Naar inhoud
Juristi.nl
ECLI:NL:RBAMS:2026:7740Strafrecht; Europees Strafrecht

Rechtbank stelt vragen over dagvaarding bij overlevering aan Polen — RBAMS:2026:7740

Overlevering op basis van een Europees aanhoudingsbevel bij verstekvonnissen

Eiser / verzoeker

de officier van justitie die de overlevering vorderde

VS

Verweerder / gedaagde

de opgeëiste persoon

Tussenuitspraak waarin de rechtbank het onderzoek heropent en schorst om nadere vragen te stellen over de dagvaarding in twee van de vier onderliggende vonnissen; over de overlevering als geheel is nog niet beslist.

  • Voor het tweede vonnis was de vrouw niet daadwerkelijk in persoon gedagvaard, maar was de overlevering toch toelaatbaar omdat zij zelf onzorgvuldig was geweest met haar bereikbaarheid na een ondertekende adresinstructie
  • Voor het vierde vonnis uit 2017 stond vast dat de vrouw in persoon was gedagvaard en zelf erkende bij een zitting aanwezig te zijn geweest
  • De omzetting van een taakstraf in een gevangenisstraf van 227 dagen viel niet onder de aanwezigheidseisen, omdat de Poolse rechter daarbij geen beoordelingsruimte had
  • Voor de twee overige vonnissen wil de rechtbank zekerheid of de vrouw echt in persoon is gedagvaard, gelet op de eerder gebleken onduidelijkheid daarover
  • Een beroep op structurele gebreken in de Poolse rechtsstaat werd afgewezen omdat geen concrete invloed op de eigen strafzaken was aangetoond

Samenvatting

Een Poolse vrouw werd in Nederland aangehouden op grond van een Europees aanhoudingsbevel van Polen. Zij was daar veroordeeld in vier verschillende vonnissen, voor onder meer belediging van een ambtenaar, bedreiging, mishandeling en diefstal met geweld, met gevangenisstraffen die opgeteld ruim vier jaar bedroegen. Een van die straffen was oorspronkelijk een taakstraf, die later werd omgezet in een gevangenisstraf van 227 dagen omdat zij die taakstraf niet had uitgevoerd. De rechtbank Amsterdam moest beoordelen of overlevering aan Polen mogelijk was, en dat lag ingewikkeld omdat de vrouw bij geen van de processen zelf aanwezig was geweest.

Bij overlevering voor een bij verstek gewezen vonnis moet vaststaan dat de betrokkene daadwerkelijk op de hoogte was van het proces, bijvoorbeeld doordat zij in persoon is gedagvaard, wil overlevering zonder aanvullende garantie mogelijk zijn. Voor een van de vonnissen bleek uit aanvullende informatie van de Poolse autoriteiten dat de vrouw tijdens eerdere verhoren een adres had opgegeven en een verklaring had ondertekend waarin stond dat zij verplicht was adreswijzigingen door te geven. De oproep voor de zitting was naar dat adres gestuurd, maar niet door haar opgehaald. De rechtbank vond dat voldoende: de vrouw was op zijn minst onzorgvuldig geweest met haar bereikbaarheid, en van een schending van haar verdedigingsrechten was geen sprake, zodat overlevering voor dit vonnis niet werd geweigerd.

AI-zoekassistent

Beschrijf uw zaak. Wij vinden de juiste advocaat.

In één of twee zinnen matcht onze AI uw situatie direct met gespecialiseerde advocaten, desgewenst in uw regio.

Match uit 19.638 advocatenGratis en vrijblijvendResultaat in seconden

Voor een ander vonnis, uit 2017, had de vrouw zelf ter zitting erkend dat zij destijds bij een zitting aanwezig was geweest en van haar veroordeling wist, terwijl vaststond dat zij ook in persoon was gedagvaard. Ook voor dit vonnis stond de weigeringsgrond dus niet aan overlevering in de weg. Over de omzetting van de taakstraf in een gevangenisstraf oordeelde de rechtbank, na aanvullende informatie uit Polen, dat de rechter daarbij geen enkele beoordelingsruimte had: het ging om een verplichte omzetting zonder dat de vrouw in de tussentijd een nieuw strafbaar feit had gepleegd. Zo'n beslissing valt volgens Europese rechtspraak niet onder dezelfde aanwezigheidseisen als een gewone veroordeling.

Bij de twee resterende vonnissen lag het lastiger. Ook daarvoor vermeldde het aanhoudingsbevel dat de vrouw in persoon was gedagvaard, maar de rechtbank had inmiddels gezien dat diezelfde aanduiding bij het eerste vonnis feitelijk een andere, minder zekere vorm van betekening bleek te zijn geweest. Omdat de vrouw ook voor deze twee vonnissen stellig ontkende ooit een oproep te hebben ontvangen, wilde de rechtbank zekerheid: was zij nu echt in persoon gedagvaard, en zo niet, had zij dan een adres opgegeven waarop de oproep is bezorgd, was zij gewezen op haar verplichting om adreswijzigingen door te geven, en zijn er andere aanwijzingen dat zij van de strafzaken wist.

De rechtbank besloot daarom het onderzoek te heropenen en te schorsen, zodat de officier van justitie deze vragen aan de Poolse autoriteiten kan voorleggen. Verder wees de rechtbank een beroep op structurele gebreken in de Poolse rechtsstaat af, omdat de vrouw niet had aangetoond dat die gebreken concreet invloed hadden gehad op haar eigen strafzaken. De zaak moet uiterlijk op 13 augustus 2026 opnieuw op zitting komen, met een tolk Pools. Over de overlevering als geheel is dus nog geen definitieve beslissing genomen.

Betrokken advocaten

mr. R.P.G. van der Weide

opgeëiste persoon

Advocatenkantoor Van der Weide, AMSTERDAM

189 uitspraken

Gerelateerde uitspraken

Gegevens

Datum uitspraak

Zaaknummer

13-087391-25

Procedure

Tussenuitspraak

Bron: officiële uitspraak op rechtspraak.nl

Op de hoogte blijven

Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.

Adv.Ynvest Fund
6%

vast rendement

  • Vastgoed als zekerheid
  • Kwartaalbetalingen
  • Vanaf €30.000
Meer informatie

Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.

Recente uitspraken

Rechtbank weigert uitlevering van Poolse man voor inbraken en neemt twee jaar cel over

Een Poolse man die sinds oktober 2021 in Nederland woont, wordt niet uitgeleverd aan Polen, maar moet zijn gevangenisstraf van twee jaar hier uitzitten. Polen wilde hem overgeleverd krijgen via een Europees aanhoudingsbevel, een verzoek tussen EU-landen om een gezochte persoon aan te houden en over te dragen. Het gaat om een straf voor een reeks inbraken en pogingen daartoe, waarbij de daders samenwerkten en zich door braak toegang verschaften. De rechtbank Amsterdam beslist dat Nederland de straf overneemt. De straf is in 2003 door het Poolse Provincial Court of Chelm opgelegd, aanvankelijk voorwaardelijk met een proeftijd van vier jaar. Na nieuwe veroordelingen voor soortgelijke feiten in 2004 en 2010 is die voorwaardelijke straf alsnog onvoorwaardelijk geworden. De straf resteert in zijn geheel. De tenuitvoerlegging was in de tussentijd meermalen opgeschort. De verdediging vroeg de overlevering te weigeren, omdat de man bij de zaak van 2010 niet zelf aanwezig was. Hij zegt geen oproep te hebben gekregen, omdat hij naar Nederland was vertrokken om te werken en zijn reclasseringswerker daarover per brief had geïnformeerd. De rechtbank stelt vast dat hij bij dat proces niet in persoon is verschenen en dat ook geen garantie is gegeven. Daardoor had de rechtbank de overlevering op die grond kunnen weigeren. Zij doet dat niet. De man gaf in december 2009 een adres op, kreeg een adresinstructie en is gewezen op de gevolgen van het niet doorgeven van een verhuizing. De oproep is naar het opgegeven adres gestuurd. Op grond van het vertrouwensbeginsel, het uitgangspunt dat EU-landen elkaars informatie mogen vertrouwen, gaat de rechtbank uit van de juistheid van de Poolse informatie. Het verzoek om het vonnis van 2010 op te vragen wijst zij af. De weigering volgt uit een andere grond. Wie lang genoeg rechtmatig in Nederland woont, kan worden gelijkgesteld met een Nederlander, en dan kan de overlevering worden geweigerd als Nederland de straf overneemt. De man verblijft al meer dan vijf jaar rechtmatig in Nederland als duurzaam verblijvend EU-burger, en de Immigratie- en Naturalisatiedienst verwacht dat hij zijn verblijfsrecht niet verliest door deze straf. De rechtbank rekent zijn feiten naar Nederlands recht tot meerdaadse samenloop van diefstal en pogingen daartoe door twee of meer verenigde personen met braak. De Poolse straf van twee jaar blijft daar binnen het Nederlandse maximum en is niet onverenigbaar met Nederlands recht, dus aanpassing is niet nodig. Hij heeft voldoende economische banden met Nederland, en overname kan bijdragen aan zijn terugkeer in de samenleving. Polen heeft toestemming gegeven door een certificaat en een kopie van het vonnis te sturen. De verdediging vroeg de gevangenhouding te schorsen, omdat de dag voor de zitting gratie en opschorting waren aangevraagd. De rechtbank wijst dat af. Het vluchtgevaar neemt na zo'n uitspraak toe, een schorsing is alleen in uitzonderlijke gevallen aan de orde, en een gratieverzoek maakt een zaak niet uitzonderlijk. Ook kan zij niet vooruitlopen op de uitkomst van die procedure. De rechtbank weigert de overlevering aan het District Court of Lublin en beveelt de tenuitvoerlegging van de vrijheidsstraf van twee jaar in Nederland. Zij beveelt de gevangenhouding van de man tot die tenuitvoerlegging en wijst het verzoek tot schorsing daarvan af. Hiertegen staat geen gewoon rechtsmiddel open.

Rechtbank Amsterdam·
Strafrecht; Europees Strafrecht
Rechtbank staat overlevering aan België toe voor drugs- en moordzaak ondanks overvolle gevangenis Mechelen

Een Nederlandse man van 29 jaar wordt uitgeleverd aan België, waar hij wordt verdacht van handel in verdovende middelen en van moord of doodslag en zware mishandeling. De onderzoeksrechter in Antwerpen, afdeling Mechelen, vaardigde op 7 september 2026 een Europees aanhoudingsbevel uit, een aanhoudingsbevel dat in alle EU-lidstaten geldt. Het bevel is gebaseerd op een Belgisch aanhoudingsbevel bij verstek. De Belgische autoriteiten vragen ook om de gsm-toestellen die de man bij zijn aanhouding bij zich heeft. De Internationale Rechtshulpkamer van de rechtbank Amsterdam behandelde de zaak op 29 oktober 2026. De man verscheen zelf, bijgestaan door zijn advocaat. De rechtbank verlengde de beslistermijn met 30 dagen en beval de gevangenhouding, die zij tot aan de uitspraak schorste. De man heeft de Nederlandse nationaliteit. Zijn raadsvrouw deed geen beroep op de mogelijkheid om overlevering afhankelijk te maken van een garantie dat hij zijn straf in Nederland mag uitzitten. Het geschil ging over de omstandigheden in de Belgische gevangenissen. De rechtbank oordeelde in december 2022 al dat in alle Belgische detentie-instellingen een algemeen gevaar bestaat op onmenselijke of vernederende behandeling. Een nieuw rapport van het Europees Comité ter voorkoming van foltering (CPT) van 8 september 2026 bevestigt dat gevaar, vooral door overbevolking en gedetineerden die op de grond moeten slapen. België gaf daarom een garantie af. Die houdt in dat de man in de gevangenis van Mechelen wordt opgesloten in een cel met minimaal 3 m2 eigen leefruimte, een bed, een afgescheiden toilet en dagactiviteiten buiten de cel. De raadsvrouw vond die garantie onvoldoende en wilde dat de zaak werd aangehouden voor een aanvullende garantie. Zij wees op overbevolking, een oude gevangenis, toiletten die alleen met een scherm zijn afgeschermd en meubilair dat niet op de bezetting is berekend. Ze verwees naar het jaarverslag 2025 van de Commissie van Toezicht van Mechelen, een Pano-documentaire, een krantenartikel en een mailwisseling met de gevangenisdirecteur. Volgens haar moest het algemene gevaar worden uitgebreid tot cellen met 3 tot 4 m2 per persoon. De officier van justitie vond de garantie afdoende. De rechtbank volgde de officier. De garantie komt niet van de Belgische rechter zelf, dus toetste de rechtbank de geboden zekerheid aan alle beschikbare gegevens. Zij noemde de omstandigheden die het jaarverslag en de documentaire beschrijven, zoals een verstopt en overstromend toilet en een celgenoot die op de grond slaapt, mensonterend. Maar volgens de rechtbank volgt uit hetzelfde jaarverslag dat de monocellen in Mechelen worden gebruikt voor onder meer Nederlanders die met een garantie worden overgeleverd. De directeur van de gevangenis bevestigde bovendien dat zijn inrichting de garantie kan nakomen. De andere materiële omstandigheden in Mechelen zijn niet zo slecht dat het algemene gevaar moet worden uitgebreid tot cellen van 3 tot 4 m2. De rechtbank verwierp het verweer. Zij stelde vast dat het aanhoudingsbevel aan de wettelijke eisen voldoet en dat er geen weigeringsgronden zijn. Omdat de feiten op de lijst van bijlage 1 bij de Overleveringswet staan en in België met minstens drie jaar cel kunnen worden bestraft, onderzocht zij niet of ze ook in Nederland strafbaar zijn. De rechtbank staat de overlevering toe aan de onderzoeksrechter in Antwerpen, afdeling Mechelen, voor de feiten uit het aanhoudingsbevel, en beveelt de afgifte van de in beslag genomen Apple iPhone 15 Pro. Tegen deze uitspraak staat geen gewoon rechtsmiddel open.

Rechtbank Amsterdam·
Strafrecht; Europees Strafrecht
RBAMS:2026:11255
Rechtbank Amsterdam·
Strafrecht; Europees Strafrecht
RBAMS:2026:11257
Rechtbank Amsterdam·
Strafrecht; Europees Strafrecht
Rechtbank weigert overlevering aan Polen: geen verweer bij nieuwe veroordeling die voorwaardelijke straf omzette

Een Poolse man van in de twintig zit in Nederland gedetineerd terwijl Polen hem wil terugkrijgen om een gevangenisstraf van tien maanden uit te zitten. Daar resteren nog negen maanden en 29 dagen van. Die straf kreeg hij oorspronkelijk voorwaardelijk, met een proeftijd van drie jaar. De Poolse rechter in Krakau zette haar op 19 februari 2026 om in een onvoorwaardelijke straf, omdat de man zich aan het toezicht van de reclassering had onttrokken en tweemaal voor nieuwe feiten was veroordeeld: op 12 juni 2025 en op 23 september 2025. De rechtbank Amsterdam moest beoordelen of zij de overlevering op grond van het Europees aanhoudingsbevel (EAB) mocht toestaan. Daarbij speelt artikel 12 van de Overleveringswet: overlevering mag worden geweigerd als iemand is veroordeeld in een procedure waarbij hij zelf niet aanwezig was, tenzij hij van het proces wist of een van de uitzonderingen geldt. Voor het arrest van het hof in Krakau van 28 mei 2024 oordeelde de rechtbank dat de weigeringsgrond buiten toepassing kon blijven. De man was aanwezig bij het proces in eerste aanleg en wist dus van de verdenking en de procedure. Hij had een correspondentieadres opgegeven en een schriftelijke adresinstructie gekregen, ook voor een eventueel hoger beroep. De oproep voor de zitting in hoger beroep is naar dat adres gestuurd, maar hij heeft die niet in ontvangst genomen of opgehaald. Volgens de rechtbank was hij daarmee kennelijk onzorgvuldig met zijn post van de Poolse justitie. De omzetting van de voorwaardelijke straf is zelf geen beslissing die aan artikel 12 wordt getoetst. Volgens het arrest van het Hof van Justitie van de EU van 23 maart 2023 moet de rechter wel kijken naar de procedures die tot de veroordelingen voor nieuwe feiten hebben geleid, als die ten grondslag liggen aan de omzetting. Voor het vonnis van 12 juni 2025 gaf het EAB aan dat de man in persoon was verschenen, dus daar speelde de weigeringsgrond niet. Voor het vonnis van de rechtbank in Chrzanów van 23 september 2025 ontbrak die informatie. De Poolse autoriteiten bevestigden dat dit vonnis meewoog bij de omzetting, maar vulden het daarvoor bedoelde formulier (het D-formulier) niet in, ondanks herhaalde verzoeken van het Internationaal Rechtshulpcentrum. De officier van justitie vroeg om de zaak nogmaals aan te houden om het formulier opnieuw op te vragen. De rechtbank wees dat af: eerdere verzoeken waren onbeantwoord gebleven en de beslistermijn liep af op 15 november 2026. Omdat niet bleek dat de man afstand had gedaan van zijn recht om bij die procedure aanwezig te zijn, of kennelijk onzorgvuldig was geweest met zijn post, bleef de weigeringsgrond staan. De rechtbank weigert de overlevering aan de rechtbank in Krakau. De overleveringsdetentie was al op 5 november 2026 opgeheven.

Rechtbank Amsterdam·
Strafrecht; Europees Strafrecht