Naar inhoud
Juristi.nl
ECLI:NL:RBAMS:2026:7764Strafrecht; Europees Strafrecht

Rechtbank staat overlevering naar Polen deels toe, weigert deel wegens verstek — RBAMS:2026:7764

Europees aanhoudingsbevel en overlevering

Eiser / verzoeker

Officier van justitie bij de rechtbank Amsterdam

VS

Verweerder / gedaagde

de opgeëiste persoon

Rechtbank staat overlevering van de opgeëiste persoon aan Polen toe voor het verzamelarrest en de vonnissen 2 tot en met 5, maar weigert de overlevering voor het verstekvonnis in hoger beroep en de omzettingsbeslissing

  • Weigeringsgrond artikel 12 OLW: overlevering voor een verstekbeslissing kan worden geweigerd als niet blijkt dat de betrokkene wist van de zitting of van zijn rechtsmiddelen
  • Een algemeen geformuleerde adresinstructie uit 2016 bewijst niet dat de opgeëiste persoon wist dat deze ook gold voor een latere hoger-beroepsprocedure
  • Overlevering geweigerd voor het vonnis in hoger beroep uit 2017 en voor de omzettingsbeslissing uit 2018, wel toegestaan voor het verzamelarrest en de overige vonnissen
  • Verzoek om aanhouding wegens detentieveiligheid afgewezen: het vastgestelde algemene gevaar in Polen ziet op leefruimte in huizen van bewaring, niet op veiligheid tussen gedetineerden
  • Beoordeling van concrete detentieomstandigheden bij de feitelijke overlevering kan pas plaatsvinden nadat de overlevering is toegestaan

Samenvatting

De internationale rechtshulpkamer van de rechtbank Amsterdam heeft zich gebogen over een Europees aanhoudingsbevel tegen een Poolse man, geboren in 1989, die in Nederland is aangehouden en vastzit in afwachting van de beslissing. Polen vroeg om zijn overlevering voor de tenuitvoerlegging van een verzamelvonnis en verschillende onderliggende beslissingen, waaronder een straf uit een strafzaak die zowel in eerste aanleg als in hoger beroep is behandeld.

De zaak sleepte zich over meerdere zittingen voort. Op de eerste zitting, op 9 juni 2026, was de man niet aanwezig en werd hij vertegenwoordigd door zijn raadsman. De rechtbank hield de zaak vervolgens aan in een tussenuitspraak van 23 juni 2026, omdat zij eerst wilde weten of de man ervan op de hoogte was dat een adresinstructie die hij op 1 augustus 2016 had ondertekend, ook gold voor een eventueel hoger beroep en voor een latere procedure waarin een opgelegde straf kan worden omgezet in een vervangende straf. Op de tweede zitting, op 15 juli 2026, was de man wel aanwezig, bijgestaan door zijn raadsman en een tolk Pools.

AI-zoekassistent

Beschrijf uw zaak. Wij vinden de juiste advocaat.

In één of twee zinnen matcht onze AI uw situatie direct met gespecialiseerde advocaten, desgewenst in uw regio.

Match uit 19.638 advocatenGratis en vrijblijvendResultaat in seconden

De kern van de zaak draaide om de vraag of de overlevering geweigerd moest worden omdat de man bij twee van de onderliggende beslissingen niet zelf aanwezig was geweest. Het ging om een vonnis van een Poolse rechtbank in hoger beroep uit 2017 en om een beslissing uit 2018 waarbij een eerder opgelegde straf werd omgezet. Voor dit soort verstekbeslissingen geldt dat overlevering in beginsel geweigerd kan worden, tenzij vaststaat dat de betrokkene op de hoogte was van de zitting of van zijn recht om alsnog in verzet of hoger beroep te gaan. De Poolse autoriteiten lieten weten dat de adresinstructie die de man in 2016 ondertekende, volgens hen de hele strafprocedure omvatte, dus ook het hoger beroep en de omzettingsprocedure. De rechtbank vond dat onvoldoende bewijs. Dat de instructie in algemene bewoordingen over de gehele procedure sprak, betekent volgens de rechtbank niet dat voor de man duidelijk was dat hij ook voor een hoger beroep op hetzelfde adres zou worden opgeroepen. Omdat verder niet bleek dat hij een advocaat had gemachtigd of dat de uitspraken hem in persoon zijn betekend, weigerde de rechtbank de overlevering voor deze twee onderdelen.

De raadsman voerde daarnaast aan dat de behandeling aangehouden moest worden totdat Polen garandeert dat de man na overlevering veilig gedetineerd wordt. Zijn ex-vrouw zou zijn gedwongen spullen de gevangenis in te smokkelen voor een medegedetineerde, en de man had daarover een verklaring afgelegd tegen die medegedetineerde. Hij vreesde represailles als hij in dezelfde inrichting terecht zou komen. De rechtbank wees dit verzoek af. Het algemene gevaar dat de rechtbank eerder heeft vastgesteld voor gedetineerden in Polen, ziet op huizen van bewaring en op te weinig persoonlijke leefruimte, niet op de veiligheid van gedetineerden onderling, en de man zou juist worden overgeleverd voor de tenuitvoerlegging van een al opgelegde straf. Bovendien onderbouwde hij zijn vrees niet met concrete, betrouwbare gegevens. Een beoordeling van de feitelijke omstandigheden bij de overlevering zelf kan volgens de rechtbank pas plaatsvinden nadat de overlevering is toegestaan.

Voor de rest van het Europees aanhoudingsbevel, het verzamelarrest en de onderliggende vonnissen 2 tot en met 5, zag de rechtbank geen weigeringsgronden. De rechtbank staat de overlevering van de man aan Polen toe voor het verzamelarrest en de vonnissen 2, 3, 4 en 5, en weigert de overlevering voor het vonnis uit het hoger beroep van 2017 en voor de omzettingsbeslissing uit 2018.

Betrokken advocaten

mr. C.N.G.M. Starmans

opgeëiste persoon

Strafwerk advocaten, UTRECHT

196 uitspraken

Gerelateerde uitspraken

Gegevens

Datum uitspraak

Zaaknummer

13-133830-26

Procedure

Eerste en enige aanleg

Bron: officiële uitspraak op rechtspraak.nl

Op de hoogte blijven

Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.

Adv.Ynvest Fund
6%

vast rendement

  • Vastgoed als zekerheid
  • Kwartaalbetalingen
  • Vanaf €30.000
Meer informatie

Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.

Recente uitspraken

Rechtbank weigert uitlevering van Poolse man voor inbraken en neemt twee jaar cel over

Een Poolse man die sinds oktober 2021 in Nederland woont, wordt niet uitgeleverd aan Polen, maar moet zijn gevangenisstraf van twee jaar hier uitzitten. Polen wilde hem overgeleverd krijgen via een Europees aanhoudingsbevel, een verzoek tussen EU-landen om een gezochte persoon aan te houden en over te dragen. Het gaat om een straf voor een reeks inbraken en pogingen daartoe, waarbij de daders samenwerkten en zich door braak toegang verschaften. De rechtbank Amsterdam beslist dat Nederland de straf overneemt. De straf is in 2003 door het Poolse Provincial Court of Chelm opgelegd, aanvankelijk voorwaardelijk met een proeftijd van vier jaar. Na nieuwe veroordelingen voor soortgelijke feiten in 2004 en 2010 is die voorwaardelijke straf alsnog onvoorwaardelijk geworden. De straf resteert in zijn geheel. De tenuitvoerlegging was in de tussentijd meermalen opgeschort. De verdediging vroeg de overlevering te weigeren, omdat de man bij de zaak van 2010 niet zelf aanwezig was. Hij zegt geen oproep te hebben gekregen, omdat hij naar Nederland was vertrokken om te werken en zijn reclasseringswerker daarover per brief had geïnformeerd. De rechtbank stelt vast dat hij bij dat proces niet in persoon is verschenen en dat ook geen garantie is gegeven. Daardoor had de rechtbank de overlevering op die grond kunnen weigeren. Zij doet dat niet. De man gaf in december 2009 een adres op, kreeg een adresinstructie en is gewezen op de gevolgen van het niet doorgeven van een verhuizing. De oproep is naar het opgegeven adres gestuurd. Op grond van het vertrouwensbeginsel, het uitgangspunt dat EU-landen elkaars informatie mogen vertrouwen, gaat de rechtbank uit van de juistheid van de Poolse informatie. Het verzoek om het vonnis van 2010 op te vragen wijst zij af. De weigering volgt uit een andere grond. Wie lang genoeg rechtmatig in Nederland woont, kan worden gelijkgesteld met een Nederlander, en dan kan de overlevering worden geweigerd als Nederland de straf overneemt. De man verblijft al meer dan vijf jaar rechtmatig in Nederland als duurzaam verblijvend EU-burger, en de Immigratie- en Naturalisatiedienst verwacht dat hij zijn verblijfsrecht niet verliest door deze straf. De rechtbank rekent zijn feiten naar Nederlands recht tot meerdaadse samenloop van diefstal en pogingen daartoe door twee of meer verenigde personen met braak. De Poolse straf van twee jaar blijft daar binnen het Nederlandse maximum en is niet onverenigbaar met Nederlands recht, dus aanpassing is niet nodig. Hij heeft voldoende economische banden met Nederland, en overname kan bijdragen aan zijn terugkeer in de samenleving. Polen heeft toestemming gegeven door een certificaat en een kopie van het vonnis te sturen. De verdediging vroeg de gevangenhouding te schorsen, omdat de dag voor de zitting gratie en opschorting waren aangevraagd. De rechtbank wijst dat af. Het vluchtgevaar neemt na zo'n uitspraak toe, een schorsing is alleen in uitzonderlijke gevallen aan de orde, en een gratieverzoek maakt een zaak niet uitzonderlijk. Ook kan zij niet vooruitlopen op de uitkomst van die procedure. De rechtbank weigert de overlevering aan het District Court of Lublin en beveelt de tenuitvoerlegging van de vrijheidsstraf van twee jaar in Nederland. Zij beveelt de gevangenhouding van de man tot die tenuitvoerlegging en wijst het verzoek tot schorsing daarvan af. Hiertegen staat geen gewoon rechtsmiddel open.

Rechtbank Amsterdam·
Strafrecht; Europees Strafrecht
Rechtbank staat overlevering aan België toe voor drugs- en moordzaak ondanks overvolle gevangenis Mechelen

Een Nederlandse man van 29 jaar wordt uitgeleverd aan België, waar hij wordt verdacht van handel in verdovende middelen en van moord of doodslag en zware mishandeling. De onderzoeksrechter in Antwerpen, afdeling Mechelen, vaardigde op 7 september 2026 een Europees aanhoudingsbevel uit, een aanhoudingsbevel dat in alle EU-lidstaten geldt. Het bevel is gebaseerd op een Belgisch aanhoudingsbevel bij verstek. De Belgische autoriteiten vragen ook om de gsm-toestellen die de man bij zijn aanhouding bij zich heeft. De Internationale Rechtshulpkamer van de rechtbank Amsterdam behandelde de zaak op 29 oktober 2026. De man verscheen zelf, bijgestaan door zijn advocaat. De rechtbank verlengde de beslistermijn met 30 dagen en beval de gevangenhouding, die zij tot aan de uitspraak schorste. De man heeft de Nederlandse nationaliteit. Zijn raadsvrouw deed geen beroep op de mogelijkheid om overlevering afhankelijk te maken van een garantie dat hij zijn straf in Nederland mag uitzitten. Het geschil ging over de omstandigheden in de Belgische gevangenissen. De rechtbank oordeelde in december 2022 al dat in alle Belgische detentie-instellingen een algemeen gevaar bestaat op onmenselijke of vernederende behandeling. Een nieuw rapport van het Europees Comité ter voorkoming van foltering (CPT) van 8 september 2026 bevestigt dat gevaar, vooral door overbevolking en gedetineerden die op de grond moeten slapen. België gaf daarom een garantie af. Die houdt in dat de man in de gevangenis van Mechelen wordt opgesloten in een cel met minimaal 3 m2 eigen leefruimte, een bed, een afgescheiden toilet en dagactiviteiten buiten de cel. De raadsvrouw vond die garantie onvoldoende en wilde dat de zaak werd aangehouden voor een aanvullende garantie. Zij wees op overbevolking, een oude gevangenis, toiletten die alleen met een scherm zijn afgeschermd en meubilair dat niet op de bezetting is berekend. Ze verwees naar het jaarverslag 2025 van de Commissie van Toezicht van Mechelen, een Pano-documentaire, een krantenartikel en een mailwisseling met de gevangenisdirecteur. Volgens haar moest het algemene gevaar worden uitgebreid tot cellen met 3 tot 4 m2 per persoon. De officier van justitie vond de garantie afdoende. De rechtbank volgde de officier. De garantie komt niet van de Belgische rechter zelf, dus toetste de rechtbank de geboden zekerheid aan alle beschikbare gegevens. Zij noemde de omstandigheden die het jaarverslag en de documentaire beschrijven, zoals een verstopt en overstromend toilet en een celgenoot die op de grond slaapt, mensonterend. Maar volgens de rechtbank volgt uit hetzelfde jaarverslag dat de monocellen in Mechelen worden gebruikt voor onder meer Nederlanders die met een garantie worden overgeleverd. De directeur van de gevangenis bevestigde bovendien dat zijn inrichting de garantie kan nakomen. De andere materiële omstandigheden in Mechelen zijn niet zo slecht dat het algemene gevaar moet worden uitgebreid tot cellen van 3 tot 4 m2. De rechtbank verwierp het verweer. Zij stelde vast dat het aanhoudingsbevel aan de wettelijke eisen voldoet en dat er geen weigeringsgronden zijn. Omdat de feiten op de lijst van bijlage 1 bij de Overleveringswet staan en in België met minstens drie jaar cel kunnen worden bestraft, onderzocht zij niet of ze ook in Nederland strafbaar zijn. De rechtbank staat de overlevering toe aan de onderzoeksrechter in Antwerpen, afdeling Mechelen, voor de feiten uit het aanhoudingsbevel, en beveelt de afgifte van de in beslag genomen Apple iPhone 15 Pro. Tegen deze uitspraak staat geen gewoon rechtsmiddel open.

Rechtbank Amsterdam·
Strafrecht; Europees Strafrecht
RBAMS:2026:11255
Rechtbank Amsterdam·
Strafrecht; Europees Strafrecht
RBAMS:2026:11257
Rechtbank Amsterdam·
Strafrecht; Europees Strafrecht
Rechtbank weigert overlevering aan Polen: geen verweer bij nieuwe veroordeling die voorwaardelijke straf omzette

Een Poolse man van in de twintig zit in Nederland gedetineerd terwijl Polen hem wil terugkrijgen om een gevangenisstraf van tien maanden uit te zitten. Daar resteren nog negen maanden en 29 dagen van. Die straf kreeg hij oorspronkelijk voorwaardelijk, met een proeftijd van drie jaar. De Poolse rechter in Krakau zette haar op 19 februari 2026 om in een onvoorwaardelijke straf, omdat de man zich aan het toezicht van de reclassering had onttrokken en tweemaal voor nieuwe feiten was veroordeeld: op 12 juni 2025 en op 23 september 2025. De rechtbank Amsterdam moest beoordelen of zij de overlevering op grond van het Europees aanhoudingsbevel (EAB) mocht toestaan. Daarbij speelt artikel 12 van de Overleveringswet: overlevering mag worden geweigerd als iemand is veroordeeld in een procedure waarbij hij zelf niet aanwezig was, tenzij hij van het proces wist of een van de uitzonderingen geldt. Voor het arrest van het hof in Krakau van 28 mei 2024 oordeelde de rechtbank dat de weigeringsgrond buiten toepassing kon blijven. De man was aanwezig bij het proces in eerste aanleg en wist dus van de verdenking en de procedure. Hij had een correspondentieadres opgegeven en een schriftelijke adresinstructie gekregen, ook voor een eventueel hoger beroep. De oproep voor de zitting in hoger beroep is naar dat adres gestuurd, maar hij heeft die niet in ontvangst genomen of opgehaald. Volgens de rechtbank was hij daarmee kennelijk onzorgvuldig met zijn post van de Poolse justitie. De omzetting van de voorwaardelijke straf is zelf geen beslissing die aan artikel 12 wordt getoetst. Volgens het arrest van het Hof van Justitie van de EU van 23 maart 2023 moet de rechter wel kijken naar de procedures die tot de veroordelingen voor nieuwe feiten hebben geleid, als die ten grondslag liggen aan de omzetting. Voor het vonnis van 12 juni 2025 gaf het EAB aan dat de man in persoon was verschenen, dus daar speelde de weigeringsgrond niet. Voor het vonnis van de rechtbank in Chrzanów van 23 september 2025 ontbrak die informatie. De Poolse autoriteiten bevestigden dat dit vonnis meewoog bij de omzetting, maar vulden het daarvoor bedoelde formulier (het D-formulier) niet in, ondanks herhaalde verzoeken van het Internationaal Rechtshulpcentrum. De officier van justitie vroeg om de zaak nogmaals aan te houden om het formulier opnieuw op te vragen. De rechtbank wees dat af: eerdere verzoeken waren onbeantwoord gebleven en de beslistermijn liep af op 15 november 2026. Omdat niet bleek dat de man afstand had gedaan van zijn recht om bij die procedure aanwezig te zijn, of kennelijk onzorgvuldig was geweest met zijn post, bleef de weigeringsgrond staan. De rechtbank weigert de overlevering aan de rechtbank in Krakau. De overleveringsdetentie was al op 5 november 2026 opgeheven.

Rechtbank Amsterdam·
Strafrecht; Europees Strafrecht