Rechtbank bekrachtigt veroordeling van € 10 miljoen wegens niet afgeven bedrijfsadministratie — RBAMS:2023:3126
executie dwangsomveroordeling / verbeurte dwangsommen na niet-nakoming rechterlijk bevel
Eiser / verzoeker
aandeelhouder (cessionaris van dwangsomvordering Leaderland)
Verweerder / gedaagde
voormalig medeaandeelhouder Leaderland, woonachtig in de Russische Federatie
Het verstekvonnis wordt bekrachtigd: gedaagde moet € 10 miljoen aan verbeurde dwangsommen betalen, plus € 4.247 aan proceskosten van de verzetprocedure.
- De vordering tot betaling van € 10 miljoen aan verbeurde dwangsommen is niet verjaard: stuitingsbrieven verzonden naar het woonadres en de e-mailadressen van gedaagde en zijn advocaten hebben de verjaring telkens tijdig gestuit.
- Het verweer dat gedaagde onmogelijk aan het bevel tot overhandiging van de administratie kon voldoen, wordt verworpen: de Ondernemingskamer oordeelde dit al ongeloofwaardig in 2014 en gedaagde heeft de stelling dat hij de activiteiten naar zijn eigen vennootschap heeft overgeheveld niet weersproken.
- Voor het verbeuren van dwangsommen is geen Belgisch exequatur vereist; dat is alleen nodig voor tenuitvoerlegging in het buitenland, niet voor de verbeurte zelf.
- De procedure strekt ertoe het bedrag aan verbeurde dwangsommen definitief vast te stellen in de zin van artikel 55 Brussel I-bis, zodat tenuitvoerlegging in andere lidstaten mogelijk wordt.
- Gedaagde heeft meer dan duizend dagen niet voldaan aan het bevel, waardoor het wettelijk maximum van € 10 miljoen aan dwangsommen is verbeurd.
Samenvatting
Een man die in Rusland woont, moet € 10 miljoen aan dwangsommen betalen omdat hij jarenlang weigerde de volledige administratie van zijn vroegere onderneming Leaderland over te dragen. De zaak heeft een lange voorgeschiedenis die begint in 2014, toen de Ondernemingskamer van het gerechtshof Amsterdam hem beval de administratie van vier Hilversumse vennootschappen te overhandigen aan een tijdelijk bestuurder.
De Ondernemingskamer had in 2014 onderzoek gelast naar het beleid van de vier Leaderland-vennootschappen, op verzoek van de andere aandeelhouder. Als onderdeel van de onmiddellijke maatregelen werd een tijdelijk bestuurder aangesteld. De man leverde weliswaar vier dozen met stukken in, maar die bleken verre van volledig: contractenregisters, overzichten van openstaande posities, e-mailcorrespondentie, btw-aangiften en tientallen andere categorieën ontbraken. Zijn verweer dat hij simpelweg niet over meer administratie beschikte, verwierp de Ondernemingskamer al in december 2014 als ongeloofwaardig.
Leaderland cedeerde de vordering uit hoofde van de verbeurde dwangsommen in 2019 aan de andere aandeelhouder, die vervolgens een rechtszaak aanspande. Omdat de man aanvankelijk niet verscheen, wees de rechtbank Amsterdam in december 2019 bij verstek een veroordeling van € 10 miljoen toe. Daartegen stelde de man verzet in en wierp hij ook nog een bevoegdheidsincident op: hij betwistte dat de Nederlandse rechter bevoegd was. Dat incident doorliep tot aan het gerechtshof Amsterdam, dat in juni 2022 de bevoegdheid van de Nederlandse rechter bevestigde.
In de verzetprocedure voerde de man vier verweren. Ten eerste dat de vordering was verjaard. Dwangsommen verjaren zes maanden na de dag waarop zij zijn verbeurd, maar die verjaring kan worden gestuit door schriftelijke aanmaningen. Leaderland stuurde de man tussen 2015 en 2019 elk half jaar een stuitingsbrief, zowel naar zijn woonadres als per e-mail naar hemzelf en zijn opeenvolgende advocaten. De man beweerde de brieven niet te hebben ontvangen en suggereerde dat ze achteraf waren opgemaakt. De rechtbank volgde hem daar niet in: de brieven waren verzonden naar adressen waarvan de afzender redelijkerwijs mocht aannemen dat hij er bereikbaar was, en als zijn advocaten de brieven niet hadden doorgestuurd, komt dat voor zijn eigen rekening.
Ten tweede stelde de man dat hij onmogelijk meer administratie kon leveren dan hij al had gedaan. Ook dit verweer sneuvelde. De Ondernemingskamer had dat al in 2014 ongeloofwaardig bevonden, en de rechtbank sloot zich daarbij aan. Bovendien bleef de man onweersproken dat hij alle activiteiten van Leaderland had overgeheveld naar zijn eigen vennootschap, zodat de administratie nergens anders kan zijn dan bij hem.
Ten derde betoogde de man dat voor het verbeuren van dwangsommen een Belgisch exequatur had moeten worden verkregen, omdat de beschikking in België aan hem was betekend. De rechtbank maakte korte metten met dit argument: een exequatur is nodig voor de tenuitvoerlegging van een uitspraak in het buitenland, maar niet voor het verbeuren van dwangsommen zelf. Dwangsommen beginnen te lopen zodra de beschikking is betekend, en dat was op 26 augustus 2014 in persoon in Essen gebeurd.
Ten vierde stelde de man dat artikel 55 van de Europese verordening Brussel I-bis geen grondslag kon bieden voor een veroordeling tot betaling. Die bepaling regelt juist dat voor tenuitvoerlegging in een andere lidstaat het bedrag aan verbeurde dwangsommen definitief moet zijn vastgesteld door de rechter van herkomst. De Ondernemingskamer had in 2014 al uitgemaakt dat die bevoegdheid toekomt aan de gewone burgerlijke rechter. De onderhavige procedure strekt er precies toe dat bedrag definitief vast te stellen, namelijk het wettelijke maximum van € 10 miljoen, omdat de man meer dan duizend dagen niet aan het bevel heeft voldaan.
De rechtbank bekrachtigde het verstekvonnis en veroordeelde de man opnieuw tot betaling van € 10 miljoen. Daarnaast moet hij de proceskosten van de verzetprocedure betalen: € 4.247 aan salaris voor de advocaat van de wederpartij, plus nakosten.
Betrokken advocaten
Betrokken rechters
Gerelateerde uitspraken
ECLI:NL:RBROT:2022:6265, Rechtbank Rotterdam, 15-07-2022, 639053 / HA RK 22-555
Rechtbank Rotterdam · Civiel Recht; Burgerlijk Procesrecht
ECLI:NL:GHARL:2021:7207, Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden, 27-07-2021, 200.257.818/01
Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden · Civiel Recht
ECLI:NL:GHAMS:2020:2340, Gerechtshof Amsterdam, 25-08-2020, 200.260.074/01
Gerechtshof Amsterdam · Civiel Recht
ECLI:NL:RBROT:2020:13088, Rechtbank Rotterdam, 07-07-2020, C/10/597454 / KG ZA 20-450
Rechtbank Rotterdam · Civiel Recht
Gegevens
Datum uitspraak
Instantie
Rechtbank AmsterdamRechtsgebied
Civiel Recht; Internationaal PrivaatrechtZaaknummer
C/13/726011 / HA ZA 22-982
Procedure
Eerste aanleg - enkelvoudig
Op de hoogte blijven
Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.
Nieuwe uitspraken van deze rechter
- mw. mr. C.M.E. de Koning
vast rendement
- Vastgoed als zekerheid
- Kwartaalbetalingen
- Vanaf €30.000
Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.
Recente uitspraken
Op 2 januari 2016 draaide een Letse automobilist in Amsterdam met zijn auto om, door een u-turn te maken, op de weg richting het Centraal Station. Op het moment dat die draai bijna voltooid was, kwam een Nederlandse bestuurder aanrijden. Hij week naar rechts uit en reed daarbij drie voetgangers aan: een Israëlisch echtpaar en een Engelse man. Alle drie raakten gewond, de Engelse man zeer ernstig. Achmea, de WAM-verzekeraar van de Nederlandse bestuurder, nam de schaderegeling op zich. De schade van de twee Israëlische voetgangers (€ 31.514,23) werd volledig afgewikkeld en door het Nederlands Bureau Motorrijtuigenverzekeraars, als vertegenwoordiger van de Letse verzekeraar, aan Achmea terugbetaald. Met de zwaargewonde Engelsman sloot Achmea op 5 januari 2021 een schikking voor € 2.131.060,91. Dat bedrag wil Achmea nu verhalen op de Letse verzekeraar Baltijas Aprodsinasana Nams AAS (BAN) en op de Letse bestuurder, die in Duitsland woont. Achmea vraagt de rechtbank Amsterdam om vast te stellen dat zij hoofdelijk aansprakelijk zijn voor het ongeval en om hen te veroordelen tot betaling van dat bedrag. Dit vonnis gaat nog niet over die vordering zelf, maar over een voorvraag: mag de Amsterdamse rechter de zaak wel behandelen? BAN en de bestuurder stellen van niet. Volgens hen is er geen bevoegdheidsregel waarop de Nederlandse rechter kan steunen. Zij voeren aan dat Achmea zelf geen onrechtmatige daad is aangedaan: het ongeval trof de voetgangers, en Achmea betaalde op grond van haar verzekeringsovereenkomst, een contractuele verplichting. Daarnaast stelt BAN dat zij niet bij het ongeval aanwezig was en dat haar verplichtingen voortvloeien uit de verzekeringsovereenkomst met de bestuurder. De rechtbank toetst de bevoegdheid aan de Brussel I bis-Verordening, de Europese regeling voor internationale bevoegdheid in burgerlijke zaken. De hoofdregel, de rechter van de woonplaats van de gedaagde, helpt Achmea niet, want de gedaagden wonen of zijn gevestigd in Letland en Duitsland. Wel bevat de verordening een bijzondere regel voor verbintenissen uit onrechtmatige daad: dan is ook de rechter bevoegd van de plaats waar het schadebrengende feit zich heeft voorgedaan. Volgens vaste rechtspraak van het Hof van Justitie van de EU gaat het daarbij zowel om de plaats waar de schade intrad als om de plaats van de gebeurtenis die de schade veroorzaakte. De rechtbank oordeelt dat Achmea zich daarop kan beroepen. Haar vordering is een regresvordering: zij verhaalt wat zij heeft betaald op de partij die volgens haar uiteindelijk voor de schade moet opdraaien. Zo'n vordering is afgeleid van de vordering uit onrechtmatige daad, en de aard van die vordering verandert niet doordat een ander haar overneemt of erin treedt. De bijzondere bevoegdheidsregel blijft daarom aan de vordering verbonden. Ook de rechtspraak van het Hof van Justitie sluit hierbij aan: een vordering valt buiten de contractuele sfeer als voor de beoordeling van de verweten gedraging de verzekeringsovereenkomst niet hoeft te worden uitgelegd. Achmea verwijt BAN in de kern dezelfde gedraging als de bestuurder, namelijk het ongeoorloofde manoeuvre in Amsterdam, en niet een schending van de verzekeringsovereenkomst. Dat die gedraging in Amsterdam plaatsvond, is niet in geschil. Voor de vordering tegen de bestuurder zelf geldt hetzelfde: ook die is een regresvordering die kan aansluiten bij de vordering uit onrechtmatige daad waar zij van is afgeleid. De rechtbank Amsterdam is dus voor beide vorderingen bevoegd. De rechtbank wijst de vorderingen tot onbevoegdverklaring af. BAN en de bestuurder moeten elk de proceskosten in het incident van Achmea betalen, begroot op € 842,00 per gedaagde. De hoofdzaak gaat verder: BAN en de bestuurder mogen op 23 december 2026 een conclusie van antwoord indienen.
Fixico, een Amsterdams bedrijf dat schadeherstel voor auto's bemiddelt, sleepte een Frans garagebedrijf voor de Amsterdamse kantonrechter. MM Autos uit Romainville, bij Parijs, had via het platform van Fixico offertes geplaatst in 2022 en 2023, maar volgens Fixico bleven facturen onbetaald. MM Autos kwam niet opdagen bij de rechtbank. De eerste vraag was of een Amsterdamse rechter zich over een geschil met een Frans bedrijf mocht buigen. In de algemene voorwaarden van Fixico staat dat de rechter van de vestigingsplaats van Fixico bevoegd is. Bij een tussenvonnis van 16 juli 2026 liet de kantonrechter Fixico bewijzen dat MM Autos die voorwaarden daadwerkelijk had aanvaard. Fixico leverde printscreens aan: een schadehersteller kan pas een offerte indienen na het plaatsen van een vinkje bij de tekst 'J'accepte les termes et conditions', met een link naar de algemene voorwaarden. De printscreens stammen uit 2024 en 2026, maar Fixico stelde dat het proces in 2022 en 2023 hetzelfde werkte. De kantonrechter vond daarmee vaststaan dat MM Autos had ingestemd met de keuze voor de Amsterdamse rechter en achtte zich bevoegd. Ook het toepasselijk recht kwam aan bod. De algemene voorwaarden sluiten het Weens Koopverdrag, het internationale verdrag over koopovereenkomsten, uitdrukkelijk uit. Daarom is Nederlands recht van toepassing. Op de inhoud was het kort. Omdat MM Autos zich niet verweerde, vond de kantonrechter de vordering niet onrechtmatig of ongegrond. Fixico kreeg ook de gevraagde vergoeding voor buitengerechtelijke incassokosten, omdat zij voldoende had onderbouwd dat er incassowerkzaamheden zijn verricht. MM Autos moet daarnaast de proceskosten van Fixico betalen. Daartoe rekent de kantonrechter ook € 370,08 aan vertaalkosten voor de dagvaarding. Bij grensoverschrijdende geschillen mogen taalbarrières volgens de rechter niet in de weg staan aan de toegang tot de rechter. Op grond van de Betekeningsverordening mag de aanvrager de vertaling laten maken, waarna de rechter de kosten op de verliezer kan verhalen. De kantonrechter veroordeelt MM Autos tot betaling van € 9.254,05 aan Fixico, vermeerderd met de wettelijke handelsrente vanaf de vervaldata van de onderliggende facturen. Daar komt € 837,70 aan buitengerechtelijke kosten bij. De proceskosten zijn begroot op € 1.634,48, met wettelijke rente als MM Autos niet binnen veertien dagen betaalt. Het vonnis is uitvoerbaar bij voorraad, zodat Fixico het direct kan laten uitvoeren. Wat Fixico meer of anders vroeg, wijst de kantonrechter af.