Rechtbank Amsterdam wijst vordering Esco Nederland af in geschil over aandelenverkoop joint venture — RBAMS:2026:7486
aandeelhoudersgeschil / onvoorziene omstandigheden bij aandelenverkoop joint venture
Eiser / verzoeker
Esco Nederland B.V.
Verweerder / gedaagde
Low Carbon Netherlands Storage Limited (LCNS)
Alle vorderingen van Esco afgewezen; Esco veroordeeld tot betaling van € 19.639 aan proceskosten aan LCNS.
- Beroep op onvoorziene omstandigheden (art. 6:258 BW) faalt: de overeenkomst voorzag via de 'Reserved Matters'-bepaling al in de mogelijkheid voor Esco om een aandelenverkoop te blokkeren.
- Esco had juridisch de bevoegdheid de verkoop tegen te houden maar maakte daarvan geen gebruik en maakte geen voorbehouden; dat zij die mogelijkheid praktisch niet durfde te benutten, blijft voor haar rekening.
- Gestelde druk door LCNS via liquiditeitsproblemen is onvoldoende onderbouwd en kan het beroep op onvoorziene omstandigheden niet dragen.
- Verzoek om veroordeling in werkelijke proceskosten wegens misbruik van procesrecht afgewezen: een kansarme vordering instellen is op zichzelf geen misbruik.
- Esco veroordeeld tot betaling van proceskosten van € 19.639 aan LCNS.
Samenvatting
Esco Nederland B.V. en het Britse bedrijf Low Carbon Limited richtten in 2017 gezamenlijk een joint venture op voor de ontwikkeling van grootschalige zonne-energieprojecten in Nederland. In 2023 startten zij ook een nieuwe activiteit op het gebied van batterijopslagsystemen, ondergebracht in een aparte vennootschap. Daarin hield Low Carbon 75% van de aandelen en Esco 25%. De afspraken over de samenwerking, waaronder de spelregels voor een eventuele aandelenverkoop, werden vastgelegd in een overeenkomst: de Subscription and Shareholders Agreement.
Nauwelijks acht maanden na de oprichting van die vennootschap werd besloten de aandelen te verkopen. Op 22 oktober 2024 werden de aandelen in de joint venture overgedragen aan S4 Energy B.V. voor een koopprijs van € 30.000.000, met een mogelijke aanvullende uitgestelde betaling van maximaal € 17.000.000 afhankelijk van toekomstige resultaten.
Esco was het niet eens met die verdeling van de verkoopopbrengst. Zij vond dat beide aandeelhouders elk 50% van de totale koopprijs zouden moeten ontvangen, in plaats van een verdeling op basis van de 75%-25% verhouding in de vennootschap. Esco voerde aan dat zij destijds alleen had ingestemd met die ongelijke aandelenverhouding omdat er plannen lagen om tussen 2022 en 2027 tot € 7.250.000 te investeren in de nieuwe activiteit. Omdat de aandelen op een economisch onlogisch moment en met slechts € 3.000.000 geïnvesteerd werden verkocht, was de rechtvaardiging voor haar kleinere aandeel komen te vervallen. Esco beriep zich op onvoorziene omstandigheden, een wettelijke bepaling die de rechter in uitzonderlijke gevallen de bevoegdheid geeft een overeenkomst aan te passen als ongewijzigde instandhouding naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid niet kan worden gevergd.
De rechtbank volgde dat betoog niet. Centraal in de redenering staat dat de overeenkomst zelf al voorzag in de situatie waar Esco over klaagt. De aandeelhoudersovereenkomst bevatte een zogenoemde 'Reserved Matters'-bepaling, die voor bepaalde besluiten, waaronder de overdracht van aandelen, de schriftelijke instemming van beide aandeelhouders vereiste. Esco had dus de juridische middelen in handen om een verkoop op een voor haar ongunstig moment te blokkeren. Dat zij die mogelijkheid in de praktijk niet durfde te benutten uit vrees voor discontinuïteit of door druk vanuit de andere partij, komt volgens de rechtbank voor haar eigen rekening. Partijen waren bij het gehele traject bijgestaan door professionele adviseurs, en dat Esco onder werkelijk zo grote druk stond dat zij niet anders kon dan instemmen met de verkoop, is onvoldoende onderbouwd.
Low Carbon Netherlands Storage Limited had ook gevraagd om Esco te veroordelen in de werkelijk gemaakte proceskosten, omdat de vordering zo kansarm was dat Esco de procedure nooit had mogen starten. Die vordering wees de rechtbank af. Voor zo'n hogere kostenveroordeling is sprake van misbruik van procesrecht vereist, en dat is een hoge drempel. Dat een vordering weinig kans van slagen heeft, is daarvoor onvoldoende.
De rechtbank wees alle vorderingen van Esco af en veroordeelde haar in de proceskosten van LCNS, begroot op € 19.639.
Betrokken advocaten
Betrokken rechters
Gerelateerde uitspraken
ECLI:NL:RBROT:2022:6603, Rechtbank Rotterdam, 03-08-2022, C/10/620477 / HA ZA 21-520
Rechtbank Rotterdam · Civiel Recht; Verbintenissenrecht
ECLI:NL:RBGEL:2022:2480, Rechtbank Gelderland, 18-05-2022, C/05/382905 / HA ZA 21-62
Rechtbank Gelderland · Civiel Recht; Ondernemingsrecht
ECLI:NL:RBOVE:2022:927, Rechtbank Overijssel, 16-03-2022, C/08/256448 / HA ZA 20-443
Rechtbank Overijssel · Civiel Recht
ECLI:NL:RBROT:2022:213, Rechtbank Rotterdam, 26-01-2022, C/10/473385 / HA ZA 15-323
Rechtbank Rotterdam · Civiel Recht; Verbintenissenrecht
Gegevens
Datum uitspraak
Instantie
Rechtbank AmsterdamRechtsgebied
Civiel Recht; OndernemingsrechtZaaknummer
C/13/775788 / HA ZA 25-1502
Procedure
Eerste aanleg - enkelvoudig
Op de hoogte blijven
Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.
Nieuwe uitspraken van deze rechter
- dhr. mr. F.L. Bolkestein
vast rendement
- Vastgoed als zekerheid
- Kwartaalbetalingen
- Vanaf €30.000
Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.
Recente uitspraken
Een vastgoedontwikkelaar leende in de zomer van 2025 bijna € 5,6 miljoen bij een investeringsmaatschappij uit Capelle aan den IJssel om twee panden te verbouwen en daarna met winst te verkopen. De leningen, € 3,9 miljoen voor het ene en € 1,7 miljoen voor het andere pand, waren gedekt met hypotheekrechten en borgstellingen. De afspraak was dat de geldverstrekker naast 8 procent rente per jaar een winstdeling kreeg 'bij verkoop van het project': minimaal 7,5 procent van de hoofdsom, plus 20 procent van de winst boven 15 procent. De relatie liep stuk. De geldverstrekker kreeg op 1 september 2025 een vordering van de officier van justitie om gegevens te verstrekken over de ontwikkelaar, haar moedervennootschap en haar bestuurder, vanwege een strafrechtelijk onderzoek. Daarnaast twijfelde zij aan facturen die de ontwikkelaar via het bouwdepot wilde laten uitbetalen. Die facturen kwamen van een bedrijf waarvan de echtgenoot van de bestuurder indirect bestuurder was, en die man heeft volgens de rechtbank een voor een financier negatief verleden. Toen de geldverstrekker haar eigen bouwbegeleider de bouwplaats wilde laten bezoeken, liet de ontwikkelaar per e-mail weten dat hij pas welkom was als de betalingen waren gedaan. De geldverstrekker zegde daarop de leningen op per 31 december 2025. De ontwikkelaar moest de panden herfinancieren. Bij die herfinanciering rekende de geldverstrekker toch winstdeling, € 291.850 voor het eerste en € 124.812,71 voor het tweede pand. Voor het tweede pand kwam daar € 85.065,20 aan vertragingsrente bij, omdat de lening pas op 12 februari 2026 werd afgelost. De ontwikkelaar betaalde alles, soms onder protest, en wilde het geld terug. In een kort geding had de voorzieningenrechter de vorderingen in februari 2026 nog afgewezen. In de bodemprocedure legt de rechtbank de overeenkomst uit. Winstdeling is volgens de tekst alleen verschuldigd 'bij verkoop'. De panden waren niet verkocht, er was geen winst gerealiseerd en tegenover de nieuwe financiering stond een terugbetalingsverplichting. De overeenkomsten waren eenzijdig door de professionele geldverstrekker opgesteld en er was niet over onderhandeld. Ook uit de termsheets en aanbiedingsbrieven bleek geen winstdeling buiten verkoop. De geldverstrekker had die situatie vooraf duidelijk moeten bespreken, maar dat was niet gebeurd. Dat zij zonder winstdeling geen vergoeding kreeg voor het uitlenen, omdat ze de rente doorbetaalde aan obligatiehouders, maakt dat niet anders; ze had ook kunnen aansturen op een executieverkoop. De ontwikkelaar had de winstdeling dus onverschuldigd betaald. Dat zij de afloscijfers had betaald, gold niet als erkenning van de schuld, want dat gebeurde onder tijdsdruk via de notaris en zij had eerder al laten weten dat geen winstdeling verschuldigd was. De opzegging was daarentegen terecht. Door de bouwplaats te weigeren en daaraan een betalingseis te verbinden, handelde de ontwikkelaar in strijd met de overeenkomst en de bouwdepotvoorwaarden, en gebruik van de opzeggingsbevoegdheid was niet onaanvaardbaar. De vertragingsrente was daarom verschuldigd. Een beroep op schuldeisersverzuim slaagt niet, omdat de geldverstrekker de ontwikkelaar er niet van weerhield het wel verschuldigde te betalen. Het beroep van de geldverstrekker op verrekening wegens negatieve reviews wijst de rechtbank af, omdat de tegenvordering onvoldoende is onderbouwd. De gevraagde buitengerechtelijke incassokosten van € 4.283,64 zijn ook afgewezen, omdat niet was aangetoond dat er incassowerkzaamheden zijn verricht. De rechtbank veroordeelt de geldverstrekker tot terugbetaling van € 291.850 en € 124.812,71, beide met wettelijke rente, en tot betaling van € 14.848,94 aan proceskosten. De veroordelingen zijn uitvoerbaar bij voorraad, ondanks het restitutierisico bij een mogelijk hoger beroep. De vordering tot terugbetaling van de vertragingsrente wijst de rechtbank af.
NES Holding houdt 75 procent van de aandelen in CTS Group Holding, Gevam Management de overige 25 procent. In een aandeelhoudersovereenkomst van 23 december 2019 staat dat Gevam haar aandelen aan NES moet aanbieden zodra een bepaalde medewerker van Gevam geen werknemer van CTS meer is. Die medewerker is op 25 november 2024 als functionaris van CTS ontslagen en zijn arbeidsovereenkomst is opgezegd per 1 mei 2025. NES stapte daarna naar de rechtbank Amsterdam. Zij wil dat Gevam binnen zeven dagen na het vonnis alle medewerking verleent aan de overdracht van haar aandelen. Primair moet dat voor € 0, subsidiair voor € 19.750, meer subsidiair voor een bedrag dat de rechtbank in goede justitie vaststelt. Weigert Gevam, dan moet het vonnis in de plaats treden van haar medewerking. NES vordert daarnaast een dwangsom, de proceskosten en wettelijke rente. Gevam begon een incident en stelde dat de rechtbank niet bevoegd is. Volgens Gevam gaat het om een gedwongen overdracht van aandelen in de zin van de geschillenregeling in Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek. Sinds 1 januari 2025 zou alleen de Ondernemingskamer van het gerechtshof Amsterdam zulke geschillen mogen behandelen. NES verweerde zich tegen dit standpunt. De rechtbank volgt Gevam niet. De geschillenregeling is bedoeld voor situaties waarin de samenwerking in een vennootschap muurvast zit door conflicten tussen aandeelhouders. Het gaat daarbij om gedrag van een aandeelhouder dat het belang van de vennootschap zo schaadt dat het aandeelhouderschap in redelijkheid niet langer te dulden is. De vordering van NES rust op iets anders: nakoming van de aandeelhoudersovereenkomst, waarin Gevam zich verplichtte de aandelen over te dragen. Voor zulke vorderingen is de Ondernemingskamer niet exclusief bevoegd. Dat een vordering tot nakoming kan leiden tot een overdracht van aandelen, betekent volgens de rechtbank niet dat al die vorderingen onder de geschillenregeling vallen. De overige argumenten van Gevam komen aan bod bij de behandeling van de hoofdzaak. In dit incident is daar geen ruimte voor. De rechtbank wijst de vordering tot onbevoegdverklaring af. Gevam moet de proceskosten in het incident betalen: € 842, waarvan € 653 aan salaris voor de advocaat en € 189 aan nakosten. Komt Gevam niet binnen veertien dagen na aanschrijving over de brug, dan komt daar € 98 bij plus de kosten van betekening van het vonnis. Dit deel van het vonnis is uitvoerbaar bij voorraad. De hoofdzaak gaat door: de zaak staat op de rol van 9 december 2026, waar Gevam een conclusie van antwoord moet indienen.