Naar inhoud
Juristi.nl
ECLI:NL:PHR:2026:890Civiel Recht

A-G: Staat moet nederlaag accepteren, in Suriname erkende man is Nederlander via Nederlandse vader — PHR:2026:890

vaststelling Nederlanderschap na erkenning door Nederlandse vader in Suriname

Eiser / verzoeker

de Staat der Nederlanden (Ministerie van Justitie en Veiligheid, IND)

VS

Verweerder / gedaagde

in Suriname geboren man die vaststelling van zijn Nederlanderschap vroeg

De advocaat-generaal concludeert tot verwerping van het cassatieberoep van de Staat tegen de vaststelling dat de man sinds 15 juli 1998 Nederlander is.

  • Wie stelt Nederlander te zijn geworden door erkenning (art. 4 lid 2 RWN), draagt stelplicht en bewijslast, ook voor het Nederlanderschap van de erkenner op het moment van erkenning.
  • Of bewijs dat de erkenner ooit Nederlander werd volstaat, hangt af van de inspanningen van de verzoeker en van aanwijzingen voor een verliesgrond.
  • Vertrek naar Suriname en een Surinaamse identiteitskaart leveren geen verliesgrond op zonder vaststelling dat de Surinaamse nationaliteit is verkregen.
  • In nationaliteitsprocedures op grond van art. 17 RWN hoort de rechter zich actief op te stellen bij het onderzoek naar de feiten.
  • Conclusie: verwerping van het cassatieberoep van de Staat.

Samenvatting

Een man die in 1998 in Paramaribo werd geboren, werd een paar maanden later voor de Surinaamse burgerlijke stand erkend door een man die in 1982 als minderjarige met zijn moeder tot Nederlander was genaturaliseerd. Het huwelijk van zijn moeder met een andere man was kort daarvoor door de Surinaamse kantonrechter nietig verklaard. Volgens de Rijkswet op het Nederlanderschap wordt een buitenlands kind dat vóór zijn zevende door een Nederlander wordt erkend, automatisch Nederlander. De man, die een Surinaams paspoort heeft, vroeg de rechtbank Den Haag in juni 2024 daarom vast te stellen dat hij sinds 15 juli 1998 de Nederlandse nationaliteit heeft.

De Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) verzette zich daartegen. Volgens de dienst stond niet vast dat de erkenner in 1998 nog Nederlander was. Hij was in 1995 naar Suriname vertrokken en er was een latere Surinaamse identiteitskaart van hem bekend. Voorafgaand aan de procedure had de IND nog gesteld dat hij zijn Nederlanderschap had verloren door vrijwillig de Surinaamse nationaliteit te herkrijgen of door tien jaar buiten Nederland en de EU te wonen, maar dat standpunt hield de Staat in de procedure niet vol. De man had geprobeerd contact te leggen met de erkenner om bewijs te krijgen, maar die reageerde niet.

AI-zoekassistent

Beschrijf uw zaak. Wij vinden de juiste advocaat.

In één of twee zinnen matcht onze AI uw situatie direct met gespecialiseerde advocaten, desgewenst in uw regio.

Match uit 19.638 advocatenGratis en vrijblijvendResultaat in seconden

De rechtbank wees het verzoek op 30 september 2025 toe. Dat de erkenner in 1982 Nederlander werd, stond vast, en de IND had geen concrete feiten aangevoerd waaruit bleek dat hij die nationaliteit daarna had verloren. De rechtbank ging er daarom van uit dat hij in 1998 nog Nederlander was.

De Staat ging in cassatie. Volgens de Staat moest de man zelf bewijzen dat de erkenner in 1998 nog Nederlander was, en had de rechtbank het verzoek moeten afwijzen of nader onderzoek moeten laten doen. Advocaat-generaal F. Ibili, die de Hoge Raad adviseert, erkent dat wie stelt Nederlander te zijn geworden door erkenning, moet aantonen dat de erkenner op dat moment Nederlander was. Of het volstaat om te bewijzen dat de erkenner ooit het Nederlanderschap verkreeg, hangt af van de omstandigheden: heeft de verzoeker genoeg moeite gedaan om bewijs te vinden, en zijn er aanwijzingen dat de nationaliteit verloren ging? In de literatuur wordt vaak verdedigd dat wie eenmaal Nederlander is, dat blijft totdat verlies is aangetoond.

Welk standpunt ook wordt gevolgd, de klachten van de Staat falen volgens de advocaat-generaal. Het vertrek naar Suriname en de Surinaamse identiteitskaart leveren geen verliesgrond op, omdat daarvoor vast moet staan dat de erkenner de Surinaamse nationaliteit verkreeg. Zo'n identiteitskaart krijgen ook inwoners van Suriname met een andere nationaliteit, zoals de Staat zelf erkent. Dat de rechtbank geen reële mogelijkheid van verlies zag, vindt de advocaat-generaal goed te volgen. Ook het oordeel dat de man genoeg had gedaan door te proberen de erkenner te bereiken, is niet onbegrijpelijk. De klacht over de inschrijving in de basisregistratie personen gaat niet op, omdat de rechtbank haar oordeel daar niet op baseerde.

De advocaat-generaal concludeert dat de Hoge Raad het cassatieberoep van de Staat moet verwerpen, zodat de vaststelling dat de man sinds 15 juli 1998 Nederlander is in stand blijft. De Hoge Raad moet nog beslissen.

Gegevens

Datum uitspraak

Rechtsgebied

Civiel Recht

Zaaknummer

25/04855

Bron: officiële uitspraak op rechtspraak.nl

Op de hoogte blijven

Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.

Adv.Ynvest Fund
6%

vast rendement

  • Vastgoed als zekerheid
  • Kwartaalbetalingen
  • Vanaf €30.000
Meer informatie

Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.

Recente uitspraken

A-G: bruiklener mag woning niet zomaar verhuren; arrest hof moet worden vernietigd

Twee broers kochten in 2019 een woning van de familie van de man die er al woonde. Met hun vader, die namens hen onderhandelde, werd afgesproken dat de verkoper de woning vijftien jaar lang mocht blijven gebruiken, zonder huur te betalen. Hij betaalt alleen gas, water, licht en de WOZ-aanslagen. Hij verblijft geregeld in Spanje en verhuurde de woning aan derden. De broers vinden dat hij dat niet mocht en ontbonden de overeenkomst in februari 2023. Partijen zijn het erover eens dat het om bruikleen gaat: gebruik van een zaak om niet. De rechtbank Noord-Holland en het gerechtshof Amsterdam wezen de vorderingen van de broers af. Volgens het hof was de bruiklener niet verplicht zelf in de woning te wonen en was niet gebleken dat verhuur was verboden. Het hof vond dat de regel uit het huurrecht, die onderverhuur van een woning verbiedt, niet geldt omdat het hier om bruikleen gaat. De broers gingen in cassatie. In zijn conclusie vindt advocaat-generaal Valk (Parket bij de Hoge Raad) dat het hof is uitgegaan van het verkeerde vertrekpunt. Zijn uitgangspunt: een bruiklener mag de zaak die hij om niet in gebruik heeft gekregen niet aan een derde in gebruik geven, tenzij anders is overeengekomen. Hij wijst erop dat de oudere Nederlandse literatuur dat zo zag en dat het ontwerp voor het nieuwe Burgerlijk Wetboek dat voorschreef. Ook in Duitsland, Zwitserland, Oostenrijk, Italië, Portugal, Frankrijk, België en Engeland geldt die regel. De wettelijke regeling van bruikleen stamt uit 1838 en noemt het onderwerp niet uitdrukkelijk, maar volgens de A-G kan de rechter het als regel van aanvullend recht aanvaarden. De A-G bespreekt ook de nieuwere Nederlandse schrijvers die meer ruimte willen laten voor een beoordeling per geval. Hij vindt hun argumenten niet overtuigend. Een geleend renpaard dat tijdelijk aan een ander wordt gegeven is volgens hem een uitzonderlijk geval. Bruikleen wordt gewoonlijk verleend met het oog op de persoon van de bruiklener. Bij verhuur komt daar iets bij: de bruiklener haalt dan geldelijk gewin uit wat hem om niet is gegund. Bij een woning zijn de argumenten volgens hem nog sterker. Voor huur van woonruimte verbiedt de wet onderverhuur, mede omdat een onderhuurder bescherming geniet. Dat geldt volgens de A-G ook voor bruikleen van een woning, want de uitlener mag niet worden geconfronteerd met huurders of onderbruikleners. Wil de bruiklener toch verhuren, dan moet hij stellen en bewijzen dat dit is overeengekomen. Het hof liet dat niet op hem rusten maar zette het gebrek aan bewijs op rekening van de uitleners. Over het middel zelf is de A-G kort. Onderdeel 1 slaagt, omdat het hof de hoofdregel en de verdeling van stelplicht en bewijslast heeft miskend. De feitelijke beoordeling van het hof is volgens hem van dat onjuiste vertrekpunt doortrokken. Onderdeel 2 bespreekt hij bewust niet, omdat dat aan het verwijzingshof is. Als de overeenkomst alsnog zo wordt uitgelegd dat verhuur was toegestaan, kan de uitkomst anders zijn, maar dan moet het hof van de juiste regel uitgaan. Voor het geval dat de bruiklener zonder toestemming verhuurt, wijst hij erop dat de uitlener de overeenkomst kan beëindigen en de zaak kan terugvorderen. De conclusie van de A-G strekt tot vernietiging van het arrest van het hof en verwijzing van de zaak. De Hoge Raad beslist later of hij dat advies volgt. Tegen de bruiklener is in cassatie verstek verleend.

Parket bij de Hoge Raad·
Civiel Recht
A-G: BNG miste € 57 miljoen rentekorting terecht door te late rapportage aan DNB, cassatie verwerpen

BNG Bank leende vijftien miljard euro in het kader van een stimuleringsprogramma van de Europese Centrale Bank (ECB). Het programma, TLTRO-III genoemd, moest banken aanzetten om geld door te lenen aan bedrijven en huishoudens om de economie te stimuleren. Banken die aan bepaalde voorwaarden voldeden, kregen een extra rentekorting van 0,5 procent. Voor BNG ging het om bijna € 57 miljoen. Wie de korting wilde, moest vóór 17 augustus 2021 een aparte rapportage indienen bij De Nederlandsche Bank (DNB). BNG diende die rapportage niet op tijd in. Ook binnen de extra termijn van veertien dagen die het ECB-besluit biedt, kwam er niets binnen. Pas nadat DNB had laten weten dat de korting niet zou worden toegekend, leverde BNG de gegevens alsnog aan. Volgens het ECB-besluit vervalt het recht op de korting dan. DNB hield na overleg met de ECB aan die lijn vast. BNG vorderde in de procedure het misgelopen bedrag alsnog, zowel via de redelijkheid en billijkheid als via het Europese evenredigheidsbeginsel. De rechtbank Amsterdam wees de vorderingen af op 31 mei 2023, en het gerechtshof Amsterdam bekrachtigde dat vonnis op 27 mei 2025. BNG ging in cassatie. Advocaat-generaal Drijber, die dit advies schreef voor de Hoge Raad, concludeert tot verwerping van het beroep. Het middel van BNG heeft twee hoofdonderdelen. Het eerste onderdeel betoogt dat het ECB-besluit niet rechtstreeks van toepassing is op de verhouding tussen DNB en BNG. Dan zou het Nederlandse contractenrecht gelden en zou ruimte bestaan om de korting toch toe te kennen omdat het beroep van DNB op de termijn onaanvaardbaar is. De A-G meent dat dit onderdeel geen belang heeft. Een bank die vrijwillig meedoet aan het programma aanvaardt de voorwaarden uit het besluit, ook als dat besluit niet uit zichzelf voor haar bindend zou zijn. Bovendien heeft het hof de termijnregel wel degelijk getoetst aan het Europese evenredigheidsbeginsel, en daarmee juist het beroep op een billijkheidscorrectie beoordeeld. Inhoudelijk acht de A-G de overweging van het hof juist. Een algemeen besluit van een EU-instelling is verbindend en rechtstreeks toepasselijk, zonder dat het in nationaal recht hoeft te worden omgezet. BNG verwart volgens hem rechtstreekse toepasselijkheid met directe werking van afzonderlijke bepalingen. Het tweede onderdeel gaat over het evenredigheidsbeginsel. Een hoofdvraag is of het verval van de rentekorting een sanctie is. Dat is van belang, omdat sancties strenger worden getoetst dan een ongunstig gevolg van een overschreden termijn. De A-G volgt het hof: het gaat in wezen om een dwingende aanvraagtermijn, en het niet ontstaan van een aanspraak is het normale gevolg van het overschrijden daarvan. Hij verwijst naar eerdere arresten van het Hof van Justitie over landbouwpremies, zoals Denkavit/FORMA, Toeters en Verberk en Schonewille-Prins. Dat de ECB in de considerans van het wijzigingsbesluit over 'sancties' spreekt, verandert dat niet. Het besluit is alleen aangepast om de regeling evenrediger te maken. De boete tijdens de extra termijn is wel een sanctie, maar dat maakt het verval van het recht daarna nog geen sanctie. Verordening 2532/98 over sancties van de ECB is om dezelfde reden niet van toepassing. Daarna toetst de A-G de maatregel zelf. Op het gebied van monetair beleid heeft de ECB een ruime beoordelingsvrijheid, zodat alleen een kennelijke beoordelingsfout telt. De termijnen in het ECB-tijdschema vormen een samenhangend geheel: banken moeten tijdig rapporteren, centrale banken moeten daarna de gegevens controleren en de rente vaststellen, en banken stemmen hun doorleengedrag af op de uitkomst. Een strikte uiterste termijn dient een eenvormige werking van het programma en gelijke behandeling van alle deelnemende banken. Dat BNG inhoudelijk wel aan de voorwaarden voldeed en dat de vertraging beperkt was, doet daar volgens de A-G niet aan af. Op de vraag of een andere indiening een andere uitkomst had opgeleverd, gaat de toetsing van de maatregel zelf niet in. Het oordeel van het hof over de gevolgen in het concrete geval was bovendien een overweging ten overvloede, waartegen de klachten geen belang hebben. De A-G ziet ook geen reden om prejudiciële vragen aan het Hof van Justitie te stellen. Alle onderdelen van het middel falen. Zijn conclusie: verwerping van het cassatieberoep.

Parket bij de Hoge Raad·
Civiel Recht
Procureur-Generaal adviseert Hoge Raad cassatieberoep LC Corp tegen Polen over investeringsarbitrage te verwerpen

Een Nederlandse beleggingsmaatschappij, LC Corp, startte in december 2020 een internationale arbitrageprocedure tegen de Republiek Polen. De aanleiding was een reeks herstructureringsmaatregelen die Poolse financiële toezichthouders hadden genomen bij banken waarin LC Corp aandeelhouder was. LC Corp baseerde de arbitrage op een bilateraal investeringsverdrag dat Nederland en Polen in 1992 hadden gesloten. Op voorstel van LC Corp werd Londen gekozen als zetel van het scheidsgerecht. Dat was een bewuste keuze met grote gevolgen. Het Hof van Justitie van de Europese Unie had in 2018 in het zogenoemde Achmea-arrest al geoordeeld dat arbitrageclausules in investeringsverdragen tussen EU-lidstaten in strijd zijn met het Unierecht. Zulke clausules halen geschillen die raken aan de uitleg van EU-recht weg uit het Europese stelsel van rechtsbescherming, wat de autonomie van het EU-recht ondermijnt. Polen was bovendien in 2004 tot de EU toegetreden en had het verdrag in 2019 opgezegd. Een overeenkomst waarbij lidstaten hun intra-EU investeringsverdragen beëindigden, was in 2020 gesloten en in 2021 voor beide landen in werking getreden. Polen stapte naar de Nederlandse rechter en eiste dat LC Corp meewerkt aan het beëindigen van de arbitrage, op straffe van een dwangsom. De rechtbank Amsterdam wees die eis in 2023 af: het voeren van de arbitrage leverde naar haar oordeel geen misbruik van procesrecht of onrechtmatige daad op. Maar het gerechtshof Amsterdam draaide dat oordeel in april 2025 om. Het hof oordeelde dat LC Corp welbewust een scheidsgerecht buiten de EU had opgezocht in de wetenschap dat dit in strijd is met het Unierecht, en daarmee het EU-stelsel van rechtsbescherming had proberen te omzeilen. LC Corp had zich ook niets aangetrokken van het belang van Polen om niet betrokken te raken in zo'n procedure en de schade die dit kan veroorzaken, waaronder het risico op een inbreukprocedure wegens ongeoorloofde staatssteun als LC Corp een arbitraal vonnis buiten de EU ten uitvoer zou leggen. Het hof beval LC Corp mee te werken aan de beëindiging van de arbitrage, op straffe van een dwangsom van € 100.000 per dag met een maximum van € 10 miljoen, en verklaarde voor recht dat de arbitrage- en horizonclausule in het verdrag zijn vervallen. LC Corp stelde cassatieberoep in bij de Hoge Raad en voerde zes argumenten aan. De Procureur-Generaal bij de Hoge Raad, R.H. de Bock, heeft op 30 oktober 2026 geconcludeerd dat geen van die argumenten standhoudt. Een eerste argument was dat de Nederlandse rechter helemaal geen bevoegdheid had op grond van de EU-verordening over rechterlijke bevoegdheid, omdat de zaak onder de arbitrage-uitzondering valt. Dat argument heeft LC Corp in cassatie zelf ingetrokken: ook als de verordening niet van toepassing is, heeft de Nederlandse rechter bevoegdheid op grond van het nationale recht, omdat LC Corp een in Amsterdam gevestigde vennootschap is. Een tweede argument was dat het Nederlandse arbitragerecht en het Verdrag van New York een bevel tot beëindiging van een arbitrage in de weg staan. De Procureur-Generaal verwerpt dit: zo'n bevel is niet per definitie onverenigbaar met het Nederlandse arbitragerecht, en het Verdrag van New York heeft hoe dan ook geen voorrang boven het EU-recht. Een derde argument richtte zich tegen het oordeel van het hof dat het toepassen van de Nederlandse maatstaf voor onrechtmatig procederen, die terughoudendheid vereist en die pas speelt bij evidente ongegrondheid van een vordering, hier onjuist was. De Procureur-Generaal bevestigt dat het hof niet die maatstaf heeft toegepast, maar een andere zorgvuldigheidsnorm: LC Corp heeft welbewust het EU-stelsel van rechtsbescherming omzeild. Die norm staat los van de vraag of de arbitragevordering kans van slagen had. Een vierde argument bestreek de kernvraag: handelt LC Corp onrechtmatig? De Procureur-Generaal oordeelt dat de omstandigheden waarop het hof zijn oordeel baseerde, in cassatie nauwelijks zijn aangevochten, en dat de klachten die wel zijn ingebracht niet slagen. Zo gaat LC Corp er ten onrechte van uit dat de zogeheten horizonclausule in het verdrag, die investeerders na opzegging nog vijftien jaar bescherming biedt, nog geldig was toen zij de arbitrage startte. Een vijfde argument was dat er naar internationaal recht wél een geldige arbitrageovereenkomst bestaat en dat LC Corp haar rechten te goeder trouw uitoefent. Maar het hof heeft zijn oordeel niet gegrond op het ontbreken van een geldige overeenkomst, en uit de rechtspraak van het Hof van Justitie volgt dat vermeende gebreken in de rechtsbescherming in Polen via het EU-stelsel moeten worden geadresseerd. Een zesde argument was dat het hof had moeten onderzoeken of LC Corp als partij bij een door het Permanente Hof van Arbitrage geadministreerde procedure immuniteit van rechtsmacht geniet. De Procureur-Generaal verwerpt ook dit argument, omdat LC Corp dit in de feitelijke instanties niet heeft aangevoerd. De Europese Commissie nam in de cassatieprocedure deel als adviserende partij en betoogde dat LC Corp met de arbitrage probeert staatssteun te verkrijgen in strijd met het EU-recht. Aan een beoordeling van dat standpunt komt de Procureur-Generaal niet toe. Ook het stellen van prejudiciële vragen aan het Hof van Justitie acht zij niet nodig: de zaak kan worden beslist op basis van bestaande rechtspraak en nationaal recht. De conclusie van de Procureur-Generaal strekt tot verwerping van het cassatieberoep van LC Corp. Daarmee zou het arrest van het gerechtshof Amsterdam in stand blijven: LC Corp moet meewerken aan de beëindiging van de arbitrageprocedure in Londen, op straffe van een dwangsom van € 100.000 per dag tot een maximum van € 10 miljoen.

Parket bij de Hoge Raad·
Civiel Recht
PHR:2026:986
Parket bij de Hoge Raad·
Civiel Recht
PHR:2026:938
Parket bij de Hoge Raad·
Civiel Recht