ECLI:NL:RBAMS:2022:293, Rechtbank Amsterdam, 26-01-2022, AMS 21/2918 — RBAMS:2022:293
Samenvatting
Beroep gegrond. Wob-verzoek vertrekregelingen topambtenaren gemeente Amsterdam. Ten aanzien van artikel 10 EVRM Brummen-leer van toepassing. Artikel 10 lid 2 aanhef en onder e van de Wob dient verweerder de gelakte stukken op enkele punten opnieuw te beoordelen. Artikel 11 van de Wob juist toegepast.
Betrokken advocaten
mr. L. van Langen
eiser
mr. L.L. Krans
eiser
B.J.S.A.A.F. de Winter
eiser
Betrokken rechters
Gerelateerde uitspraken
ECLI:NL:RBAMS:2023:7134, Rechtbank Amsterdam, 08-11-2023, AMS 21/2974
Rechtbank Amsterdam · Bestuursrecht
ECLI:NL:RVS:2023:1046, Raad van State, 15-03-2023, 202102563/1/A3
Raad van State · Bestuursrecht
ECLI:NL:RBAMS:2022:3288, Rechtbank Amsterdam, 22-04-2022, AWB 21/2648
Rechtbank Amsterdam · Bestuursrecht
ECLI:NL:RBAMS:2022:977, Rechtbank Amsterdam, 04-03-2022, 21/2744
Rechtbank Amsterdam · Bestuursrecht
Gegevens
Datum uitspraak
Instantie
Rechtbank AmsterdamRechtsgebied
BestuursrechtZaaknummer
AMS 21/2918
Procedure
Eerste aanleg - meervoudig
Formele relaties
Op de hoogte blijven
Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.
Nieuwe uitspraken van deze rechters
- mw. mr.drs. F.P. Lauwaars
- mw. mr. J.A.W. Jansen
vast rendement
- Vastgoed als zekerheid
- Kwartaalbetalingen
- Vanaf €30.000
Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.
Recente uitspraken
Wie in Amsterdam een rondvaart aanbiedt, betaalt de gemeente een heffing per passagier, de vermakelijkhedenretributie te water. Sinds 2020 was dat € 1,50. Met ingang van 1 januari 2024 verhoogde de gemeenteraad het tarief met € 1 naar € 2,50. Rederij Stromma Nederland vond die verhoging onrechtmatig en stapte naar de rechter. Die gaf haar gelijk. De zaak gaat over twee voldoeningen op aangifte, dat zijn bedragen die de rederij zelf aangeeft en betaalt: over het derde kwartaal van 2024 en het eerste kwartaal van 2025. Stromma maakte bezwaar, maar de heffingsambtenaar van de gemeente Amsterdam verklaarde die bezwaren op 4 december 2025 ongegrond. Daartegen kwam Stromma in beroep. De rechtbank behandelde de zaken op 6 juli 2026, samen met zaken van drie andere rederijen. De verhoging van € 1 bestond uit twee delen. Het college van burgemeester en wethouders had voorgesteld het tarief met € 0,50 te verhogen, zodat de gemeente tekorten kon dekken op het beheer van de nautische keten en de havengelden voor de pleziervaart. Bij de begrotingsbehandeling voegde de gemeenteraad via amendementen nog eens € 0,50 toe. Dat geld was bedoeld voor gratis openbaar vervoer voor kinderen, een lerarenbeurs, vergroening van de openbare ruimte en initiatieven tegen kansenongelijkheid. Volgens de rechtbank is een retributie een vergoeding voor een voorziening waarvan de betalende partij zelf profijt heeft. De gemeente mag de kosten van zo'n voorziening niet in euro's uitrekenen, maar er moet wel een concrete tegenprestatie zijn: de vermakelijkheid moet profiteren van een voorziening die de gemeente geld kost. Bij de amendementen ontbreekt dat. Kinderopenbaarvervoer, lerarenbeurzen en groene straten staan los van de rondvaart. Daarmee gebruikte de gemeenteraad de heffing voor een ander doel dan waarvoor de wet haar toestaat, wat in het bestuursrecht 'détournement de pouvoir' heet. Dat deel van de verhoging is onverbindend verklaard. De heffingsambtenaar voerde aan dat rederijen profiteren van de groeiende stroom toeristen en van voorzieningen die uit de algemene middelen worden betaald. De rechtbank vond dat te algemeen om een individuele tegenprestatie aan te nemen. Ook het argument dat de gemeentelijke kosten een veelvoud van de opbrengst zijn, paste volgens haar niet in het systeem van retributie. Bij het andere deel, de € 0,50 voor het Programma Varen, lag het anders, maar het ging evengoed mis. De rechtbank vond de enkele verwijzing naar dat programma te mager. Onder 'varen' valt veel dat niets met de beroepsvaart te maken heeft. Het aanbod van de heffingsambtenaar om het programma alsnog in het geding te brengen wees ze af, omdat hij dat pas op de zitting deed terwijl hij de stukken veel eerder had kunnen indienen. Bovendien bleek niet dat de gemeenteraad de belangen van de rederijen had meegewogen. Stromma legde uit dat ze de hogere heffing niet in zes tot acht weken kon doorberekenen, omdat ze vastzit aan prijsafspraken die soms een jaar eerder zijn gemaakt, bijvoorbeeld met reisorganisaties. De rechtbank vond dat aannemelijk. Ze liet het tarief ten aanzien van Stromma buiten toepassing voor zover het was verhoogd tot € 2,00. Het verzoek om schadevergoeding wegens te lange duur wees de rechtbank af. De redelijke termijn voor een bezwaar- en beroepsprocedure is twee jaar, en die is niet verstreken sinds de bezwaarschriften van 19 november 2024 en 12 mei 2025. De rechtbank verklaarde de beroepen gegrond en vernietigde de uitspraken op bezwaar. Het tarief van € 1,50 blijft van toepassing en de voldoeningen op aangifte worden daarop verminderd. De heffingsambtenaar moet het griffierecht van € 794 vergoeden en betaalt € 1.920 aan proceskosten.
Een man vroeg de rechtbank Amsterdam om een spoedmaatregel te treffen nadat de Sociale Verzekeringsbank (SVB) zijn aanvraag voor een AIO-aanvulling had afgewezen. De AIO-aanvulling is een uitkering die een onvolledig AOW-pensioen aanvult voor mensen met weinig vermogen. De SVB wees de aanvraag af omdat de man een woning in Turkije zou bezitten waarvan de waarde boven het toegestane vermogensplafond ligt. De woning staat op naam van zijn in Turkije wonende echtgenote. De man stelde dat hij geen zeggenschap heeft over de woning, omdat zijn vrouw die al vóór het huwelijk had gekocht en zij de enige rechthebbende is. Verder voerde hij aan dat hij duurzaam gescheiden leeft van zijn vrouw, waardoor haar vermogen hem niet zou mogen worden aangerekend. Tot slot betoogde hij een acute financiële noodsituatie te hebben: zijn bankafschriften toonden meer uitgaven dan inkomsten, en een automatische incasso van € 23 was mislukt. De voorzieningenrechter beoordeelde in de eerste plaats of er sprake was van voldoende spoed. Bij financiële geschillen is dat zelden het geval, omdat een eventuele uitkering na afloop van de bodemprocedure alsnog met rente kan worden uitbetaald. De man leverde echter geen bewijsstukken aan die een acute noodsituatie onderbouwden. Zijn AOW-pensioen bedraagt ruim € 600 per maand, en over de financiële bijdrage van zijn echtgenote aan het huishouden bestond onduidelijkheid. De voorzieningenrechter concludeerde dat een acute noodsituatie niet was aangetoond. Vervolgens ging de rechter na of het besluit van de SVB zo duidelijk onrechtmatig was dat ingrijpen toch gerechtvaardigd zou zijn. Dat bleek niet het geval. De bewijslast ligt bij de aanvrager: de man moet zelf aantonen dat hij niet over de woning kan beschikken. Daarvoor zijn objectieve documenten nodig, zoals stukken over het Turkse huwelijksvermogensrecht. De SVB is niet verplicht om dit zelfstandig te onderzoeken. Het beroep op duurzaam gescheiden leven wees de rechter ook af. Uit een telefoonnotitie in het dossier bleek dat de vrouw jaarlijks in de zomervakantie naar Nederland komt en dat de man jaarlijks zes tot acht weken naar Turkije gaat. Bovendien had de man in zijn eigen AOW-aanvraag van januari 2026 aangegeven dat zijn partner slechts 'tijdelijk' op een ander adres verblijft, wat geen duurzame breuk impliceert. De voorzieningenrechter wees het verzoek om een voorlopige voorziening af. De afwijzing van de AIO-aanvulling blijft daarmee voorlopig in stand. Er is geen proceskostenveroordeling uitgesproken.
Een Amsterdams afhaalrestaurant moest per 29 september 2026 zijn kooktoestellen buiten gebruik stellen nadat de gemeente Amsterdam een last onder bestuursdwang had opgelegd. De reden: het bedrijf veroorzaakte structureel geurhinder bij omwonenden doordat de ontgeuringsinstallatie niet doelmatig bleek te werken. De eigenaar, RAM Hospitality B.V., stapte naar de rechter om die maatregel tijdelijk te laten schorsen in afwachting van de bezwaarprocedure. Tijdens inspecties in mei en juli 2026 stelden toezichthouders vast dat de kookgeuren uit het restaurant merkbaar waren in een slaapkamer van een omwonende. Het restaurant is zeven dagen per week open, wat neerkomt op ruim 2.000 bedrijfsuren per jaar. De gemeente hanteert als norm dat geurhinder niet meer dan 176 uur per jaar mag optreden: een enorm verschil met de feitelijke situatie. Het bedrijf had al eerder te maken gehad met discussies over de afvoerpijp op het dak. Ooit was een langere pijp aangebracht om de hinder te verminderen, maar die moest worden teruggebracht naar de vergunde, kortere versie. Inmiddels heeft het restaurant op aanraden van de gemeente een conceptaanvraag ingediend voor een vergunning voor een hogere afvoerpijp, die de geurproblemen zou kunnen oplossen. Het college heeft aangegeven bereid te zijn zo'n vergunning te verlenen. Toch bood dat perspectief de rechter geen reden om de bestuursdwang te schorsen. De voorzieningenrechter maakte een duidelijk onderscheid: er is weliswaar zicht op een oplossing voor het technische probleem, maar dat is niet hetzelfde als concreet zicht op legalisatie van de overtreding zelf. Zolang de hogere pijp er niet is en de overtreding van het Omgevingsplan voortduurt, mag de gemeente handhaven en moet zij dat in beginsel ook doen. Het bedrijf voerde aan dat de ontgeuringsinstallatie zelf was vergund en dat de gemeente daarom niet mocht optreden. De rechter verwierp dat betoog. De vergunning voor de installatie betekent niet dat geurhinder mag worden veroorzaakt: het Omgevingsplan stelt daarvoor afzonderlijke eisen waaraan altijd voldaan moet worden, ongeacht wat er vergund is. Ook het argument dat het bedrijf te weinig tijd had gekregen, slaagde niet. De begunstigingstermijn van vier dagen werd niet onredelijk geacht, omdat de overtreding onmiddellijk kon worden opgeheven door simpelweg de kooktoestellen uit te zetten. Bovendien waren er al langere tijd klachten van omwonenden, had het bedrijf daar van geweten en was de bestuursdwang voorafgegaan door meerdere inspecties en een voornemen tot handhaving. Het bedrijf wees ook op financiële nood: zonder keuken is er geen omzet, terwijl de vaste lasten en salarissen doorlopen. Vanaf 1 januari 2027 wil het restaurant verhuizen naar een nieuwe locatie, waarvoor kapitaal nodig is. De rechter erkende het spoedeisend belang, maar oordeelde dat het belang van omwonenden bij een woon- en leefomgeving zonder geurhinder zwaarder weegt. De voorzieningenrechter wees het verzoek om een voorlopige voorziening af, waarmee de last onder bestuursdwang van kracht blijft.
Een vrouw met de Dominicaanse nationaliteit vroeg de gemeente Amsterdam om noodopvang voor zichzelf en haar twee jonge kinderen, nadat haar schoonmoeder had aangegeven dat zij het gezin niet langer wil huisvesten. De gemeente wees de aanvraag af omdat het gezin niet voldoet aan de regiobindingseis: elk gezinslid moet minimaal vier jaar ingeschreven hebben gestaan in Amsterdam. De vrouw maakte bezwaar en vroeg tegelijkertijd de voorzieningenrechter om een spoedmaatregel. De vrouw, getrouwd met een Nederlandse man die in detentie zit, reisde in september 2025 met haar kinderen van zeven en drie jaar naar Nederland. Haar dochter miste haar vader en hij heeft de vrijheid om hen drie keer per week te zien in de penitentiaire inrichting. Na aankomst trok het gezin in bij de grootmoeder en later bij de schoonmoeder van de vrouw. Die laatste liet op 7 oktober 2026, één dag voor de zitting, schriftelijk weten dat het gezin uiterlijk op 15 oktober 2026 moest vertrekken vanwege gezondheidsklachten en spanningen door het lawaai van de kinderen. De voorzieningenrechter stelde vast dat de gemeente het beleid consistent heeft toegepast: de vrouw en haar kinderen voldoen niet aan de regiobindingseis en zijn dus formeel niet toelaatbaar tot de noodopvang. Wel oordeelde de rechter dat het besluit een gebrek bevat, omdat de belangen van de kinderen niet zichtbaar zijn meegewogen, zoals het Internationaal Verdrag inzake de Rechten van het Kind vereist. Dat gebrek kan de gemeente echter in de bezwaarprocedure herstellen. Bij de afweging of een spoedmaatregel toch gerechtvaardigd is, woog de rechter verschillende omstandigheden mee. Zo maakte de vrouw pas ruim vijf weken na de afwijzing bezwaar, wat niet wijst op een onhoudbare situatie. De verklaring van de schoonmoeder werd pas een dag voor de zitting overgelegd en is onvoldoende onderbouwd: haar gezondheidsklachten zijn niet geconcretiseerd en de schoonmoeder was niet aanwezig op de zitting om vragen te beantwoorden. Ook heeft de vrouw geen gebruik gemaakt van een mediationmogelijkheid die de GGD nadrukkelijk had aangeboden om de spanningen te verminderen. Bovendien zijn er geen medische aanwijzingen dat de kinderen door de huidige woonsituatie schade oplopen in hun ontwikkeling, al gaat de situatie hen niet onberoerd. Verder wees de rechter erop dat vanuit professionele hulporganisatie Stichting Profor is aangegeven dat de vrouw steun heeft vanuit het eigen netwerk van haar man. De rechter droeg de gemeente op om in de bezwaarprocedure de situatie grondig te onderzoeken, waaronder het gesprek met de schoonmoeder, de belangen van de kinderen en mogelijke alternatieven in het sociale netwerk van de vrouw of haar man. De gemeente gaf aan dat dit snel mogelijk is. Het verzoek om een voorlopige voorziening wees de voorzieningenrechter af, zonder proceskostenveroordeling.