Hoge Raad vernietigt witwasuitspraak wegens verkeerde wetsgrond — HR:2026:941
witwassen / grondslagverlating tenlastelegging
Eiser / verzoeker
verdachte
Verweerder / gedaagde
Openbaar Ministerie
De Hoge Raad vernietigt de uitspraak van het hof en wijst de zaak terug naar het gerechtshof 's-Hertogenbosch voor een nieuwe behandeling.
- Het hof bewezenverklaarde 'voorhanden hebben' van crimineel geld (art. 420bis lid 1 sub b Sr), terwijl de tenlastelegging was toegesneden op 'verbergen en verhullen' (art. 420bis lid 1 sub a Sr).
- Door een andere gedraging bewezen te verklaren dan was tenlastegelegd, heeft het hof de grondslag van de tenlastelegging verlaten.
- De Hoge Raad vernietigt de uitspraak en wijst de zaak terug naar het gerechtshof 's-Hertogenbosch voor nieuwe berechting.
- Het cassatiemiddel dat klaagde over grondslagverlating slaagde volledig, conform de conclusie van de advocaat-generaal.
Samenvatting
Een man stond terecht voor witwassen van bijna veertigduizend euro in contanten, aangetroffen op 27 september 2016. Het hof 's-Hertogenbosch veroordeelde hem, maar maakte daarbij een cruciale fout: het bewees iets anders dan wat het Openbaar Ministerie hem had verweten.
Het verschil zit in twee varianten van witwassen die in de wet naast elkaar bestaan. De tenlastelegging was gericht op de eerste variant: het verbergen of verhullen van de aard, herkomst of vindplaats van een geldbedrag. Dat is de meer actieve vorm van witwassen, waarbij iemand bewust sporen probeert uit te wissen of informatie verborgen houdt.
Het hof sprak de verdachte echter vrij van die variant en veroordeelde hem op basis van de tweede wetsvariant: het simpelweg voorhanden hebben van crimineel geld. Dat zijn juridisch gezien twee verschillende gedragingen, vastgelegd in twee aparte onderdelen van het wetsartikel over witwassen (artikel 420bis Wetboek van Strafrecht).
Dit is in het strafrecht een fundamenteel probleem. Een verdachte mag alleen worden veroordeeld voor wat hem ten laste is gelegd. De rechter mag de feiten anders waarderen of anders kwalificeren, maar mag de grondslag van de verwijten niet verlaten. Door een veroordeling uit te spreken op basis van een andere wettelijke gedraging dan was aangeklaagd, heeft het hof die grens overschreden.
De verdachte stelde cassatieberoep in bij de Hoge Raad. Ook de advocaat-generaal bij de Hoge Raad concludeerde dat de uitspraak niet in stand kon blijven. De Hoge Raad deelde die visie en vernietigde de uitspraak van het hof. De zaak gaat terug naar het gerechtshof 's-Hertogenbosch, dat de strafzaak opnieuw moet beoordelen.
Betrokken advocaten
Gerelateerde uitspraken
ECLI:NL:RBMNE:2025:6292, Rechtbank Midden-Nederland, 24-11-2025, 16.099372.21
Rechtbank Midden-Nederland · Strafrecht
ECLI:NL:RBROT:2025:12746, Rechtbank Rotterdam, 25-09-2025, 10/067438-24
Rechtbank Rotterdam · Strafrecht
ECLI:NL:RBROT:2025:10094, Rechtbank Rotterdam, 18-08-2025, 83-336603-23
Rechtbank Rotterdam · Strafrecht
ECLI:NL:RBROT:2025:9891, Rechtbank Rotterdam, 30-07-2025, 10-227235-24
Rechtbank Rotterdam · Strafrecht
Gegevens
Bron: officiële uitspraak op rechtspraak.nlFormele relaties
Op de hoogte blijven
Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.
vast rendement
- Vastgoed als zekerheid
- Kwartaalbetalingen
- Vanaf €30.000
Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.