AG: uitlevering naar Turkije blijft toelaatbaar, marteling niet aannemelijk gemaakt — PHR:2026:880
toelaatbaarheid van uitlevering aan Turkije en verweer wegens dreigende schending van artikel 3 EVRM
Eiser / verzoeker
de opgeëiste persoon (cassatieappellant)
Verweerder / gedaagde
het openbaar ministerie
De advocaat-generaal concludeert dat het cassatiemiddel faalt en adviseert verwerping van het beroep, waardoor de uitspraak van de rechtbank Rotterdam dat de uitlevering aan Turkije toelaatbaar is in stand blijft.
- De rechtbank oordeelde dat foto's zonder bekende aanmaakdatum en algemene berichten over martelingen in Turkse gevangenissen onvoldoende zijn om een voltooide schending van artikel 3 EVRM aannemelijk te maken
- Niet aannemelijk is geworden dat de opgeëiste persoon zelf aanhanger was van de Gülenbeweging of daarom zou zijn mishandeld
- Volgens de advocaat-generaal hanteerde de rechtbank materieel wel de juiste aannemelijkheidsmaatstaf, ook zonder dat woord te gebruiken
- Voor een verplichting tot nader onderzoek of vragen aan de Turkse autoriteiten is een prima facie case van marteling nodig, en die ontbrak hier
- De conclusie strekt tot verwerping van het cassatieberoep, zodat de uitlevering aan Turkije toelaatbaar blijft
Samenvatting
Turkije verzocht Nederland om uitlevering van een man die in mei 2016 door een Turkse strafrechter was veroordeeld, om hem de opgelegde straf te laten uitzitten. De rechtbank Rotterdam verklaarde die uitlevering in januari 2026 toelaatbaar. De man verzette zich daartegen met het argument dat hij tijdens zijn eerdere detentie in Turkije al is gemarteld en mishandeld, en dat uitlevering hem terugbrengt naar een land waar zijn fundamentele rechten al zijn geschonden.
Volgens de verdediging is de man tussen februari 2016 en september 2019 door bewaarders in twee Turkse gevangenissen meermalen geslagen, geschopt en van de trap geduwd, in het bijzijn van medegedetineerden die aanhangers waren van de Gülenbeweging, een religieuze en politieke stroming die in Turkije wordt vervolgd. Ter onderbouwing legde de man vier foto's van letsel over, een vertaald nieuwsartikel over martelingen in een van de gevangenissen en een ambtsbericht van het Ministerie van Buitenlandse Zaken over de mensenrechtensituatie in Turkije. Subsidiair vroeg de verdediging om de zaak aan te houden totdat de man in zijn asielprocedure nader door de Immigratie- en Naturalisatiedienst zou zijn gehoord over de mishandelingen, en om de officier van justitie te laten vragen aan de Turkse autoriteiten of dit klopte.
De rechtbank wees dit verweer af. Van de overgelegde foto's was niet bekend wanneer ze waren gemaakt, en er ontbrak verder bewijs om ze te koppelen aan de gestelde mishandelingen. De artikelen en het ambtsbericht spraken weliswaar in algemene zin over martelingen in Turkse gevangenissen, vooral van tegenstanders van het regime zoals Gülen-aanhangers, maar daaruit volgde niet dat de man zelf daarvan het slachtoffer was geworden. De rechtbank achtte ook niet aannemelijk dat de man zelf aanhanger van die beweging was of daarom zou zijn mishandeld, en wees daarom ook het verzoek om aanhouding af.
De man ging in cassatie bij de Hoge Raad. Zijn advocaat voerde aan dat de rechtbank een te zware maatstaf had gehanteerd door te toetsen of met voldoende mate van zekerheid vaststond dat hij was gemarteld, in plaats van te beoordelen of dit aannemelijk was gemaakt. Ook zou de rechtbank het aanhoudingsverzoek ten onrechte hebben afgewezen.
De advocaat-generaal bij de Hoge Raad volgt de rechtbank. Weliswaar gebruikte de rechtbank niet letterlijk het woord aannemelijkheid, maar de manier waarop zij het verweer beoordeelde komt daar volgens de advocaat-generaal wel op neer, en de gehanteerde maatstaf sluit nauw aan bij de vaste rechtspraak van de Hoge Raad over dit soort zaken. Het argument dat de rechtbank de aannemelijkheid niet zou hebben onderzocht, mist daarom feitelijke grondslag.
Ook de afwijzing van het aanhoudingsverzoek houdt volgens de advocaat-generaal stand. De verdediging heeft niet onderbouwd waarom een later verhoor bij de IND nieuwe inzichten zou opleveren die de man niet ook al bij de uitleveringsrechter naar voren had kunnen brengen. En om de officier van justitie te verplichten aanvullende vragen aan de Turkse autoriteiten te stellen, moet minimaal sprake zijn van wat het Europees Hof voor de Mensenrechten een prima facie case van marteling noemt: een begin van bewijs. Dat ontbrak hier, mede omdat concreet bewijs zoals een rapport van een forensisch arts of verklaringen van medegedetineerden nooit is aangedragen.
De advocaat-generaal concludeert dat het cassatiemiddel in al zijn onderdelen faalt en dat de zaak kan worden afgedaan met de verkorte motivering die de wet daarvoor toelaat. Hij heeft ook geen ambtshalve grond gevonden om de uitspraak van de rechtbank te vernietigen. De conclusie strekt tot verwerping van het cassatieberoep, zodat de uitlevering van de man aan Turkije toelaatbaar blijft.
Betrokken advocaten
Gerelateerde uitspraken
ECLI:NL:RBDHA:2026:659, Rechtbank Den Haag, 16-01-2026, C/09/694609 / KG ZA 25-1129
Rechtbank Den Haag · Civiel Recht
ECLI:NL:RBAMS:2025:10795, Rechtbank Amsterdam, 30-12-2025, 13/278129-25
Rechtbank Amsterdam · Strafrecht; Europees Strafrecht
ECLI:NL:RBAMS:2025:10867, Rechtbank Amsterdam, 24-12-2025, 13/186495-25
Rechtbank Amsterdam · Strafrecht; Europees Strafrecht
ECLI:NL:RBAMS:2025:10058, Rechtbank Amsterdam, 10-12-2025, 13-259411-25
Rechtbank Amsterdam · Strafrecht; Europees Strafrecht
Gegevens
Bron: officiële uitspraak op rechtspraak.nlFormele relaties
Op de hoogte blijven
Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.
vast rendement
- Vastgoed als zekerheid
- Kwartaalbetalingen
- Vanaf €30.000
Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.