerd op dit punt: zij verwees onder meer naar een publicatie van de Consumentenbond en betwistte uitdrukkelijk dat de huismerkcartridges van 123inkt.nl even betrouwbaar zouden zijn. De rechtbank had de vordering van Digital Revolution toen op een andere grond afgewezen en was aan dat verweer van HP niet toegekomen. In hoger beroep had HP dat verweer niet ingetrokken.
De Hoge Raad stelt vast dat het hof de zogeheten devolutieve werking van het hoger beroep heeft miskend. Die regel houdt in dat wanneer een grief slaagt en de toewijsbaarheid van een vordering opnieuw aan de orde is, de rechter in hoger beroep ook de verweren moet beoordelen die in eerste aanleg onbehandeld zijn gebleven maar niet zijn prijsgegeven. Dat heeft het hof nagelaten. Dit deel van het hofarrest kan dan ook niet in stand blijven.
De Hoge Raad verwerpt het cassatieberoep van Digital Revolution volledig en veroordeelt haar in de proceskosten. In het incidentele beroep van HP vernietigt de Hoge Raad het arrest van het Amsterdamse hof van 19 november 2024 en verwijst de zaak naar het gerechtshof Den Haag voor verdere behandeling. Digital Revolution wordt ook in de kosten van het incidentele cassatieberoep veroordeeld, in totaal € 905,- aan verschotten en € 4.800,- voor salaris.
Betrokken advocaten
Gerelateerde uitspraken
ECLI:NL:GHAMS:2025:2723, Gerechtshof Amsterdam, 14-10-2025, 200.344.381/01
Gerechtshof Amsterdam · Civiel Recht
ECLI:NL:HR:2025:592, Hoge Raad, 25-04-2025, 24/00465
Hoge Raad · Civiel Recht
ECLI:NL:HR:2024:1603, Hoge Raad, 08-11-2024, 23/01758
Hoge Raad · Civiel Recht; Intellectueel-eigendomsrecht
ECLI:NL:HR:2024:1263, Hoge Raad, 20-09-2024, 23/01758
Hoge Raad · Civiel Recht; Burgerlijk Procesrecht
Gegevens
Datum uitspraak
Instantie
Hoge RaadRechtsgebied
Civiel Recht; Intellectueel-eigendomsrechtZaaknummer
25/00593
Procedure
Cassatie
Formele relaties
Op de hoogte blijven
Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.
vast rendement
- Vastgoed als zekerheid
- Kwartaalbetalingen
- Vanaf €30.000
Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.
Recente uitspraken
Puma, de grote sportschoenenfabrikant, verloor bij de Hoge Raad zijn merkenzaak tegen Monshoe Fashion B.V. uit Waalwijk. Monshoe verkoopt damesschoenen onder de merken Shoecolate en Pearlz, voorzien van een langwerpige streep die aan de onderkant afbuigt. Puma stelde dat dit teken te veel lijkt op zijn zogeheten 'formstrip', het beeldmerk dat Puma al in 1958 ontwierp en vanaf 1960 als merk heeft geregistreerd. Puma had Monshoe voor de rechtbank gedaagd en gevorderd dat Monshoe het gebruik van het teken zou staken. De rechtbank Den Haag stond aanvankelijk aan de kant van Puma en wees de vorderingen grotendeels toe. Maar het gerechtshof Den Haag draaide die beslissing in april 2024 terug. Puma trok vervolgens naar de Hoge Raad. Kern van het geschil was de vraag of Monshoes streep inbreuk maakt op de Puma-beeldmerken. Dat kan op twee manieren: via de zogeheten b-grond, waarbij verwarringsgevaar moet bestaan, en via de c-grond, waarbij het voldoende is dat het publiek een verband legt tussen het teken en het bekende merk, ook zonder verwarring. Het hof had beide vormen van inbreuk afgewezen. Het hof redeneerde dat de overeenkomst tussen de Puma-formstrip en het teken van Monshoe te gering is. De formstrip heeft een kenmerkende uitwaaierende vorm: hij wordt van links boven naar rechts onder steeds breder. Het teken van Monshoe heeft boven- en onderkant die vrijwel parallel lopen en ziet er daardoor veel smaller uit, met een scherpere hellingshoek. Die karakteristieke uitwaaiering, het meest bepalende kenmerk van de formstrip, ontbreekt bij Monshoe. Het hof oordeelde op basis van marktonderzoeken van Monshoe dat het publiek geen verband legt tussen de twee tekens. Puma bestreed in cassatie niet het oordeel over de c-grond, maar wel het oordeel over de b-grond. Puma voerde aan dat het hof, nadat het had vastgesteld dat er wél enige visuele gelijkenis bestaat, alle relevante factoren apart had moeten wegen voor het verwarringsgevaar, zoals de bekendheid van het merk, de soortgelijkheid van de schoenen en de verkoopkanalen. De Hoge Raad verwierp dit argument. Als het publiek bij het zien van het teken niet eens een associatie legt met Puma, kan datzelfde publiek ook niet denken dat de schoen van Monshoe van Puma afkomstig is. Het hof had die andere factoren al meegewogen bij zijn oordeel over het verband op de c-grond. Bovendien bevestigde de Hoge Raad de vaste Europese rechtspraak: voor verwarringsgevaar op de b-grond is een sterkere mate van overeenstemming nodig dan voor het enkele verband op de c-grond. Het hof had dus niet alsnog een aparte analyse hoeven maken. Monshoe had zelf ook incidenteel cassatieberoep ingesteld, gericht tegen de bekrachtiging van de afwijzing van haar vordering tot vervallenverklaring van de Puma-merken wegens niet-normaal gebruik. Ook dat beroep verwierp de Hoge Raad, zonder nadere motivering omdat de zaak geen rechtsontwikkeling vergt. De Hoge Raad verwierp beide cassatieberoepen en veroordeelde partijen over en weer in elkaars proceskosten, elk tot een bedrag van € 25.000,-- vermeerderd met wettelijke rente.
Vitaminesupplementenmerk Lucovitaal heeft een jarenlang merkgeschil met Leef Vitaal definitief verloren. De Hoge Raad verwierp het cassatieberoep van P.K. Holdline B.V., de moedermaatschappij van Lucovitaal, tegen een eerder arrest van het gerechtshof Den Haag. Het geschil draait om de vraag of de nieuwe verpakkingen die Leef Vitaal-producent Vemedia (inmiddels Cooper Consumer Health NL B.V.) vanaf september 2019 gebruikte, inbreuk maakten op de merkrechten van Lucovitaal. Lucovitaal bezit een reeks woord- en beeldmerken rondom de naam Lucovitaal, inclusief de kenmerkende donkerblauwe verpakkingen met een witte halve cirkel aan de bovenzijde. Vemedia bracht sinds 2007 voedingssupplementen op de markt onder het merk Leef Vitaal, in kleurrijke verpakkingen met een afgeronde bovenkant. Al in oktober 2009 stuurde Lucovitaal een sommatiebrief, waarin zij bezwaar maakte tegen verwarring tussen de twee merken. Vemedia wees de sommatie af. Lucovitaal deed vervolgens niets, en ondernam pas in 2019 juridische stappen nadat Vemedia een nieuw verpakkingsontwerp introduceerde. Dat stilzitten werd haar fataal. Zowel de rechtbank als het hof oordeelden dat Lucovitaal haar rechten had verwerkt door het gebruik van het Leef Vitaal-merk gedurende meer dan vijf jaar te gedogen. Dit zogenoemde merkenrechtelijke rechtsverwerking is geregeld in het Benelux-verdrag voor de intellectuele eigendom: wie langer dan vijf jaar bewust toekijkt hoe een jonger merk wordt gebruikt, verliest het recht om daartegen op te treden. In cassatie voerde Lucovitaal aan dat de rechtsverwerking alleen gold voor het ingeschreven merk Leef Vitaal zelf, maar niet voor de nieuwe verpakkingen als geheel, omdat die als een nieuw, samengesteld teken zouden moeten worden beschouwd. De Hoge Raad volgde dit betoog niet. Het hof had het nieuwe verpakkingsontwerp niet als een zelfstandig samengesteld teken beoordeeld, maar als gebruik van het ingeschreven Leef Vitaal-merk in een bepaalde context. De overige elementen van de verpakking waren in de ogen van het hof niet-onderscheidend en daarmee merkenrechtelijk niet relevant. Bovendien bleek uit niet-betwiste stukken dat Vemedia het merk in de gedoogperiode ook prominenter en op andere wijzen had gebruikt, onder meer in promotiemateriaal en op haar website, zodat van een wezenlijke wijziging van het gebruik geen sprake was. De Hoge Raad verwierp het beroep, veroordeelde Lucovitaal in de proceskosten en stelde die vast op € 23.000,-- aan de zijde van Vemedia, te vermeerderen met de wettelijke rente als niet binnen veertien dagen na de uitspraak wordt betaald.
De Hoge Raad heeft het cassatieberoep verworpen dat de Deense modebedrijven Aktieselskabet af 21. November 2001 en Bestseller A/S hadden ingesteld tegen een arrest van het gerechtshof Den Haag. In die zaak stonden Bestseller c.s. tegenover het Nederlandse bedrijf OFM B.V. en een holding, gevestigd in Geldermalsen. De precieze inhoud van het geschil, dat eerder door de rechtbank Den Haag en daarna door het gerechtshof Den Haag was behandeld, blijkt uit de uitspraak zelf niet. Wel is duidelijk dat het gaat om een zaak waarbij proceskosten zijn vastgesteld op basis van artikel 1019h van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering. Die bepaling voorziet in vergoeding van volledige proceskosten en is van toepassing in zaken over intellectuele eigendom, met name bij merken- en octrooigeschillen. De Hoge Raad heeft de klachten van Bestseller c.s. beoordeeld maar zag geen aanleiding die uitgebreid te motiveren. De klachten konden niet leiden tot vernietiging van het arrest van het hof, en er was geen reden om in te gaan op rechtsvragen die van belang zijn voor de eenheid of de ontwikkeling van het recht. Dat is de standaardgrond waarop de Hoge Raad een beroep zonder nadere motivering kan verwerpen. Omdat Bestseller c.s. de verliezende partij in cassatie zijn, werden zij veroordeeld in de proceskosten. Partijen waren het al eens over de hoogte van die kosten: € 15.000, te vermeerderen met de wettelijke rente als Bestseller c.s. niet binnen veertien dagen na de uitspraak betaalt.
Sandoz B.V., een farmaceutisch bedrijf gevestigd in Weesp, had beroep in cassatie ingesteld bij de Hoge Raad tegen een arrest van het gerechtshof Den Haag. De zaak betrof een geschil met Bristol-Myers Squibb Holdings Ireland Unlimited Company (BMS), een Iers onderdeel van de bekende farmaceutische multinational. De procedure startte bij de rechtbank Den Haag, die in mei 2023 uitspraak deed in een kort geding. Sandoz ging in hoger beroep, maar het gerechtshof Den Haag bevestigde in augustus 2023 de eerdere uitkomst. Daarna stapte Sandoz naar de Hoge Raad. De Hoge Raad heeft de klachten van Sandoz beoordeeld, maar oordeelde dat geen van die klachten kon leiden tot vernietiging van het arrest van het hof. Omdat het niet nodig was om vragen te beantwoorden die van belang zijn voor de rechtseenheid of rechtsontwikkeling, hoefde de Hoge Raad zijn oordeel op grond van artikel 81 van de Wet op de rechterlijke organisatie niet nader te motiveren. Op het gebied van proceskosten geldt in octrooizaken een bijzondere regeling: de verliezende partij kan worden veroordeeld tot vergoeding van de werkelijke, volledige advocaatkosten van de winnende partij. BMS had dat gevorderd en partijen hadden onderling al overeenstemming bereikt over de hoogte van die kosten. De Hoge Raad volgde die afspraak. De Hoge Raad verwierp het cassatieberoep van Sandoz en veroordeelde Sandoz in de proceskosten van BMS. Die kosten werden begroot op € 857,-- aan verschotten en € 55.000,-- voor salaris van de advocaten van BMS, te vermeerderen met de wettelijke rente als Sandoz niet binnen veertien dagen betaalt.
Teva B.V., Teva Nederland B.V. en Pharmachemie B.V. (gezamenlijk: Teva c.s.) verloren een octrooigeschil van Bristol-Myers Squibb Holdings Ireland Unlimited Company (BMS) bij de rechtbank Den Haag en vervolgens bij het gerechtshof Den Haag. Teva c.s. probeerden via cassatie alsnog gelijk te krijgen, maar de Hoge Raad maakt daar een einde aan. De Hoge Raad beoordeelde alle klachten die Teva c.s. tegen het arrest van het hof inbrachten, maar oordeelde dat geen van die klachten kon leiden tot vernietiging van dat arrest. De Hoge Raad zag geen aanleiding om zijn oordeel nader te motiveren: de zaak stelt geen rechtsvragen die van belang zijn voor de rechtseenheid of de rechtsontwikkeling, zodat hij gebruik maakte van de mogelijkheid om kort te beslissen. Ook de proceskosten vallen zwaar uit voor Teva c.s. BMS had op grond van artikel 1019h van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering, de bepaling die in intellectuele-eigendomszaken volledige proceskostenvergoeding mogelijk maakt, aanspraak gemaakt op vergoeding van haar werkelijke kosten in cassatie. Partijen kwamen zelf overeen welk bedrag daarvoor redelijk was. De Hoge Raad veroordeelde Teva c.s. tot betaling van € 857,00 aan verschotten en € 60.000,00 aan salaris voor de advocaten van BMS, te vermeerderen met de wettelijke rente als niet binnen veertien dagen wordt betaald.