Rechtbank wijst schadeclaim af tegen Noordkaap TV over 'oplichter'-uitzending — RBAMS:2024:5230
Onrechtmatige publicatie / portretrecht / vrijheid van meningsuiting
Eiser / verzoeker
Particulier (naam geanonimiseerd)
Verweerder / gedaagde
Noordkaap TV Producties B.V.
Alle vorderingen van eiser afgewezen; eiser veroordeeld in de proceskosten van €4.639.
- De aanduiding 'oplichter' vindt voldoende steun in het feitenmateriaal en werd gebruikt in alledaagse, niet-strafrechtelijke betekenis.
- De afspraak over onherkenbare beeldvoering gold alleen voor de eerste uitzending (mei 2022), niet voor de tweede (november 2023).
- Noordkaap is niet verantwoordelijk voor publicaties op streamingdiensten en sociale media, die worden beheerd door Talpa en SBS6.
- Het tijdsverloop tussen opnames en uitzending werkt niet in het voordeel van eiser, nu vlak voor uitzending bleek dat schulden nog steeds niet waren afgelost.
- Vrijheid van meningsuiting van Noordkaap weegt zwaarder dan bescherming van eer en goede naam van eiser.
Samenvatting
Een man die in november 2023 herkenbaar in beeld werd gebracht in het televisieprogramma 'Undercover in Nederland' van Noordkaap TV Producties, en daarin consequent 'oplichter' werd genoemd, probeerde via de rechter de uitzending offline te krijgen en schadevergoeding te eisen. De rechtbank Amsterdam gaf Noordkaap gelijk en wees alle vorderingen af.
Het programma, dat misstanden aan de kaak stelt via verborgen camera en confrontaties, had in mei 2022 al een eerste aflevering over de man uitgezonden — maar destijds onherkenbaar, conform een eerder gemaakte afspraak. In de tweede uitzending, op 26 november 2023, werd hij wél herkenbaar getoond. Meerdere personen kwamen aan het woord: de verkoper van een scooter aan wie een vals betalingsbewijs was getoond, de vroegere eigenaar van een bedrijfsbus die de man had doorverkocht zonder te betalen, een appartementverkoper die na een mislukte aankoop de boete niet had ontvangen, en een huiseigenaar die ontevreden was over dakwerkzaamheden. Bij de eerste uitzending ging het al om zeven gedupeerden, van een onbetaalde boot tot een BMW die op zijn naam was gezet zonder ooit afgenomen of betaald te worden.
De man betoogde dat hij ten onrechte als oplichter werd neergezet, dat de onschuldpresumptie gold en dat hij inmiddels betalingsregelingen had getroffen en zich bij schuldhulpverlening had gemeld. Ook wees hij op de afspraak met Noordkaap dat hij onherkenbaar in beeld zou worden gebracht.
De rechtbank oordeelde dat de aanduiding 'oplichter' voldoende steun vindt in het feitenmateriaal. De term werd gebruikt in de alledaagse betekenis — iemand die stelselmatig financiële verplichtingen aangaat die hij niet nakomt, leugens vertelt en derden benadeelt — en niet als verwijzing naar het strafrechtelijke delict. Dat de man nooit strafrechtelijk is veroordeeld, doet daar volgens de rechter niet aan af. De onschuldpresumptie speelt in dit civiele geding geen doorslaggevende rol.
Over de herkenbare beeldvoering oordeelde de rechtbank dat de afspraak uit 2022 uitsluitend gold voor de eerste uitzending. Bovendien was de man tijdens de opnames al mondeling gewaarschuwd dat hij herkenbaar in beeld zou komen, maar hij had daar niets mee gedaan. De tijdspanne van ruim een jaar tussen opnames en uitzending werkte evenmin in zijn voordeel: kort vóór de uitzending bleek dat hij zijn schulden nog steeds niet had afgelost.
De rechtbank erkende wel dat de uitzending inmiddels haar werk had gedaan — de man was gestopt met ondernemen en zat in schuldhulpverlening. Daarmee was het publieke waarschuwingsbelang van Noordkaap verminderd, en de rechter merkte op dat het Noordkaap zou sieren als zij Talpa en SBS6 zou vragen de uitzending van streamingdiensten en sociale media te verwijderen. Maar dit leidde niet tot toewijzing van de vordering: Noordkaap is zelf niet verantwoordelijk voor de publicaties op internet en streamingdiensten, die worden beheerd door de zender en uitgever.
Alle vorderingen van de man — verwijdering van het beeldmateriaal, rectificatie, een verbod op toekomstige publicaties en schadevergoeding van maximaal €25.000 — werden afgewezen. Hij werd ook veroordeeld in de proceskosten aan de zijde van Noordkaap, begroot op €4.639.
Betrokken advocaten
Betrokken rechters
Gerelateerde uitspraken
ECLI:NL:GHAMS:2025:2090, Gerechtshof Amsterdam, 05-08-2025, 200.345.166/01
Gerechtshof Amsterdam · Civiel Recht
ECLI:NL:RBAMS:2024:1483, Rechtbank Amsterdam, 23-01-2024, C/13/744980 / KG ZA 24-25
Rechtbank Amsterdam · Civiel Recht
ECLI:NL:RBAMS:2023:3626, Rechtbank Amsterdam, 26-05-2023, C/13/734178 / KG ZA 23-438
Rechtbank Amsterdam · Civiel Recht
ECLI:NL:RBAMS:2021:7029, Rechtbank Amsterdam, 03-12-2021, C/13/709762 / KG ZA 21-924
Rechtbank Amsterdam · Civiel Recht
Gegevens
Datum uitspraak
Instantie
Rechtbank AmsterdamRechtsgebied
Civiel Recht; VerbintenissenrechtZaaknummer
C/13/752715 / HA ZA 24-686
Procedure
Eerste aanleg - enkelvoudig
Op de hoogte blijven
Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.
Nieuwe uitspraken van deze rechter
- dhr. mr. R.H.C. Jongeneel
vast rendement
- Vastgoed als zekerheid
- Kwartaalbetalingen
- Vanaf €30.000
Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.