Naar inhoud
Juristi.nl
ECLI:NL:RBAMS:2026:8109Strafrecht; Europees Strafrecht

Rechtbank houdt overlevering naar Polen aan wegens zorgen over celomstandigheden — RBAMS:2026:8109

overlevering op grond van een Europees aanhoudingsbevel en Poolse detentieomstandigheden

Eiser / verzoeker

de officier van justitie

VS

Verweerder / gedaagde

de opgeëiste persoon

Rechtbank houdt de beslissing over de overlevering aan en verlengt de beslistermijn en de gevangenhouding met zestig dagen, in afwachting van informatie over Poolse detentieomstandigheden.

  • Polen vraagt overlevering zowel voor vervolging als voor tenuitvoerlegging van een resterende gevangenisstraf van twee jaar en acht maanden, wegens verdenking van drugshandel
  • De rechtbank verwerpt het beroep op de weigeringsgrond van artikel 12 OLW, omdat de man in persoon is gedagvaard en wist dat een proces bij verstek kon plaatsvinden
  • Vanwege structurele gebreken in de Poolse detentieomstandigheden (remand regime) stelde de rechtbank eerder aanvullende vragen, waarop tot de zitting geen antwoord kwam
  • Omdat het algemene gevaar van schending van grondrechten niet is weggenomen, neemt de rechtbank een individueel reëel gevaar aan en houdt zij de beslissing over de overlevering aan
  • De beslistermijn en de gevangenhouding worden met zestig dagen verlengd, met een nieuwe zitting uiterlijk 1 november 2026

Samenvatting

Een Poolse man die vast zit in Nederland moet nog even in onzekerheid blijven over zijn overlevering aan Polen. De rechtbank Amsterdam houdt de beslissing daarover aan, omdat de Poolse autoriteiten niet hebben gereageerd op vragen over de omstandigheden in de gevangenis waar hij terecht zou komen.

Polen vraagt via een Europees aanhoudingsbevel om de man over te dragen, zowel om hem te vervolgen voor nieuwe strafbare feiten als om een eerder opgelegde gevangenisstraf van drie jaar verder te laten uitzitten. Van die straf resteert nog twee jaar en acht maanden. Beide zaken hebben te maken met, kort gezegd, drugshandel: een feit dat naar Pools recht met minstens drie jaar cel kan worden bestraft en dat in de Nederlandse wet als zogenoemd lijstfeit is aangemerkt, waardoor de rechtbank niet apart hoeft te toetsen of het feit ook naar Nederlands recht strafbaar is.

AI-zoekassistent

Beschrijf uw zaak. Wij vinden de juiste advocaat.

In één of twee zinnen matcht onze AI uw situatie direct met gespecialiseerde advocaten, desgewenst in uw regio.

Match uit 19.638 advocatenGratis en vrijblijvendResultaat in seconden

De advocaat van de man voerde eerst aan dat hij niet mocht worden overgeleverd voor het deel van de straf waarvoor hij al is veroordeeld, omdat onduidelijk zou zijn of hij wist van de zitting en of zijn advocaat daar namens hem het woord mocht voeren. De rechtbank verwerpt dat verweer: uit het aanhoudingsbevel blijkt dat de man in persoon is gedagvaard en dus wist wanneer en waar het proces zou plaatsvinden, en dat hem toen ook is verteld dat er een uitspraak kon volgen als hij niet zou verschijnen. Zijn eigen ontkenning is onvoldoende om aan de juistheid van die informatie te twijfelen.

Het zwaartepunt van deze uitspraak ligt bij de omstandigheden in Poolse gevangenissen. De rechtbank Amsterdam heeft in eerdere zaken al vastgesteld dat er een algemeen risico bestaat dat de grondrechten van gedetineerden in het zogeheten remand regime, de fase van voorlopige hechtenis, worden geschonden: gedetineerden krijgen daar maar drie vierkante meter eigen ruimte per persoon in een meerpersoonscel en zitten doorgaans 23 uur per dag op hun cel. Zo'n algemeen risico betekent niet automatisch dat overlevering moet worden geweigerd, maar de rechtbank moet wel onderzoeken of dat risico zich ook in het concrete geval van deze man voordoet.

Daarom stelde de rechtbank in juni 2026 een reeks vragen aan de Poolse rechter: in welke gevangenis de man terecht zou komen, hoeveel ruimte hij daar zou krijgen en hoeveel tijd hij buiten zijn cel zou mogen doorbrengen als de ruimte krap zou zijn. Ondanks een rappel in juli 2026 was er ten tijde van de zitting nog geen antwoord binnengekomen; de Poolse rechter liet alleen weten dat hij bezig was met een reactie.

Omdat het algemene gevaar van schending van grondrechten daardoor niet is weggenomen, oordeelt de rechtbank dat voor deze man een individueel reëel gevaar bestaat. Dat betekent niet automatisch dat de overlevering wordt geweigerd: de wet verplicht de rechtbank dan om de beslissing aan te houden, tenzij duidelijk is dat het risico nooit binnen een redelijke termijn zal worden weggenomen. Dat laatste is hier niet het geval, vindt de rechtbank: het is denkbaar dat de omstandigheden op korte termijn alsnog duidelijk worden.

De rechtbank heropent en schorst daarom het onderzoek voor onbepaalde tijd en plant uiterlijk 1 november 2026 een nieuwe zitting, waarop wordt bekeken of er inmiddels wel antwoord is gekomen uit Polen. De beslistermijn over de overlevering en de gevangenhouding van de man worden allebei met zestig dagen verlengd. Een echte beslissing over de overlevering valt in deze uitspraak dus nog niet.

Betrokken advocaten

mr. M.H. Aalmoes

opgeëiste persoon

Aalmoes Advocaten, AMSTERDAM

300 uitspraken

Gerelateerde uitspraken

Gegevens

Datum uitspraak

Zaaknummer

13-296186-25

Procedure

Eerste en enige aanleg

Bron: officiële uitspraak op rechtspraak.nl

Op de hoogte blijven

Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.

Adv.Ynvest Fund
6%

vast rendement

  • Vastgoed als zekerheid
  • Kwartaalbetalingen
  • Vanaf €30.000
Meer informatie

Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.

Recente uitspraken

Rechtbank weigert uitlevering van Poolse man voor inbraken en neemt twee jaar cel over

Een Poolse man die sinds oktober 2021 in Nederland woont, wordt niet uitgeleverd aan Polen, maar moet zijn gevangenisstraf van twee jaar hier uitzitten. Polen wilde hem overgeleverd krijgen via een Europees aanhoudingsbevel, een verzoek tussen EU-landen om een gezochte persoon aan te houden en over te dragen. Het gaat om een straf voor een reeks inbraken en pogingen daartoe, waarbij de daders samenwerkten en zich door braak toegang verschaften. De rechtbank Amsterdam beslist dat Nederland de straf overneemt. De straf is in 2003 door het Poolse Provincial Court of Chelm opgelegd, aanvankelijk voorwaardelijk met een proeftijd van vier jaar. Na nieuwe veroordelingen voor soortgelijke feiten in 2004 en 2010 is die voorwaardelijke straf alsnog onvoorwaardelijk geworden. De straf resteert in zijn geheel. De tenuitvoerlegging was in de tussentijd meermalen opgeschort. De verdediging vroeg de overlevering te weigeren, omdat de man bij de zaak van 2010 niet zelf aanwezig was. Hij zegt geen oproep te hebben gekregen, omdat hij naar Nederland was vertrokken om te werken en zijn reclasseringswerker daarover per brief had geïnformeerd. De rechtbank stelt vast dat hij bij dat proces niet in persoon is verschenen en dat ook geen garantie is gegeven. Daardoor had de rechtbank de overlevering op die grond kunnen weigeren. Zij doet dat niet. De man gaf in december 2009 een adres op, kreeg een adresinstructie en is gewezen op de gevolgen van het niet doorgeven van een verhuizing. De oproep is naar het opgegeven adres gestuurd. Op grond van het vertrouwensbeginsel, het uitgangspunt dat EU-landen elkaars informatie mogen vertrouwen, gaat de rechtbank uit van de juistheid van de Poolse informatie. Het verzoek om het vonnis van 2010 op te vragen wijst zij af. De weigering volgt uit een andere grond. Wie lang genoeg rechtmatig in Nederland woont, kan worden gelijkgesteld met een Nederlander, en dan kan de overlevering worden geweigerd als Nederland de straf overneemt. De man verblijft al meer dan vijf jaar rechtmatig in Nederland als duurzaam verblijvend EU-burger, en de Immigratie- en Naturalisatiedienst verwacht dat hij zijn verblijfsrecht niet verliest door deze straf. De rechtbank rekent zijn feiten naar Nederlands recht tot meerdaadse samenloop van diefstal en pogingen daartoe door twee of meer verenigde personen met braak. De Poolse straf van twee jaar blijft daar binnen het Nederlandse maximum en is niet onverenigbaar met Nederlands recht, dus aanpassing is niet nodig. Hij heeft voldoende economische banden met Nederland, en overname kan bijdragen aan zijn terugkeer in de samenleving. Polen heeft toestemming gegeven door een certificaat en een kopie van het vonnis te sturen. De verdediging vroeg de gevangenhouding te schorsen, omdat de dag voor de zitting gratie en opschorting waren aangevraagd. De rechtbank wijst dat af. Het vluchtgevaar neemt na zo'n uitspraak toe, een schorsing is alleen in uitzonderlijke gevallen aan de orde, en een gratieverzoek maakt een zaak niet uitzonderlijk. Ook kan zij niet vooruitlopen op de uitkomst van die procedure. De rechtbank weigert de overlevering aan het District Court of Lublin en beveelt de tenuitvoerlegging van de vrijheidsstraf van twee jaar in Nederland. Zij beveelt de gevangenhouding van de man tot die tenuitvoerlegging en wijst het verzoek tot schorsing daarvan af. Hiertegen staat geen gewoon rechtsmiddel open.

Rechtbank Amsterdam·
Strafrecht; Europees Strafrecht
Rechtbank staat overlevering aan België toe voor drugs- en moordzaak ondanks overvolle gevangenis Mechelen

Een Nederlandse man van 29 jaar wordt uitgeleverd aan België, waar hij wordt verdacht van handel in verdovende middelen en van moord of doodslag en zware mishandeling. De onderzoeksrechter in Antwerpen, afdeling Mechelen, vaardigde op 7 september 2026 een Europees aanhoudingsbevel uit, een aanhoudingsbevel dat in alle EU-lidstaten geldt. Het bevel is gebaseerd op een Belgisch aanhoudingsbevel bij verstek. De Belgische autoriteiten vragen ook om de gsm-toestellen die de man bij zijn aanhouding bij zich heeft. De Internationale Rechtshulpkamer van de rechtbank Amsterdam behandelde de zaak op 29 oktober 2026. De man verscheen zelf, bijgestaan door zijn advocaat. De rechtbank verlengde de beslistermijn met 30 dagen en beval de gevangenhouding, die zij tot aan de uitspraak schorste. De man heeft de Nederlandse nationaliteit. Zijn raadsvrouw deed geen beroep op de mogelijkheid om overlevering afhankelijk te maken van een garantie dat hij zijn straf in Nederland mag uitzitten. Het geschil ging over de omstandigheden in de Belgische gevangenissen. De rechtbank oordeelde in december 2022 al dat in alle Belgische detentie-instellingen een algemeen gevaar bestaat op onmenselijke of vernederende behandeling. Een nieuw rapport van het Europees Comité ter voorkoming van foltering (CPT) van 8 september 2026 bevestigt dat gevaar, vooral door overbevolking en gedetineerden die op de grond moeten slapen. België gaf daarom een garantie af. Die houdt in dat de man in de gevangenis van Mechelen wordt opgesloten in een cel met minimaal 3 m2 eigen leefruimte, een bed, een afgescheiden toilet en dagactiviteiten buiten de cel. De raadsvrouw vond die garantie onvoldoende en wilde dat de zaak werd aangehouden voor een aanvullende garantie. Zij wees op overbevolking, een oude gevangenis, toiletten die alleen met een scherm zijn afgeschermd en meubilair dat niet op de bezetting is berekend. Ze verwees naar het jaarverslag 2025 van de Commissie van Toezicht van Mechelen, een Pano-documentaire, een krantenartikel en een mailwisseling met de gevangenisdirecteur. Volgens haar moest het algemene gevaar worden uitgebreid tot cellen met 3 tot 4 m2 per persoon. De officier van justitie vond de garantie afdoende. De rechtbank volgde de officier. De garantie komt niet van de Belgische rechter zelf, dus toetste de rechtbank de geboden zekerheid aan alle beschikbare gegevens. Zij noemde de omstandigheden die het jaarverslag en de documentaire beschrijven, zoals een verstopt en overstromend toilet en een celgenoot die op de grond slaapt, mensonterend. Maar volgens de rechtbank volgt uit hetzelfde jaarverslag dat de monocellen in Mechelen worden gebruikt voor onder meer Nederlanders die met een garantie worden overgeleverd. De directeur van de gevangenis bevestigde bovendien dat zijn inrichting de garantie kan nakomen. De andere materiële omstandigheden in Mechelen zijn niet zo slecht dat het algemene gevaar moet worden uitgebreid tot cellen van 3 tot 4 m2. De rechtbank verwierp het verweer. Zij stelde vast dat het aanhoudingsbevel aan de wettelijke eisen voldoet en dat er geen weigeringsgronden zijn. Omdat de feiten op de lijst van bijlage 1 bij de Overleveringswet staan en in België met minstens drie jaar cel kunnen worden bestraft, onderzocht zij niet of ze ook in Nederland strafbaar zijn. De rechtbank staat de overlevering toe aan de onderzoeksrechter in Antwerpen, afdeling Mechelen, voor de feiten uit het aanhoudingsbevel, en beveelt de afgifte van de in beslag genomen Apple iPhone 15 Pro. Tegen deze uitspraak staat geen gewoon rechtsmiddel open.

Rechtbank Amsterdam·
Strafrecht; Europees Strafrecht
RBAMS:2026:11255
Rechtbank Amsterdam·
Strafrecht; Europees Strafrecht
RBAMS:2026:11257
Rechtbank Amsterdam·
Strafrecht; Europees Strafrecht
Rechtbank weigert overlevering aan Polen: geen verweer bij nieuwe veroordeling die voorwaardelijke straf omzette

Een Poolse man van in de twintig zit in Nederland gedetineerd terwijl Polen hem wil terugkrijgen om een gevangenisstraf van tien maanden uit te zitten. Daar resteren nog negen maanden en 29 dagen van. Die straf kreeg hij oorspronkelijk voorwaardelijk, met een proeftijd van drie jaar. De Poolse rechter in Krakau zette haar op 19 februari 2026 om in een onvoorwaardelijke straf, omdat de man zich aan het toezicht van de reclassering had onttrokken en tweemaal voor nieuwe feiten was veroordeeld: op 12 juni 2025 en op 23 september 2025. De rechtbank Amsterdam moest beoordelen of zij de overlevering op grond van het Europees aanhoudingsbevel (EAB) mocht toestaan. Daarbij speelt artikel 12 van de Overleveringswet: overlevering mag worden geweigerd als iemand is veroordeeld in een procedure waarbij hij zelf niet aanwezig was, tenzij hij van het proces wist of een van de uitzonderingen geldt. Voor het arrest van het hof in Krakau van 28 mei 2024 oordeelde de rechtbank dat de weigeringsgrond buiten toepassing kon blijven. De man was aanwezig bij het proces in eerste aanleg en wist dus van de verdenking en de procedure. Hij had een correspondentieadres opgegeven en een schriftelijke adresinstructie gekregen, ook voor een eventueel hoger beroep. De oproep voor de zitting in hoger beroep is naar dat adres gestuurd, maar hij heeft die niet in ontvangst genomen of opgehaald. Volgens de rechtbank was hij daarmee kennelijk onzorgvuldig met zijn post van de Poolse justitie. De omzetting van de voorwaardelijke straf is zelf geen beslissing die aan artikel 12 wordt getoetst. Volgens het arrest van het Hof van Justitie van de EU van 23 maart 2023 moet de rechter wel kijken naar de procedures die tot de veroordelingen voor nieuwe feiten hebben geleid, als die ten grondslag liggen aan de omzetting. Voor het vonnis van 12 juni 2025 gaf het EAB aan dat de man in persoon was verschenen, dus daar speelde de weigeringsgrond niet. Voor het vonnis van de rechtbank in Chrzanów van 23 september 2025 ontbrak die informatie. De Poolse autoriteiten bevestigden dat dit vonnis meewoog bij de omzetting, maar vulden het daarvoor bedoelde formulier (het D-formulier) niet in, ondanks herhaalde verzoeken van het Internationaal Rechtshulpcentrum. De officier van justitie vroeg om de zaak nogmaals aan te houden om het formulier opnieuw op te vragen. De rechtbank wees dat af: eerdere verzoeken waren onbeantwoord gebleven en de beslistermijn liep af op 15 november 2026. Omdat niet bleek dat de man afstand had gedaan van zijn recht om bij die procedure aanwezig te zijn, of kennelijk onzorgvuldig was geweest met zijn post, bleef de weigeringsgrond staan. De rechtbank weigert de overlevering aan de rechtbank in Krakau. De overleveringsdetentie was al op 5 november 2026 opgeheven.

Rechtbank Amsterdam·
Strafrecht; Europees Strafrecht