Naar inhoud
Juristi.nl

ECLI:NL:PHR:2022:909, Parket bij de Hoge Raad, 07-10-2022, 22/00055 — PHR:2022:909

Samenvatting

Curatele/Wzd. Geschil tussen twee curatoren over opname zoon in zorginstelling (art. 1:383 lid 10 BW). Heeft hof miskend dat de bijzondere regeling van art. 24 Wzd prevaleert boven de algemene regeling van art. 1:383 lid 10 BW?

AI-zoekassistent

Beschrijf uw zaak. Wij vinden de juiste advocaat.

In één of twee zinnen matcht onze AI uw situatie direct met gespecialiseerde advocaten, desgewenst in uw regio.

Match uit 19.638 advocatenGratis en vrijblijvendResultaat in seconden

Betrokken advocaten

mr. C.G.A. van Stratum

verweerder

GMW Advocaten, 'S-GRAVENHAGE

108 uitspraken
mr. J.H.M. van Swaaij

verweerder

Van Swaaij Cassatie & Consultancy, NIJMEGEN

236 uitspraken

mr. J.M. Moorman

verweerder

Gerelateerde uitspraken

Op de hoogte blijven

Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.

Adv.Ynvest Fund
6%

vast rendement

  • Vastgoed als zekerheid
  • Kwartaalbetalingen
  • Vanaf €30.000
Meer informatie

Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.

Recente uitspraken

PHR:2026:1051
Parket bij de Hoge Raad·
Civiel Recht; Personen- En Familierecht
PHR:2026:1053
Parket bij de Hoge Raad·
Civiel Recht; Personen- En Familierecht
A-G adviseert vernietiging: hof motiveerde verjaring van € 232.000 vergoedingsrecht samenleefster onvoldoende

Een stel dat twintig jaar samenwoonde, kwam na de breuk in 2020 in een slepend vermogensgeschil terecht over hun gezamenlijke woning. Partijen hadden in 2006 samen een huis gekocht met een hypotheek van € 475.000 en legden hun afspraken vast in een notariële samenlevingsovereenkomst. Daarin staat dat de partij die uit eigen middelen meer dan zijn aandeel in de koopsom en de kosten betaalt, voor het meerdere een vordering heeft op de ander. Die vordering is opeisbaar bij vervreemding van de woning, bij beëindiging van de overeenkomst of op een ander overeengekomen tijdstip. De man loste in 2011 de volledige openstaande hypotheek van ruim € 463.000 af met geld uit zijn eenmanszaak. In 2014 sloopten partijen de woning en bouwden ze op dezelfde plek een nieuwe, waarin de man opnieuw geld stak. Na het einde van de relatie vorderde hij vergoeding: € 231.783 voor de aflossing en € 221.000 voor de bouwkosten. De procedure daarover begon met een dagvaarding in mei 2022. De rechtbank Noord-Holland wees de eerste vordering af en kende van de tweede € 28.900 toe. Het gerechtshof Amsterdam wees in zijn arrest van 22 juli 2025 de eerste vordering volledig toe en de tweede tot € 206.000. De vrouw ging in cassatie. In cassatie gaat het nog maar om één punt: het verjaringsverweer. De vrouw betoogde dat de vorderingen waren verjaard, omdat de man niet binnen vijf jaar na de aflossing van 2011 om betaling had gevraagd. Ze voerde ook aan dat de sloop van de oude woning in 2014 gelijkstaat aan vervreemding van de woning in de zin van de samenlevingsovereenkomst. De verjaringstermijn van vijf jaar zou dan in 2014 zijn gaan lopen en in 2019 zijn afgelopen. Het hof verwierp dat verweer. Het overwoog dat de verjaringstermijn is gaan lopen vanaf een van de in de overeenkomst genoemde momenten van opeisbaarheid, en dat de man zijn vorderingen daarvoor had ingesteld. Uit een ander deel van het arrest blijkt dat het hof daarbij het einde van de samenleving voor ogen had. De advocaat-generaal bij de Hoge Raad vindt dat oordeel onvoldoende gemotiveerd. Het hof had de overeenkomst in een eerdere overweging ruim uitgelegd: het zelf laten bouwen van een huis viel voor het hof onder het 'verkrijgen' van een woning. Bij de verjaring heeft het hof echter niet onderzocht of de sloop van de oude woning ook als 'vervreemding' kan gelden. Waarom het hof koos voor het einde van de samenleving en niet voor de sloop als aanvangsmoment, blijkt volgens de A-G nergens uit. Dat is geen detail. Telt de beëindiging van de samenleving in juni 2020, dan zijn de vorderingen niet verjaard, want de man stelde ze in juli 2022 in. Telt de sloop in 2014, dan zijn ze in 2019 verjaard. De A-G concludeert daarom tot vernietiging van het arrest van het hof Amsterdam en verwijzing van de zaak. De Hoge Raad is hieraan niet gebonden en beslist later. Over de tweede klacht, dat het hof de overeenkomst bij de verjaring niet volgens de Haviltex-maatstaf zou hebben uitgelegd, oordeelt de A-G niet apart. Zijn conclusie rust op het motiveringsgebrek.

Parket bij de Hoge Raad·
Civiel Recht; Personen- En Familierecht
A-G: rechter mag bij uithuisplaatsing netwerkplaatsing bij oma toewijzen, hof zag dat ten onrechte als onmogelijk

Een meisje van tien jaar staat sinds 2023 onder toezicht van Stichting Jeugdbescherming Gelderland. In juni 2025 vroeg die instelling de kinderrechter om het kind uit huis te mogen plaatsen. De instelling wilde haar onderbrengen in 'een accommodatie van een jeugdhulpaanbieder (gezinshuis)'. De moeder begreep dat haar dochter op dat moment niet thuis kon wonen, maar vond dat de oma het kind tijdelijk kon opvangen, zoals die dat eerder in de weekenden deed. De kinderrechter verleende eerst een spoedmachtiging voor vier weken en daarna een machtiging voor een half jaar. Het bezwaar van de moeder tegen plaatsing in een gezinshuis wees hij op inhoudelijke gronden af. De rechter vond een voltijds verblijf bij de oma op dat moment onverantwoord. De moeder ging in hoger beroep bij het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden. Het hof kwam niet aan haar grieven toe en bekrachtigde de beschikking van de kinderrechter. Het gaf twee redenen. De moeder kon niet worden ontvangen in haar verzoek om een machtiging voor plaatsing bij de oma, omdat alleen de jeugdbeschermingsinstelling, de Raad voor de Kinderbescherming of het Openbaar Ministerie zo'n machtiging kan vragen. Bovendien zou de rechter gebonden zijn aan de categorie die de instelling verzoekt. Een netwerkplaatsing bij de oma is volgens het hof een andere categorie dan een accommodatie van een jeugdhulpaanbieder. De moeder stelde cassatie in tegen die beschikking van 20 november 2025. In zijn conclusie, voor de Hoge Raad geschreven, adviseert de advocaat-generaal (A-G) het cassatiemiddel gegrond te verklaren. Op beide punten volgt hij het hof niet. Over de ontvankelijkheid is de A-G kort. De moeder deed volgens hem geen eigen verzoek om een machtiging. Zij voerde verweer tegen het verzoek van de instelling en vond dat de uithuisplaatsing bij de oma moest plaatsvinden. Dat is geen zelfstandig verzoek, ook al klinken de bewoordingen in haar beroepschrift soms zo. Het hof heeft haar stellingen daarom onjuist of onbegrijpelijk uitgelegd. De kern van de conclusie gaat over de vraag hoe ver de rechter mag sturen op de plek van uithuisplaatsing. De A-G loopt daarvoor de wetsgeschiedenis door sinds 1995, de rechtspraak van de hoven en de literatuur. De feitenrechtspraak blijkt verdeeld. Sommige hoven wijzen binnen of zelfs buiten de verzochte categorie een netwerkplaatsing aan. Andere rechters achten de plaatsing een zaak van de instelling zelf of voelen zich strikt gebonden aan de verzochte categorie. De A-G neemt een middenpositie in. De door de instelling verzochte categorie blijft in beginsel leidend, maar hij relativeert het belang ervan. De categorieën staan niet in de wet. Ze komen uit een lijst in het procesreglement en worden door rechters en instellingen soms willekeurig toegepast. Zo wordt een gezinshuis in de praktijk geplaatst onder 'accommodatie jeugdhulpaanbieder', terwijl het reglement dat als aparte categorie noemt. Volgens de A-G vormt de verzochte categorie een buitengrens. De rechter mag geen plaats bepalen die zwaarder ingrijpt in het gezinsleven dan het verzoek. Hij mag wel een lichtere plaats kiezen, zoals een netwerkgezin. Dat volgt volgens de A-G uit artikel 8 EVRM, het recht op gezinsleven. Een uithuisplaatsing is een inmenging die noodzakelijk moet zijn, en dat vergt een toets op subsidiariteit. Als er een lichtere maatregel is, moet die worden gekozen. Plaatsing in het eigen netwerk grijpt doorgaans minder in dan plaatsing in een onbekend pleeggezin, gezinshuis of instelling. Het bevordert ook de kans op hereniging van kind en ouders. Daarnaast wijst hij op artikel 3 en artikel 20 van het Kinderrechtenverdrag en op de Jeugdwet, die plaatsing in een gezinsomgeving voorop stelt. Komt de mogelijkheid van een netwerkplaatsing tijdens de procedure ter sprake, dan heeft de kinderrechter volgens de A-G niet alleen de ruimte maar ook de plicht die te onderzoeken en erover te beslissen. Dat geldt in elk geval als de instelling plaatsing in een pleeggezin of gezinshuis verzoekt, omdat de Jeugdwet die twee gelijkstelt als 'inhuisplaatsing'. De A-G erkent dat instellingen weinig voelen voor een rechter die de uitvoering stuurt. Hij pleit daarom voor terughoudendheid om af te wijken van wat de instelling voor ogen heeft. Daarmee slagen volgens de A-G de onderdelen 1 tot en met 3 van het middel. Onderdeel 4, dat voortbouwt op de eerste drie, slaagt mee. Het hof had de grieven van de moeder inhoudelijk moeten behandelen, inclusief de vraag of een netwerkplaatsing bij de oma mogelijk was. De Procureur-Generaal bij de Hoge Raad concludeert tot vernietiging van de beschikking en verwijzing.

Parket bij de Hoge Raad·
Civiel Recht; Personen- En Familierecht
Advocaat-generaal: ouder die kind terughaalt uit India mag Nederlands gezag en omgang laten herzien

Een vader nam zijn dochter in de zomer van 2023 mee op vakantie naar India en bracht haar niet terug. Ze moesten uiterlijk 19 augustus 2023 terug zijn in Nederland. De Nederlandse rechtbank Den Haag gelastte op 9 november 2023 de terugkeer van het meisje, maar de vader voerde die beslissing niet uit. Toen een Indiase rechter hem op 8 januari 2024 opdroeg het kind aan de moeder toe te vertrouwen, nam hij haar mee naar een andere deelstaat. Pas nadat de politie hem had opgespoord en aangehouden, kreeg de moeder haar dochter terug. De Bombay High Court gaf de moeder op 7 februari 2024 toestemming om met het kind naar Nederland terug te keren. Tegelijk bepaalde die rechter dat de vader contact moest houden met zijn dochter, onder meer via video- of telefoonverbinding op vrijdag, zaterdag en zondag. De moeder keerde op 8 februari 2024 terug naar Nederland. De vader bleef in India. De Indiase Supreme Court benadrukte op 15 april 2024 dat de moeder zich aan de voorwaarden van de Bombay High Court moest houden en een kopie van haar uitspraak bij de Nederlandse rechter moest overleggen. In Nederland vroeg de moeder de rechtbank Oost-Brabant het gezamenlijk gezag om te zetten in eenhoofdig gezag voor haar, en de omgang van de vader te ontzeggen of te schorsen. De rechtbank gaf haar op 18 november 2024 het alleengezag. Het gerechtshof 's-Hertogenbosch bekrachtigde dat op 9 oktober 2025 en ontzegde de vader bovendien de fysieke omgang. Hij mag nu eens per twee weken een half uur begeleid videobellen. Het hof stelde contra-indicaties vast voor fysiek contact. De vader ging in cassatie. Hij voert drie punten aan. Ten eerste zou de moeder de waarheidsplicht van artikel 21 Rv hebben geschonden, omdat zij de uitspraak van de Indiase Supreme Court niet in het geding heeft gebracht. Ten tweede zou zij misbruik van recht maken en in strijd handelen met het beginsel van comity of courts, de hoffelijke erkenning van uitspraken van buitenlandse rechters. Ten derde zou het hof het verbod van révision au fond hebben geschonden door de Indiase uitspraak te wijzigen. De advocaat-generaal gaat daar niet in mee. Over artikel 21 Rv merkt zij op dat de feitenrechter veel vrijheid heeft en dat zijn oordeel in cassatie nauwelijks toetsbaar is. De vader had dezelfde uitspraak zelf als bijlage bij zijn verweerschrift in eerste aanleg overgelegd, zodat de rechtbank er kennis van had. Waarom de moeder haar nogmaals moest overleggen, ziet zij niet in. Dat de vader de uitspraak in hoger beroep niet meer overlegde, is volgens haar niet onbegrijpelijk als schending van artikel 21 Rv gezien. Het hof heeft daar bovendien geen nadelig gevolg aan verbonden: het weigeren van fysiek contact berust op zelfstandige gronden. Over de gewijzigde omstandigheden is de advocaat-generaal duidelijk. Voor het gezag zijn de omstandigheden gewijzigd omdat de vader zijn dochter langdurig aan het gezag van de moeder heeft onttrokken en nog steeds in India woont. De Indiase uitspraken gaan alleen over omgang en niet over gezag. Voor de omgang geldt dat de eerdere regeling uitging van een vader die in Nederland woont, terwijl hij in India verblijft. De regeling voor contact op afstand werkt in de praktijk ook niet goed. Dat rechtvaardigt een nieuwe beoordeling. Dat de moeder daarbij mogelijk toezeggingen aan de Indiase rechter niet nakomt, hoefde het hof niet te beoordelen, omdat een gezags- of omgangsregeling bij gewijzigde omstandigheden altijd herzien kan worden. Het beginsel van comity of courts maakt volgens haar geen deel uit van het Nederlandse recht. Het komt voor in landen met een common law-traditie. Een buitenlandse uitspraak krijgt in Nederland rechtskracht als zij voor erkenning in aanmerking komt, bijvoorbeeld op grond van artikel 431 Rv. Ook een erkende omgangsregeling blijft naar haar aard wijzigbaar. Dat het hof in het dictum 'voor zover nodig' de beslissing van de Bombay High Court wijzigt, is op zichzelf onjuist, want de Nederlandse rechter kan een buitenlandse uitspraak niet als zodanig wijzigen. Volgens de advocaat-generaal bedoelde het hof echter de omgangsregeling te wijzigen, en daartoe was het wel bevoegd. De vader is dus niet in zijn belangen geschaad. Het verbod van révision au fond is niet aan de orde, omdat het hof de Indiase regeling erkende zonder de inhoud te toetsen. De advocaat-generaal concludeert tot verwerping van het cassatieberoep. De Hoge Raad moet nog beslissen.

Parket bij de Hoge Raad·
Civiel Recht; Personen- En Familierecht