ECLI:NL:RBAMS:2022:4333, Rechtbank Amsterdam, 20-07-2022, C/09/623947 — RBAMS:2022:4333
Samenvatting
Merkinbreuk door verkoop van namaak producten. Stakingsbevel, afgifte voorraad, opgave van informatie, en dwangsommen worden toegewezen.
Betrokken advocaten
mr. L.N.J.B. van Osch te Tilburg
eiser
Betrokken rechters
Gerelateerde uitspraken
ECLI:NL:GHAMS:2024:3456, Gerechtshof Amsterdam, 17-12-2024, 200.336.703/01
Gerechtshof Amsterdam · Civiel Recht
ECLI:NL:RBDHA:2024:14748, Rechtbank Den Haag, 18-09-2024, C/09/609169 / HA ZA 21-281
Rechtbank Den Haag · Civiel Recht; Intellectueel-eigendomsrecht
ECLI:NL:RBDHA:2024:14398, Rechtbank Den Haag, 11-09-2024, C/09/621146
Rechtbank Den Haag · Civiel Recht; Intellectueel-eigendomsrecht
ECLI:NL:GHDHA:2024:569, Gerechtshof Den Haag, 09-04-2024, 200.311.467/01
Gerechtshof Den Haag · Civiel Recht; Intellectueel-eigendomsrecht
Gegevens
Datum uitspraak
Instantie
Rechtbank AmsterdamRechtsgebied
Civiel Recht; Intellectueel-eigendomsrechtZaaknummer
C/09/623947
Procedure
Eerste aanleg - enkelvoudig
Op de hoogte blijven
Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.
Nieuwe uitspraken van deze rechter
- dhr. mr. T.T. Hylkema
vast rendement
- Vastgoed als zekerheid
- Kwartaalbetalingen
- Vanaf €30.000
Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.
Recente uitspraken
Een Nederlands tassenmerk dat leren handtassen ontwerpt en verkoopt, stapte naar de rechter omdat het Spaanse luxemerk Loewe zou hebben gekopieerd. De ontwerpster stelde dat de 'Whisker', die Loewe in maart 2026 presenteerde, een inbreuk was op haar tas 'Ida'. Die tas hoort sinds de herfstcollectie van 2025 tot de succesvolste ontwerpen van haar merk. De Ida werd in januari 2025 in Parijs getoond aan zo'n 400 inkopers van grote warenhuizen en in februari 2025 tijdens de New York Fashion Week. Het eerste exemplaar ging op 4 juli 2025 over de toonbank. De ontwerpster schreef Loewe op 9 maart 2026 aan en vroeg om overleg. Loewe wees het verwijt af. De gesprekken die volgden leidden niet tot een oplossing. Rond 27 augustus 2026 bracht Loewe de Whisker wereldwijd op de markt, ook in Nederland: online en in de eigen winkels. De ontwerpster vroeg de voorzieningenrechter in kort geding om Loewe te verbieden de tas in Nederland te verkopen, om informatie over productie en verkoop te geven en om dat alles met dwangsommen te versterken. Loewe voerde verweer en begon zelf een tegenzaak. Volgens Loewe heeft zij het ontwerp zelfstandig ontwikkeld en was zij niet eens bekend met de Ida. Ze stelde dat de ontwerpster juist haar rits-strook had overgenomen, de overhangende strook langs de bovenzijde van de tas, uit eerdere Loewe-modellen. De rechter liet dat laatste standpunt toe, ook al kwam het pas laat in de procedure. Het was een kleine wijziging waardoor de ontwerpster niet in haar verdediging werd geschaad. Eerst bekeek de rechter of Nederland bevoegd is. Dat is zo, ook ten aanzien van het Spaanse moederbedrijf, omdat de Nederlandse dochter Loewe Holanda B.V. in Amsterdam is gevestigd en de vorderingen nauw samenhangen. Ook de spoed was er volgens de rechter: de vermeende inbreuk duurde dagelijks voort. Over de Ida was de rechter positief. De combinatie van tien ontwerpkeuzes, zoals de lage taille, de buisvormige randen, de overhangende 'hondenoren' en de vijgvormige zijkant, weerspiegelt de persoonlijkheid van de maker en is daarom auteursrechtelijk beschermd. Loewe had alleen tassen genoemd waarin losse elementen voorkwamen, nooit de combinatie. De rechter vond het bovendien niet erg aannemelijk dat Loewe de Ida niet kende, gezien de publiciteit en de vertoning in de modewereld terwijl de Whisker nog in ontwerp was. Toch was er volgens de rechter geen inbreuk. Een aantal kenmerken van de Ida keert terug in de Whisker, maar niet op dezelfde manier. De Whisker heeft geen verstevigde rand langs de voetjes, een duidelijker achthoekige onderkant en een geprononceerdere taille. De neerwaartse welving zit alleen aan de voorkant, de achterzijde is recht. Vanaf de zijkant heeft de tas geen vijgvorm, omdat hij naar voren kantelt voor een 'collapsed look'. Waar Loewe dezelfde elementen gebruikte, gaf zij die een eigen creatieve uitwerking, waardoor de Whisker een eigen oorspronkelijk karakter heeft. Of Loewe de Ida als voorbeeld nam, liet de rechter daarom in het midden. Ook de tegenvordering van Loewe sneuvelde. De rits-strook van de Ida verschilt van die van de Madrid en de Strip Shoulder Bag: bij die tassen hangt de strook maar aan één kant of asymmetrisch over, bij de Ida hangt hij in een andere boog en met afgeronde uiteinden. Het verbod om te zeggen dat Loewe heeft gekopieerd was ook niet nodig, omdat de ontwerpster dat buiten de rechtszaak niet had gedaan. De voorzieningenrechter weigerde alle gevraagde voorzieningen in conventie en reconventie. De ontwerpster en haar bedrijf moeten hoofdelijk € 2.101 aan proceskosten aan Loewe betalen, plus € 98 aan nakosten en wettelijke rente. De proceskosten in de tegenzaak werden op nihil begroot.
Een bedrijf dat cursussen verkoopt over aandelenhandel, The Matrix Unlocked Management Consultancy (TMU), stapte naar de rechter nadat een concurrent een e-mail had gestuurd naar een groot deel van haar klantenbestand. De afzender bleek een voormalig zakenrelatie van TMU-eigenaar te zijn. De gedaagde had via een anonieme aanbieder een bestand met circa 18.000 e-mailadressen gedownload, zonder te betalen en zonder de herkomst te controleren. Hij stuurde daarmee een commerciële e-mail waarin hij zichzelf omschreef als 'the mentor of your mentor', een verwijzing naar een eerdere samenwerking met de TMU-eigenaar. Een gerechtsdeurwaarder stelde vast dat 64 van de 66 personen die de e-mail hadden ontvangen en dat bij TMU meldden, voorkwamen in het klantenbestand van TMU. Elf personen verklaarden bovendien dat het e-mailadres waarop de boodschap binnenkwam uitsluitend bij TMU bekend was. Een voormalig opdrachtnemer van TMU bleek eind 2025 grote hoeveelheden bedrijfsinformatie te hebben ontvreemd, waaronder het klantenbestand. Na het versturen van de commerciële e-mail realiseerde de gedaagde zich enkele uren later dat het gebruik van het anonieme bestand niet verstandig was geweest. Hij stelde het bestand direct te hebben verwijderd. TMU reageerde vervolgens met een eigen e-mailcampagne aan 38.080 adressen, waarin zij ontvangers informeerde dat hun persoonsgegevens zonder toestemming waren gebruikt en hen vroeg de ontvangen e-mail door te sturen als bewijs. De gedaagde vorderde in een tegenvordering dat TMU zou worden verboden om hem publiekelijk als AVG-inbreukmaker of datadief te bestempelen, en eiste rectificatie en een voorschot op schadevergoeding van € 10.000. Zijn redenering was dat TMU hem zonder voldoende feitelijke basis in een kwaad daglicht stelde. De voorzieningenrechter oordeelde dat de gedaagde onrechtmatig had gehandeld. Door een waardevol klantenbestand van een concurrent te gebruiken zonder enige controle naar de herkomst, had hij willens en wetens het risico aanvaard inbreuk te maken op de rechten van TMU. Het verweer dat hij niet wist dat het om TMU's bestand ging, overtuigde niet: als ingevoerd vakgenoot in dezelfde markt had hij moeten begrijpen dat zo'n bestand een commerciële waarde vertegenwoordigde. De vorderingen tot vernietiging van het bestand en tot opgave van de herkomst wees de rechter af, omdat de gedaagde ter zitting zelf had verklaard het bestand te hebben verwijderd en de herkomst al had toegelicht. De tegenvordering sneuvelde eveneens: de uitlatingen van TMU in haar e-mail hadden voldoende feitelijke basis, en de vrijheid van meningsuiting van TMU woog zwaarder dan het reputatiebelang van de gedaagde, mede omdat die in zijn eigen e-mail de naam van de TMU-eigenaar ook niet had ontzien. De rechter beval de gedaagde het gebruik van het klantenbestand van TMU volledig te staken en schriftelijk opgave te doen van de uitgevoerde marketingactiviteiten en de daarmee behaalde omzet en winst. Bij overtreding geldt een dwangsom van € 20.000 per dag, met een maximum van € 500.000. Omdat de gedaagde sommatiebrieven bewust had genegeerd en het klantenbestand, een bedrijfsgeheim, onrechtmatig had gebruikt, werden de proceskosten op basis van de werkelijke kosten begroot. De rechter mattigde het gevorderde bedrag van € 26.455,75 tot € 18.000 aan advocaatkosten, wat samen met griffierecht, dagvaardingskosten en nakosten neerkomt op een proceskostenveroordeling van € 19.049,57.
Goldbergh, een Nederlands bedrijf gespecialiseerd in skikleding, stapte naar de rechter omdat supermarktketen Lidl ski-jassen verkocht die sterk leken op Goldberghs eigen 'Bombardino'-jassen. Die jassen — verkrijgbaar in goud, zwart en zilver — zijn een herkenbaar onderdeel van het merk. Lidl bood onder de naam 'Crivit Glamour' vergelijkbare jassen aan, geproduceerd door het Duitse bedrijf Juritex. Goldbergh vorderde een verbod, schadevergoeding en afdracht van winst. De rechtbank Amsterdam moest beoordelen of de combinatie van uiterlijke kenmerken van de Bombardino-jassen auteursrechtelijk beschermd is. Goldbergh claimde bescherming voor een reeks elementen: het korte bombermodel met doorgestikte horizontale banen, de hoge 'bulky' kraag met vaste capuchon, de contrasterende zwarte ritsen en elastieken band, en diverse details aan de binnenzijde. Geen van deze elementen werd individueel beschermd; de vraag was of de combinatie ervan origineel genoeg was. De rechtbank oordeelde van niet. De meeste elementen zijn technisch bepaald of zo alledaags dat er geen sprake is van een vrije, creatieve keuze. Elementen als de doorgestikte banen, de capuchon met rits en de brede tailleband komen al jaren voor in talloze ski-jassen van andere merken. De enige elementen die de rechtbank als werkelijk creatief beschouwde — het 'Goldbergh'-label op de taille en een zwarte ster op de capuchon — zijn juist niet overgenomen in de Crivit-jassen. Daarmee ontbreekt de kern van een geslaagd auteursrechtberoep: herkenbare overname van de creatieve elementen. De rechtbank verwierp ook het subsidiaire beroep op slaafse nabootsing. Daarvoor is vereist dat een product een 'eigen gezicht' heeft op de markt. Dat kon Goldbergh niet aantonen. Uit de door beide partijen aangedragen voorbeelden bleek juist dat de markt al jaren overspoeld wordt met gelijksoortige gouden, zwarte en witte ski-jassen. De Bombardino-jassen onderscheiden zich daarin onvoldoende om als herkenbaar en iconisch te worden aangemerkt — althans niet op basis wat Goldbergh aanvoerde. Een apart onderdeel van de zaak draaide om een eerder verkregen ex parte beschikking. Goldbergh had vlak na ontdekking van de Crivit-jassen een spoedmaatregel verkregen bij de voorzieningenrechter: Lidl moest binnen zes uur alle reclame staken, op straffe van €20.000 per dag. Uit onderzoek bleek dat Lidl deze termijn niet volledig had nageleefd: zowel op de website als in een fysieke winkel waren de jassen nog zichtbaar na het verstrijken van de termijn. Lidl betoogde dat het om marginale overtredingen ging en dat het niet eerlijk is de dwangsom op te eisen nu er achteraf geen auteursrechtinbreuk blijkt te zijn. De rechtbank ging daarin niet mee. Ook een kleine overtreding — een jas zichtbaar op een productpagina van een ander product, of een folder die nog veertig minuten te lang in een winkelrek lag — telt als niet-nakoming van het bevel. Van een grote retailer als Lidl, met meer dan 440 filialen, mag worden verwacht dat zij een systeem heeft om rechterlijke bevelen snel na te leven. Bovendien wist Lidl al twee dagen vóór de beschikking dat actie dreigde. Het verzoek om de dwangsom als misbruik van bevoegdheid of disproportioneel aan te merken, wees de rechtbank van de hand. Al met al verliest Goldbergh de hoofdzaak volledig: geen auteursrechtinbreuk, geen slaafse nabootsing, geen verbod op de Crivit-jassen. Goldbergh wordt ook veroordeeld in de proceskosten van Lidl en Juritex, begroot op ruim €15.994. Lidl moet echter alsnog de verbeurde dwangsom van €20.000 aan Goldbergh betalen wegens de niet-tijdige naleving van de eerder opgelegde beschikking.