Fastned mag niet klagen over laadpunten van De Wegman langs A1: beroep ongegrond, geen belang — RBAMS:2017:9034
Wbr-vergunning laadpunten verzorgingsplaats, belanghebbende
Eiser / verzoeker
Fastned B.V. en Beheersmaatschappij Breesaap B.V.
Verweerder / gedaagde
de minister van Infrastructuur en Waterstaat
Beroep van Fastned en Breesaap ongegrond; de niet-ontvankelijkverklaring van het bezwaar blijft in stand en er is geen proceskostenvergoeding.
- Een laadpunt als basisvoorziening en als aanvullende voorziening kunnen op dezelfde verzorgingsplaats naast elkaar bestaan.
- Fastned kon niet meedingen naar de vergunning voor een aanvullende voorziening, want zij heeft op De Hackelaar geen basisvoorziening.
- Fastned werkt niet in hetzelfde verzorgingsgebied als De Wegman: het dichtstbijzijnde laadpunt ligt ongeveer 40 kilometer verderop.
- De niet-ontvankelijkverklaring van het bezwaar blijft in stand.
Samenvatting
Op verzorgingsplaats De Hackelaar langs de A1 bij Muiden mogen volgens een vergunning van de minister vier laadpunten voor elektrische auto's komen, naast het benzinestation en wegrestaurant van De Wegman. Fastned, dat laadstations langs snelwegen exploiteert, wilde die vergunning aanvechten. Het bedrijf had in december 2011 zelf een vergunning aangevraagd voor een laadpunt op diezelfde plek en vond dat er maar ruimte was voor één aanbieder.
Voor voorzieningen op een verzorgingsplaats is een vergunning nodig op grond van de Wet beheer rijkswaterstaatswerken (Wbr). De Wegman vroeg op 8 oktober 2014 een vergunning aan voor vier laadpunten en zeven extra parkeerplaatsen. Omdat De Wegman er al een benzinestation en wegrestaurant had, kreeg het bedrijf die op 16 februari 2016 als aanvullende voorziening. Fastned maakte bezwaar, maar de minister van Infrastructuur en Waterstaat verklaarde dat bezwaar op 21 januari 2017 niet-ontvankelijk: Fastned zou geen rechtstreeks belang hebben. Fastned stapte naar de rechtbank, die de zaak op 28 november 2017 behandelde.
Fastned betoogde dat sinds de kennisgeving van de minister van 20 december 2011 een laadpunt alleen nog als basisvoorziening (een voorziening die zelfstandig mag bestaan) kan worden aangevraagd. De aanvraag van De Wegman moest dan als concurrerende aanvraag voor dezelfde enige vergunning worden gezien. Daarnaast voerde Fastned aan dat het als concurrent in hetzelfde verzorgingsgebied actief is.
De rechtbank volgde dat niet. Uit de kennisgeving en de toelichting daarop blijkt dat een laadpunt zowel als basisvoorziening als aanvullende voorziening kan bestaan: de wijziging van 2011 maakte alleen een los laadpunt mogelijk en sloot een laadpunt bij een bestaand station niet uit. Ook een e-mail van Rijkswaterstaat uit 2013 bevestigt dat. Er is dus geen belemmering om beide vergunningen voor één verzorgingsplaats te geven, zolang elk de toetsingscriteria van de Wbr haalt. Fastned kon bovendien niet meedingen naar een aanvullende voorziening, want zij heeft op De Hackelaar geen basisvoorziening. Dat er geen ruimte zou zijn voor een tweede laadpunt, maakte Fastned niet aannemelijk: de ontwerpvergunning voor het laadpunt van Fastned zelf had in juni en juli 2017 ter inzage gelegen en de minister was volgens zijn gemachtigde van plan die te verlenen.
Ook als concurrent kon Fastned geen belanghebbende zijn. De gemachtigde van de minister erkende dat het verzorgingsgebied ruimer moet worden uitgelegd dan in het besluit, maar stelde onweersproken dat meerdere andere aanbieders dichter bij De Hackelaar zitten dan Fastned. Het dichtstbijzijnde laadpunt van Fastned aan dezelfde kant van de A1 ligt ongeveer 40 kilometer verderop. Volgens vaste rechtspraak van de Raad van State werkt Fastned daarom niet in hetzelfde verzorgingsgebied.
De rechtbank verklaarde het beroep daarom ongegrond: de minister heeft het bezwaar terecht niet-ontvankelijk verklaard. Er was geen aanleiding voor een proceskostenveroordeling of vergoeding van griffierecht.
Betrokken advocaten
Betrokken rechters
Gerelateerde uitspraken
ECLI:NL:RVS:2025:5716, Raad van State, 03-12-2025, 202305707/1/R1
Raad van State · Bestuursrecht
ECLI:NL:RVS:2025:5717, Raad van State, 03-12-2025, 202401083/1/R1
Raad van State · Bestuursrecht
ECLI:NL:RBZWB:2025:6917, Rechtbank Zeeland-West-Brabant, 16-10-2025, AWB 25_3246
Rechtbank Zeeland-West-Brabant · Bestuursrecht
ECLI:NL:RBZWB:2025:6915, Rechtbank Zeeland-West-Brabant, 16-10-2025, AWB 25_2529
Rechtbank Zeeland-West-Brabant · Bestuursrecht
Gegevens
Datum uitspraak
Instantie
Rechtbank AmsterdamRechtsgebied
BestuursrechtZaaknummer
AMS 17/1652
Procedure
Eerste aanleg - meervoudig
Op de hoogte blijven
Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.
Nieuwe uitspraken van deze rechters
- mw. mr.drs. A.M. van der Linden-Kaajan
- mw. mr.ir. H.B. van Gijn
- dhr. mr. P.H.A. Knol
vast rendement
- Vastgoed als zekerheid
- Kwartaalbetalingen
- Vanaf €30.000
Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.
Recente uitspraken
Lange rijen klanten die buiten wachten op hun bestelling, op straat eten en hun afval achterlaten: bewoners in het centrum van Amsterdam klagen al jaren over de overlast van snackbar Fabel Friet. De zaak, populair geworden door filmpjes op TikTok en vooral bezocht door toeristen, ligt in een smal, drukbezocht deel van de stad aan de Keizersgracht. Omwonenden wilden voorkomen dat de snackbar haar exploitatievergunning kreeg en stapten naar de rechter. De burgemeester van Amsterdam had op 20 september 2023 een exploitatievergunning verleend voor een alcoholvrij horecabedrijf met terras, voor drie jaar. Na bezwaar van de omwonenden paste hij die vergunning op 4 april 2024 aan. Hij nam een extra voorschrift op: zodra tien klanten buiten wachten op hun bestelling, mag de tweede kassa tijdelijk geen nieuwe bestellingen meer aannemen. Daarnaast bevat de vergunning voorschriften over de inzet van crowdmanagers, het opruimen van afval en de plek waar de wachtrijen zich moeten opstellen. Het bezwaar van de omwonenden verklaarde de burgemeester voor het overige ongegrond. Daartegen kwamen zij in beroep bij de rechtbank Amsterdam. De rechtbank oordeelde eerst dat alle eisers belanghebbenden zijn, ook de bewoners die niet in de straat van de snackbar zelf wonen. De overlast waaiert volgens de rechtbank uit naar de omliggende straten. Ook hadden de eisers nog belang bij een beoordeling, hoewel de vergunning inmiddels was verlopen. De burgemeester heeft op 13 april 2026 opnieuw een vergunning voor drie jaar verleend, met grotendeels dezelfde voorschriften, en de uitkomst van deze zaak is van belang voor toekomstige besluiten. De eisers vonden dat de burgemeester de vergunning had moeten weigeren. Volgens de plaatselijke verordening mag hij dat doen als het woon- en leefklimaat, de openbare orde of de veiligheid nadelig wordt beïnvloed. De omwonenden spraken van ondraaglijke overlast, gevaarlijke verkeerssituaties door te smalle trottoirs en onvoldoende optreden van de gemeente. De rechtbank toetste alleen de situatie op 4 april 2024, de datum van het bestreden besluit. Meldingen en foto's van na die datum liet zij buiten beschouwing, evenals de nieuwe vergunning van 2026. De burgemeester heeft bij het verlenen van een vergunning ruimte om naar eigen inzicht te beslissen, en de rechtbank toetst zijn afweging daarom terughoudend. Zij kijkt wel indringend of hij alle relevante omstandigheden heeft meegewogen. De rechtbank nam aan dat het druk is in de buurt, dat veel afval op straat ligt en dat de toeloop gevaar kan opleveren voor de verkeersveiligheid. Maar zij woog mee dat de snackbar in een deel van de stad zit dat sowieso al veel bezoekers trekt. De foto's van de eisers waren volgens de rechtbank ongedateerd en zonder tijdstip, zodat niet duidelijk werd wanneer en hoe vaak welke overlast voorkomt. Ook bleef onduidelijk of er de hele dag of alleen op bepaalde dagen overlast is. De wijkagent verklaarde bovendien dat ook andere horecazaken in de buurt veel bezoekers en wachtrijen hebben. Stichting het Koffiehuis, die sinds april 2023 meermalen per dag de omgeving schoonmaakt, liet weten dat veel afval niet van klanten van Fabel Friet afkomstig is. Daardoor was niet aannemelijk dat de overlast alleen of vooral door deze snackbar wordt veroorzaakt. De eisers hadden niet genoeg onderbouwd dat de overlast zo ernstig is dat de burgemeester de vergunning had moeten weigeren. De rechtbank begrijpt het dilemma van de burgemeester, die een balans moet vinden tussen bewoners, ondernemers en de gevolgen van het toerisme in de binnenstad. Ten overvloede wees zij erop dat tegen de nieuwe vergunning nog een bezwaarprocedure loopt. Daarin moet de burgemeester beoordelen of de aangescherpte voorschriften voldoende tegemoetkomen aan de omwonenden, of dat de overlast inmiddels zo groot is dat weigering op zijn plaats is. De rechtbank verklaarde het beroep ongegrond en veroordeelde niemand in de proceskosten. Het beroep van de snackbar zelf was op de zitting ingetrokken.
Wie in Amsterdam een rondvaart aanbiedt, betaalt de gemeente een heffing per passagier, de vermakelijkhedenretributie te water. Sinds 2020 was dat € 1,50. Met ingang van 1 januari 2024 verhoogde de gemeenteraad het tarief met € 1 naar € 2,50. Rederij Stromma Nederland vond die verhoging onrechtmatig en stapte naar de rechter. Die gaf haar gelijk. De zaak gaat over twee voldoeningen op aangifte, dat zijn bedragen die de rederij zelf aangeeft en betaalt: over het derde kwartaal van 2024 en het eerste kwartaal van 2025. Stromma maakte bezwaar, maar de heffingsambtenaar van de gemeente Amsterdam verklaarde die bezwaren op 4 december 2025 ongegrond. Daartegen kwam Stromma in beroep. De rechtbank behandelde de zaken op 6 juli 2026, samen met zaken van drie andere rederijen. De verhoging van € 1 bestond uit twee delen. Het college van burgemeester en wethouders had voorgesteld het tarief met € 0,50 te verhogen, zodat de gemeente tekorten kon dekken op het beheer van de nautische keten en de havengelden voor de pleziervaart. Bij de begrotingsbehandeling voegde de gemeenteraad via amendementen nog eens € 0,50 toe. Dat geld was bedoeld voor gratis openbaar vervoer voor kinderen, een lerarenbeurs, vergroening van de openbare ruimte en initiatieven tegen kansenongelijkheid. Volgens de rechtbank is een retributie een vergoeding voor een voorziening waarvan de betalende partij zelf profijt heeft. De gemeente mag de kosten van zo'n voorziening niet in euro's uitrekenen, maar er moet wel een concrete tegenprestatie zijn: de vermakelijkheid moet profiteren van een voorziening die de gemeente geld kost. Bij de amendementen ontbreekt dat. Kinderopenbaarvervoer, lerarenbeurzen en groene straten staan los van de rondvaart. Daarmee gebruikte de gemeenteraad de heffing voor een ander doel dan waarvoor de wet haar toestaat, wat in het bestuursrecht 'détournement de pouvoir' heet. Dat deel van de verhoging is onverbindend verklaard. De heffingsambtenaar voerde aan dat rederijen profiteren van de groeiende stroom toeristen en van voorzieningen die uit de algemene middelen worden betaald. De rechtbank vond dat te algemeen om een individuele tegenprestatie aan te nemen. Ook het argument dat de gemeentelijke kosten een veelvoud van de opbrengst zijn, paste volgens haar niet in het systeem van retributie. Bij het andere deel, de € 0,50 voor het Programma Varen, lag het anders, maar het ging evengoed mis. De rechtbank vond de enkele verwijzing naar dat programma te mager. Onder 'varen' valt veel dat niets met de beroepsvaart te maken heeft. Het aanbod van de heffingsambtenaar om het programma alsnog in het geding te brengen wees ze af, omdat hij dat pas op de zitting deed terwijl hij de stukken veel eerder had kunnen indienen. Bovendien bleek niet dat de gemeenteraad de belangen van de rederijen had meegewogen. Stromma legde uit dat ze de hogere heffing niet in zes tot acht weken kon doorberekenen, omdat ze vastzit aan prijsafspraken die soms een jaar eerder zijn gemaakt, bijvoorbeeld met reisorganisaties. De rechtbank vond dat aannemelijk. Ze liet het tarief ten aanzien van Stromma buiten toepassing voor zover het was verhoogd tot € 2,00. Het verzoek om schadevergoeding wegens te lange duur wees de rechtbank af. De redelijke termijn voor een bezwaar- en beroepsprocedure is twee jaar, en die is niet verstreken sinds de bezwaarschriften van 19 november 2024 en 12 mei 2025. De rechtbank verklaarde de beroepen gegrond en vernietigde de uitspraken op bezwaar. Het tarief van € 1,50 blijft van toepassing en de voldoeningen op aangifte worden daarop verminderd. De heffingsambtenaar moet het griffierecht van € 794 vergoeden en betaalt € 1.920 aan proceskosten.