Steenbergen Boon verliest Woo-strijd om Havenbedrijf-stukken — RBAMS:2026:3431
Woo-verzoek / openbaarheid van bestuur / reikwijdte Woo bij gemeentelijk havenbedrijf
Eiser / verzoeker
Steenbergen Boon B.V.
Verweerder / gedaagde
College van burgemeester en wethouders van Amsterdam
Het beroep van Steenbergen Boon B.V. is ongegrond verklaard; de gemeente Amsterdam hoeft geen zoekslag te doen bij het Havenbedrijf omdat de commerciële tak daarvan buiten de reikwijdte van de Woo valt.
- Het Havenbedrijf heeft een publieke taak (nautisch beheer) en een commerciële taak (beheer Westpoort/gronduitgifte); alleen de publieke taak valt onder de Woo.
- De behandeling van erfpachtverzoeken behoort tot de commerciële taak van het Havenbedrijf, waarvoor de gemeente geen instructiebevoegdheid heeft.
- De toestemmingsvereiste voor vestiging van vierde-linie bedrijven maakt het Havenbedrijf niet tot een instelling die in zoverre onder verantwoordelijkheid van de gemeente werkt — de relevante communicatie was al openbaar gemaakt.
- Omdat de gevraagde documenten buiten de reikwijdte van de Woo vallen, was de gemeente niet verplicht een zoekslag te doen bij het Havenbedrijf.
Samenvatting
Steenbergen Boon B.V. wilde via de Wet open overheid (Woo) alle stukken en correspondentie inzien die betrekking hebben op haar twee erfpachtverzoeken aan de gemeente Amsterdam. Het bedrijf richtte zich daarbij ook op documenten die berusten bij het Havenbedrijf Amsterdam. De gemeente weigerde echter een zoekslag te doen bij het Havenbedrijf, omdat dat deel van de organisatie buiten de reikwijdte van de Woo valt.
Steenbergen Boon verzette zich daartegen. Het bedrijf voerde aan dat het Havenbedrijf handelt op basis van een volmacht van de gemeente, die als erfverpachter eindverantwoordelijk blijft voor beslissingen over het erfpachtrecht. Ook wees het bedrijf erop dat het Havenbedrijf bij zogenoemde 'vierde-linie bedrijven' — een categorie waarbij vestiging in Westpoort vooraf goedkeuring van de gemeente vereist — altijd toestemming van de gemeente nodig heeft. Daarmee zou het Havenbedrijf volgens Steenbergen Boon handelen onder verantwoordelijkheid van een bestuursorgaan, wat de Woo van toepassing zou maken.
De rechtbank volgt die redenering niet. Het Havenbedrijf heeft twee duidelijk te onderscheiden taken: een publieke taak (het nautisch beheer van de haven, uitgevoerd door de divisie Havenmeester) en een commerciële taak (het beheer van Westpoort en het uitgeven van gronden). Alleen voor de publieke taak geldt dat het Havenbedrijf onder verantwoordelijkheid van de gemeente werkt en dus onder de Woo valt.
De behandeling van erfpachtverzoeken — zoals het wijzigen van de erfpachtrechtelijke bestemming van een perceel — valt volgens de rechtbank onder de commerciële taak. Het Havenbedrijf neemt die beslissingen zelfstandig en bepaalt zelf de voorwaarden voor gronduitgifte. De gemeente heeft op dat vlak geen instructiebevoegdheid. Dat de gemeente bij vierde-linie bedrijven toestemming moet geven voor de vestiging zelf, maakt dat niet anders: die toestemming is al eerder openbaar gemaakt via het besluit van 5 september 2023. De verdere uitvoering van het erfpachtverzoek behoort tot de commerciële sfeer en valt daarmee buiten het bereik van de Woo.
De rechtbank verklaart het beroep van Steenbergen Boon ongegrond. Het bedrijf krijgt het griffierecht niet terug en heeft geen recht op een proceskostenvergoeding.
Betrokken advocaten
Betrokken rechters
Gerelateerde uitspraken
ECLI:NL:RBMNE:2025:4767, Rechtbank Midden-Nederland, 04-08-2025, UTR 23/1940 e.a.
Rechtbank Midden-Nederland · Bestuursrecht; Belastingrecht
ECLI:NL:GHARL:2025:3906, Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden, 24-06-2025, 22/1752 t/m 22/1754
Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden · Bestuursrecht; Belastingrecht
ECLI:NL:RBAMS:2024:8870, Rechtbank Amsterdam, 16-12-2024, AMS 22/3908
Rechtbank Amsterdam · Bestuursrecht; Omgevingsrecht
ECLI:NL:RBMNE:2024:6690, Rechtbank Midden-Nederland, 12-12-2024, UTR 22/595, UTR 22/597, UTR 22/1997, UTR 22/1998, UTR 22/600, UTR 22/1999, UTR 22/2377
Rechtbank Midden-Nederland · Bestuursrecht
Gegevens
Datum uitspraak
Instantie
Rechtbank AmsterdamRechtsgebied
Bestuursrecht; BestuursprocesrechtZaaknummer
AMS 24/7492
Procedure
Eerste aanleg - enkelvoudig
Op de hoogte blijven
Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.
Nieuwe uitspraken van deze rechter
- mw. mr. L.H. Waller
vast rendement
- Vastgoed als zekerheid
- Kwartaalbetalingen
- Vanaf €30.000
Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.
Recente uitspraken
Een rijinstructeur uit de regio Amsterdam, eigenaar van een eigen rijschool, zag zijn inkomsten van de ene op de andere dag wegvallen. Zijn certificaat voor het geven van rijonderricht in categorie B was tot en met 29 augustus 2026 geldig en is daarna van rechtswege vervallen. Wie rijles wil blijven geven, moet binnen de geldigheidsduur van vijf jaar bijscholing volgen: zes dagdelen theorie, waaronder een cursus over wet- en regelgeving, en een praktijkbegeleiding die door het IBKI, het instituut dat de rijinstructeurs beoordeelt, wordt beoordeeld. Bij een onvoldoende volgt een tweede en zo nodig een derde begeleiding. De instructeur vroeg zijn eerste praktijkbegeleiding op 1 juli 2026 aan, twee maanden voor het verlopen van zijn certificaat. Die vond plaats op 13 augustus 2026 en werd als onvoldoende beoordeeld, omdat hij aan het einde van de les was vergeten de leerdoelen met de leerling te evalueren. De tweede begeleiding op 28 augustus 2026 was eveneens onvoldoende. Voor een derde begeleiding was geen tijd meer. De zes dagdelen theoretische bijscholing had hij wel op tijd gevolgd, en ook een geldige verklaring omtrent het gedrag had hij ingediend. Op 28 augustus 2026 vroeg hij verlenging van zijn certificaat aan. De wet staat verlenging met maximaal een jaar toe bij gewichtige en verschoonbare redenen. Stichting VAM (IBKI) wees de aanvraag op 4 september 2026 af. Volgens de stichting bleek niet van bijzondere omstandigheden, en was de instructeur niet tijdig met zijn bijscholing begonnen. Om zijn lesbevoegdheid terug te krijgen zou hij het herintredertraject moeten volgen. De instructeur maakte bezwaar en vroeg de voorzieningenrechter van de rechtbank Amsterdam om een voorlopige voorziening, een spoedmaatregel die geldt zolang het bezwaar loopt. Hij voerde aan dat zijn onderneming feitelijk stilligt en dat hij zijn huur en boodschappen niet meer kan betalen. Daarnaast wees hij op overspannenheid en overbelasting, die achteraf door een praktijkondersteuner geestelijke gezondheidszorg waren vastgesteld en volgens hem hadden meegespeeld bij het te laat plannen van de bijscholing. De voorzieningenrechter vond het spoedeisend belang aannemelijk, omdat de instructeur met documenten had onderbouwd dat zijn enige inkomstenbron was stilgevallen. Het IBKI liet het oordeel hierover uiteindelijk aan de voorzieningenrechter over. Voor de vraag of het bezwaar kans van slagen heeft, keek de voorzieningenrechter naar het besluit zelf. Hij oordeelde dat het IBKI bij de toets aan de bijscholingsverplichting zowel naar de theoretische als de praktische bijscholing moet kijken. Wat de instructeur wel tijdig had voltooid, kon zijn verschoonbaarheidsargument versterken. Uit het besluit bleek niet dat het IBKI de tijdig gevolgde cursussen en de twee ingeplande praktijkbegeleidingen had meegewogen. Ook vond de voorzieningenrechter dat het IBKI zichzelf te weinig ruimte gaf om te beoordelen of de gevolgen evenredig zijn. De wetgever bedoelde de regeling voor schrijnende gevallen als hardheidsclausule, die niet tot enkele specifieke gevallen mag worden ingeperkt. Het IBKI moet in de heroverweging het hele beeld bekijken, inclusief medische en persoonlijke omstandigheden en de vraag of het verlies van de enige inkomstenbron onevenredig zwaar uitpakt. Niet op voorhand valt te zeggen dat het bezwaar kansloos is. In de belangenafweging woog het belang van de instructeur zwaarder dan dat van de kwaliteit van het rijonderricht en de verkeersveiligheid. De wetgever heeft bij instructeurs die drie keer een onvoldoende halen al een verlenging van zes maanden mogelijk gemaakt. Daarmee heeft hij aanvaard dat de lesbevoegdheid niet per se direct hoeft te vervallen. Bovendien kan het IBKI voorschriften verbinden aan een tijdelijke verlenging, zoals bijlessen of het afronden van de resterende bijscholing binnen een termijn. De voorzieningenrechter wijst het verzoek toe. Het IBKI moet de instructeur behandelen alsof hij nog een certificaat voor categorie B heeft, tot zes weken na de bekendmaking van de beslissing op bezwaar. Hij mag dus weer rijles geven. Het IBKI moet daarnaast het griffierecht van € 200 aan hem vergoeden; een vergoeding van proceskosten krijgt hij niet. Hoger beroep of verzet tegen deze uitspraak is niet mogelijk.
De burgemeester van Amsterdam legde op 21 oktober 2026 een preventieve last onder dwangsom op aan Room Mate Amsterdam B.V., de exploitant van een hotel in Amsterdam. De last bedroeg € 25.000 per dansevenement en was bedoeld om te voorkomen dat het hotel in de periode van 21 tot en met 24 oktober 2026 dansevenementen met versterkte muziek en/of dj's zou houden zonder de vereiste evenementenvergunning. Het hotel was het daar niet mee eens. Volgens Room Mate Amsterdam ging het niet om evenementen die voor het publiek toegankelijk waren, maar om besloten netwerkbijeenkomsten. Daarvoor zou geen evenementenvergunning nodig zijn op grond van de Algemene Plaatselijke Verordening van Amsterdam. Het hotel diende bezwaar in en vroeg tegelijkertijd aan de voorzieningenrechter om een spoedmaatregel, zodat de last niet meteen zou ingaan. Tijdens de zitting op 22 oktober 2026 bleek dat de zaak smaller was dan op het eerste gezicht leek. De burgemeester verduidelijkte dat de last eigenlijk alleen betrekking had op drie specifiek genoemde activiteiten: een avondevenement op donderdag 22 oktober ('Monetunes & Cryo Mix present: Room Servive'), een ochtendactiviteit op zaterdag 24 oktober ('RCVRY X STËLZ RAVE RUN') en een middagactiviteit op diezelfde zaterdag ('JOB DUTCHTUBER x BILLY THE KIT'). Alle andere geplande activiteiten in de periode vielen er dus niet onder. Vervolgens deden Room Mate Amsterdam en de organisator van de activiteiten, Meet Me At The Hotel, ter zitting een belangrijke toezegging: alle drie de specifiek genoemde activiteiten zouden niet doorgaan. De al uitgenodigde bezoekers voor de donderdag waren al ingelicht, en de annulering zou ook op de website worden vermeld. De voorzieningenrechter oordeelde dat een preventieve last onder dwangsom, een maatregel die een overtreding moet voorkomen die nog moet plaatsvinden, alleen gerechtvaardigd is als duidelijk is dat die overtreding ook daadwerkelijk gaat plaatsvinden. Nu de activiteiten waren afgelast, was dat niet langer het geval. Bovendien wees de rechter er op dat het besluit aanvankelijk was opgelegd voor meer activiteiten dan de drie die de burgemeester uiteindelijk bedoelde, wat al een reden was om de last te schorsen. De voorzieningenrechter schorste het besluit van 21 oktober 2026 totdat zes weken na de beslissing op het bezwaar zijn verstreken. De burgemeester moet het betaalde griffierecht van € 397 aan Room Mate Amsterdam vergoeden en wordt veroordeeld tot betaling van € 1.868 aan proceskosten.