Rechter veroordeelt Pro-Palestina betoger Van Gogh Museum tot voorwaardelijke boete — RBAMS:2026:6988
Openlijke geweldpleging tijdens Pro-Palestina demonstratie; grens demonstratierecht en strafrecht
Eiser / verzoeker
Officier van justitie
Verweerder / gedaagde
Verdachte
Verdachte veroordeeld tot een voorwaardelijke geldboete van €500,- met één jaar proeftijd wegens openlijke geweldpleging tegen personen; ontslagen van rechtsvervolging voor het bespuiten van het museumgebouw wegens bescherming onder artikelen 10 en 11 EVRM.
- Bespuiten van mensen tijdens demonstratie kwalificeert als openlijke geweldpleging; strafrechtelijk optreden gerechtvaardigd ondanks demonstratierecht.
- Bespuiten van het museumgebouw valt onder bescherming van artikelen 10 en 11 EVRM; artikel 141 Sr blijft voor dat deel buiten toepassing en verdachte wordt ontslagen van rechtsvervolging.
- Rode vloeistof bleek in de meeste gevallen niet uitwasbaar; schadeclaims voor beschadigde kleding en schoenen grotendeels toegewezen met afschrijving naar dagwaarde.
- Slachtoffer met vastgestelde PTSS ontvangt €3.364,74 schadevergoeding, inclusief immateriële schade en kosten eigen risico voor psychologische hulp.
- Rechtbank legt voorwaardelijke geldboete van €500,- op, mede rekening houdend met het 'chilling effect' op het demonstratierecht.
Samenvatting
Tijdens de Museumnacht van 4 november 2023 voerde een groep Pro-Palestina-demonstranten een protestactie uit bij het Van Gogh Museum in Amsterdam. De verdachte, een vrouw, spoot samen met andere betogers rode vloeistof — een mengsel van waterverf, cacao en melk — met een waterpistool op het museumgebouw en op bezoekers en medewerkers die voor de ingang stonden. Ze riep daarbij 'Free Palestina'. De rode kleur was bewust gekozen om de associatie met bloed op te roepen en zo aandacht te vragen voor de situatie in Gaza.
De politie hield de vrouw aan. Verschillende bezoekers deden aangifte: hun kleding en schoenen waren besmeurd geraakt met de vloeistof, die in de meeste gevallen niet (volledig) uitwasbaar bleek. Één slachtoffer ontwikkelde als gevolg van het incident een posttraumatische stressstoornis (PTSS).
De rechtbank moest oordelen over twee aparte handelingen: het bespuiten van mensen én het bespuiten van het museumgebouw. Die tweedeling bleek juridisch cruciaal. Voor het bespuiten van personen oordeelde de rechtbank dat de vrouw het demonstratierecht had overschreden. Ze had haar boodschap ook op een vreedzame manier kunnen overbrengen zonder lichamelijke integriteit van anderen aan te tasten. Strafrechtelijk optreden was hier gerechtvaardigd.
Het bespuiten van het museumgebouw lag anders. De rechtbank stelde vast dat de vloeistof geen gevaarlijke stof was, dat het gebouw volledig kon worden schoongemaakt voor relatief lage kosten, en dat dit deel van de actie niet als 'laakbaar gedrag' in de zin van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens kon worden aangemerkt. Voor dat deel van het gedrag had de vrouw bescherming onder de artikelen 10 en 11 EVRM — vrijheid van meningsuiting en demonstratierecht. De rechtbank verklaarde de strafbepaling voor dit onderdeel buiten toepassing en ontsloeg de verdachte voor het bespuiten van het gebouw van alle rechtsvervolging.
De verdediging had ook betoogd dat het spuiten met een waterpistool geen 'geweld' kon zijn in strafrechtelijke zin. De rechtbank verwierp dit. Het ging om een grote groep die rode vloeistof spoot, waarbij paniek ontstond, mensen begonnen te rennen en leuzen werden geschreeuwd. Dat was genoeg om de openbare orde te verstoren — en daarmee kwalificeerde het als openlijk geweld.
Meerdere slachtoffers dienden schadevergoedingsvorderingen in. De rechtbank wees die grotendeels toe, met toepassing van afschrijving op kleding en schoenen afhankelijk van de aanschafdatum. Eén slachtoffer met vastgestelde PTSS kreeg naast materiële ook immateriële schadevergoeding toegewezen: in totaal € 3.364,74. Twee benadeelde partijen werden niet-ontvankelijk verklaard omdat het rechtstreeks verband met het strafbare feit onvoldoende was aangetoond.
Bij het bepalen van de straf hield de rechtbank rekening met het zogenoemde 'chilling effect': burgers mogen niet worden afgeschrikt om deel te nemen aan vreedzame demonstraties. De verdachte had geen strafblad. Uiteindelijk veroordeelde de rechtbank haar tot een voorwaardelijke geldboete van € 500,- met een proeftijd van één jaar.
Betrokken advocaten
Gerelateerde uitspraken
ECLI:NL:RBAMS:2025:9903, Rechtbank Amsterdam, 12-12-2025, AMS 25/7066
Rechtbank Amsterdam · Bestuursrecht
ECLI:NL:GHARL:2025:7207, Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden, 17-11-2025, 21-004453-24
Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden · Strafrecht
ECLI:NL:RBDHA:2025:21097, Rechtbank Den Haag, 10-11-2025, 09/207630-25
Rechtbank Den Haag · Strafrecht
ECLI:NL:RBMNE:2025:5551, Rechtbank Midden-Nederland, 25-10-2025, UTR 25/6145
Rechtbank Midden-Nederland · Bestuursrecht
Gegevens
Datum uitspraak
Instantie
Rechtbank AmsterdamRechtsgebied
StrafrechtZaaknummer
13/153804-24
Procedure
Eerste aanleg - meervoudig
Op de hoogte blijven
Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.
vast rendement
- Vastgoed als zekerheid
- Kwartaalbetalingen
- Vanaf €30.000
Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.