Naar inhoud
Juristi.nl
ECLI:NL:RBAMS:2026:8269Strafrecht; Europees Strafrecht

Rechtbank stelt overlevering aan Frankrijk uit wegens celomstandigheden — RBAMS:2026:8269

overlevering op grond van een Europees aanhoudingsbevel en detentieomstandigheden in Frankrijk

Eiser / verzoeker

de officier van justitie (vordering tot overlevering)

VS

Verweerder / gedaagde

de opgeëiste persoon

Rechtbank heropent en schorst het onderzoek voor onbepaalde tijd om aanvullende garanties te vragen aan de Franse autoriteiten over de celomstandigheden na overlevering.

  • Overlevering aan Frankrijk voor diefstal in vereniging met een valse hoedanigheid stuit op een algemeen erkend gevaar van schending van grondrechten door overbevolking in Franse gevangenissen
  • Franse autoriteiten garanderen alleen dat de man de eerste vijftien dagen na aankomst een cel deelt met hoogstens één andere gedetineerde
  • Voor de periode daarna ontbreekt een garantie of voldoende concrete informatie over het aantal gedetineerden per cel
  • Rechtbank hoeft niet het exacte aantal vierkante meters te weten, maar wel een garantie van 3 m² persoonlijke leefruimte of een concrete toezegging over het aantal celgenoten
  • Onderzoek wordt heropend en geschorst om aanvullende garanties te vragen; beslistermijn en overleveringsdetentie verlengd tot 22 september 2026

Samenvatting

De rechtbank Amsterdam heeft nog geen definitief besluit genomen over de overlevering van een Roemeense man aan Frankrijk, waar hij wordt verdacht van diefstal in vereniging met een valse hoedanigheid. De reden is niet de strafzaak zelf, maar de omstandigheden in de Franse gevangenis waar hij na overlevering terecht zou komen.

De man werd in Nederland aangehouden op basis van een Europees aanhoudingsbevel van de aanklager in Lille. De rechtbank stelde vast dat de feiten ook naar Nederlands recht strafbaar zijn en dat aan de overige formele vereisten voor overlevering is voldaan. Het struikelblok zit in artikel 11 van de Overleveringswet, dat overlevering verbiedt als een opgeëiste persoon een reëel gevaar loopt dat zijn grondrechten worden geschonden.

AI-zoekassistent

Beschrijf uw zaak. Wij vinden de juiste advocaat.

In één of twee zinnen matcht onze AI uw situatie direct met gespecialiseerde advocaten, desgewenst in uw regio.

Match uit 19.638 advocatenGratis en vrijblijvendResultaat in seconden

De rechtbank had eerder al vastgesteld dat er een algemeen gevaar bestaat voor mannen die in Franse huizen van bewaring terechtkomen, vanwege structurele overbevolking waardoor gedetineerden minder dan de vereiste 3 vierkante meter persoonlijke leefruimte kunnen krijgen. Omdat de man na overlevering waarschijnlijk in een van de gevangenissen bij Lille terecht zou komen, moest de rechtbank onderzoeken of dat algemene gevaar in zijn concrete geval is weggenomen.

Het Internationaal Rechtshulp Centrum stelde daarom vragen aan de Franse autoriteiten over de exacte omstandigheden waarin de man zou worden gedetineerd. De Franse aanklager liet weten dat de bezettingsgraad van de betrokken gevangenissen ver boven de honderd procent ligt, al wordt die volgens andere, voor gedetineerden gunstigere maatstaven berekend dan in Europese rechtspraak gebruikelijk is. Concrete garanties over het aantal vierkante meters waarover de man zou beschikken, kon Frankrijk niet geven, omdat dat afhangt van de bezetting op het moment van zijn aankomst. Wel werd toegezegd dat hij de eerste vijftien dagen na aankomst in een cel met slechts één andere gedetineerde zou worden geplaatst. Over de periode daarna kon of wilde Frankrijk geen garantie geven, en werd uitdrukkelijk gemeld dat de man niet in een eenpersoonscel terecht zou komen.

De verdediging vond dat deze informatie onvoldoende is om het algemene gevaar weg te nemen, juist voor de periode na die eerste vijftien dagen, en vroeg de rechtbank de overlevering te weigeren. De officier van justitie liet het oordeel aan de rechtbank over.

De rechtbank oordeelt dat het gevaar voor de eerste vijftien dagen wél is weggenomen, dankzij de concrete toezegging over het delen van een cel met maximaal één andere gedetineerde en de aanvullende informatie over de celoppervlaktes. Voor de periode daarna is dat echter niet het geval. De algemene informatie over het aantal cellen, hun oppervlakte en het aantal bedden is volgens de rechtbank te weinig concreet, omdat niet vaststaat hoeveel gedetineerden na die vijftien dagen in dezelfde cel zullen worden geplaatst; het is immers denkbaar dat er vanwege de overbevolking extra bedden worden bijgeplaatst. De rechtbank benadrukt dat zij niet per se het exacte aantal vierkante meters hoeft te weten, maar wel behoefte heeft aan hetzij een garantie van minimaal 3 vierkante meter persoonlijke leefruimte, hetzij een concrete toezegging over het aantal gedetineerden per cel dat overeenkomt met het aantal bedden dat al is opgegeven.

Omdat die duidelijkheid ontbreekt, heropent en schorst de rechtbank het onderzoek om de Franse autoriteiten opnieuw te vragen of de man ook na de eerste vijftien dagen in een cel wordt geplaatst waarin niet meer mensen verblijven dan het aantal bedden dat al is opgegeven. De beslistermijn en de overleveringsdetentie worden met dertig dagen verlengd, tot 22 september 2026, en de zaak wordt binnen die termijn opnieuw op zitting gepland.

Betrokken advocaten

mr. C. Peters

de opgeëiste persoon

Bouwman Roodveldt Strafrechtadvocaten, ZAANDAM

54 uitspraken

Gerelateerde uitspraken

Gegevens

Datum uitspraak

Zaaknummer

13-149444-26

Procedure

Eerste en enige aanleg

Bron: officiële uitspraak op rechtspraak.nl

Op de hoogte blijven

Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.

Adv.Ynvest Fund
6%

vast rendement

  • Vastgoed als zekerheid
  • Kwartaalbetalingen
  • Vanaf €30.000
Meer informatie

Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.

Recente uitspraken

Rechtbank weigert uitlevering van Poolse man voor inbraken en neemt twee jaar cel over

Een Poolse man die sinds oktober 2021 in Nederland woont, wordt niet uitgeleverd aan Polen, maar moet zijn gevangenisstraf van twee jaar hier uitzitten. Polen wilde hem overgeleverd krijgen via een Europees aanhoudingsbevel, een verzoek tussen EU-landen om een gezochte persoon aan te houden en over te dragen. Het gaat om een straf voor een reeks inbraken en pogingen daartoe, waarbij de daders samenwerkten en zich door braak toegang verschaften. De rechtbank Amsterdam beslist dat Nederland de straf overneemt. De straf is in 2003 door het Poolse Provincial Court of Chelm opgelegd, aanvankelijk voorwaardelijk met een proeftijd van vier jaar. Na nieuwe veroordelingen voor soortgelijke feiten in 2004 en 2010 is die voorwaardelijke straf alsnog onvoorwaardelijk geworden. De straf resteert in zijn geheel. De tenuitvoerlegging was in de tussentijd meermalen opgeschort. De verdediging vroeg de overlevering te weigeren, omdat de man bij de zaak van 2010 niet zelf aanwezig was. Hij zegt geen oproep te hebben gekregen, omdat hij naar Nederland was vertrokken om te werken en zijn reclasseringswerker daarover per brief had geïnformeerd. De rechtbank stelt vast dat hij bij dat proces niet in persoon is verschenen en dat ook geen garantie is gegeven. Daardoor had de rechtbank de overlevering op die grond kunnen weigeren. Zij doet dat niet. De man gaf in december 2009 een adres op, kreeg een adresinstructie en is gewezen op de gevolgen van het niet doorgeven van een verhuizing. De oproep is naar het opgegeven adres gestuurd. Op grond van het vertrouwensbeginsel, het uitgangspunt dat EU-landen elkaars informatie mogen vertrouwen, gaat de rechtbank uit van de juistheid van de Poolse informatie. Het verzoek om het vonnis van 2010 op te vragen wijst zij af. De weigering volgt uit een andere grond. Wie lang genoeg rechtmatig in Nederland woont, kan worden gelijkgesteld met een Nederlander, en dan kan de overlevering worden geweigerd als Nederland de straf overneemt. De man verblijft al meer dan vijf jaar rechtmatig in Nederland als duurzaam verblijvend EU-burger, en de Immigratie- en Naturalisatiedienst verwacht dat hij zijn verblijfsrecht niet verliest door deze straf. De rechtbank rekent zijn feiten naar Nederlands recht tot meerdaadse samenloop van diefstal en pogingen daartoe door twee of meer verenigde personen met braak. De Poolse straf van twee jaar blijft daar binnen het Nederlandse maximum en is niet onverenigbaar met Nederlands recht, dus aanpassing is niet nodig. Hij heeft voldoende economische banden met Nederland, en overname kan bijdragen aan zijn terugkeer in de samenleving. Polen heeft toestemming gegeven door een certificaat en een kopie van het vonnis te sturen. De verdediging vroeg de gevangenhouding te schorsen, omdat de dag voor de zitting gratie en opschorting waren aangevraagd. De rechtbank wijst dat af. Het vluchtgevaar neemt na zo'n uitspraak toe, een schorsing is alleen in uitzonderlijke gevallen aan de orde, en een gratieverzoek maakt een zaak niet uitzonderlijk. Ook kan zij niet vooruitlopen op de uitkomst van die procedure. De rechtbank weigert de overlevering aan het District Court of Lublin en beveelt de tenuitvoerlegging van de vrijheidsstraf van twee jaar in Nederland. Zij beveelt de gevangenhouding van de man tot die tenuitvoerlegging en wijst het verzoek tot schorsing daarvan af. Hiertegen staat geen gewoon rechtsmiddel open.

Rechtbank Amsterdam·
Strafrecht; Europees Strafrecht
Rechtbank staat overlevering aan België toe voor drugs- en moordzaak ondanks overvolle gevangenis Mechelen

Een Nederlandse man van 29 jaar wordt uitgeleverd aan België, waar hij wordt verdacht van handel in verdovende middelen en van moord of doodslag en zware mishandeling. De onderzoeksrechter in Antwerpen, afdeling Mechelen, vaardigde op 7 september 2026 een Europees aanhoudingsbevel uit, een aanhoudingsbevel dat in alle EU-lidstaten geldt. Het bevel is gebaseerd op een Belgisch aanhoudingsbevel bij verstek. De Belgische autoriteiten vragen ook om de gsm-toestellen die de man bij zijn aanhouding bij zich heeft. De Internationale Rechtshulpkamer van de rechtbank Amsterdam behandelde de zaak op 29 oktober 2026. De man verscheen zelf, bijgestaan door zijn advocaat. De rechtbank verlengde de beslistermijn met 30 dagen en beval de gevangenhouding, die zij tot aan de uitspraak schorste. De man heeft de Nederlandse nationaliteit. Zijn raadsvrouw deed geen beroep op de mogelijkheid om overlevering afhankelijk te maken van een garantie dat hij zijn straf in Nederland mag uitzitten. Het geschil ging over de omstandigheden in de Belgische gevangenissen. De rechtbank oordeelde in december 2022 al dat in alle Belgische detentie-instellingen een algemeen gevaar bestaat op onmenselijke of vernederende behandeling. Een nieuw rapport van het Europees Comité ter voorkoming van foltering (CPT) van 8 september 2026 bevestigt dat gevaar, vooral door overbevolking en gedetineerden die op de grond moeten slapen. België gaf daarom een garantie af. Die houdt in dat de man in de gevangenis van Mechelen wordt opgesloten in een cel met minimaal 3 m2 eigen leefruimte, een bed, een afgescheiden toilet en dagactiviteiten buiten de cel. De raadsvrouw vond die garantie onvoldoende en wilde dat de zaak werd aangehouden voor een aanvullende garantie. Zij wees op overbevolking, een oude gevangenis, toiletten die alleen met een scherm zijn afgeschermd en meubilair dat niet op de bezetting is berekend. Ze verwees naar het jaarverslag 2025 van de Commissie van Toezicht van Mechelen, een Pano-documentaire, een krantenartikel en een mailwisseling met de gevangenisdirecteur. Volgens haar moest het algemene gevaar worden uitgebreid tot cellen met 3 tot 4 m2 per persoon. De officier van justitie vond de garantie afdoende. De rechtbank volgde de officier. De garantie komt niet van de Belgische rechter zelf, dus toetste de rechtbank de geboden zekerheid aan alle beschikbare gegevens. Zij noemde de omstandigheden die het jaarverslag en de documentaire beschrijven, zoals een verstopt en overstromend toilet en een celgenoot die op de grond slaapt, mensonterend. Maar volgens de rechtbank volgt uit hetzelfde jaarverslag dat de monocellen in Mechelen worden gebruikt voor onder meer Nederlanders die met een garantie worden overgeleverd. De directeur van de gevangenis bevestigde bovendien dat zijn inrichting de garantie kan nakomen. De andere materiële omstandigheden in Mechelen zijn niet zo slecht dat het algemene gevaar moet worden uitgebreid tot cellen van 3 tot 4 m2. De rechtbank verwierp het verweer. Zij stelde vast dat het aanhoudingsbevel aan de wettelijke eisen voldoet en dat er geen weigeringsgronden zijn. Omdat de feiten op de lijst van bijlage 1 bij de Overleveringswet staan en in België met minstens drie jaar cel kunnen worden bestraft, onderzocht zij niet of ze ook in Nederland strafbaar zijn. De rechtbank staat de overlevering toe aan de onderzoeksrechter in Antwerpen, afdeling Mechelen, voor de feiten uit het aanhoudingsbevel, en beveelt de afgifte van de in beslag genomen Apple iPhone 15 Pro. Tegen deze uitspraak staat geen gewoon rechtsmiddel open.

Rechtbank Amsterdam·
Strafrecht; Europees Strafrecht
RBAMS:2026:11255
Rechtbank Amsterdam·
Strafrecht; Europees Strafrecht
RBAMS:2026:11257
Rechtbank Amsterdam·
Strafrecht; Europees Strafrecht
Rechtbank weigert overlevering aan Polen: geen verweer bij nieuwe veroordeling die voorwaardelijke straf omzette

Een Poolse man van in de twintig zit in Nederland gedetineerd terwijl Polen hem wil terugkrijgen om een gevangenisstraf van tien maanden uit te zitten. Daar resteren nog negen maanden en 29 dagen van. Die straf kreeg hij oorspronkelijk voorwaardelijk, met een proeftijd van drie jaar. De Poolse rechter in Krakau zette haar op 19 februari 2026 om in een onvoorwaardelijke straf, omdat de man zich aan het toezicht van de reclassering had onttrokken en tweemaal voor nieuwe feiten was veroordeeld: op 12 juni 2025 en op 23 september 2025. De rechtbank Amsterdam moest beoordelen of zij de overlevering op grond van het Europees aanhoudingsbevel (EAB) mocht toestaan. Daarbij speelt artikel 12 van de Overleveringswet: overlevering mag worden geweigerd als iemand is veroordeeld in een procedure waarbij hij zelf niet aanwezig was, tenzij hij van het proces wist of een van de uitzonderingen geldt. Voor het arrest van het hof in Krakau van 28 mei 2024 oordeelde de rechtbank dat de weigeringsgrond buiten toepassing kon blijven. De man was aanwezig bij het proces in eerste aanleg en wist dus van de verdenking en de procedure. Hij had een correspondentieadres opgegeven en een schriftelijke adresinstructie gekregen, ook voor een eventueel hoger beroep. De oproep voor de zitting in hoger beroep is naar dat adres gestuurd, maar hij heeft die niet in ontvangst genomen of opgehaald. Volgens de rechtbank was hij daarmee kennelijk onzorgvuldig met zijn post van de Poolse justitie. De omzetting van de voorwaardelijke straf is zelf geen beslissing die aan artikel 12 wordt getoetst. Volgens het arrest van het Hof van Justitie van de EU van 23 maart 2023 moet de rechter wel kijken naar de procedures die tot de veroordelingen voor nieuwe feiten hebben geleid, als die ten grondslag liggen aan de omzetting. Voor het vonnis van 12 juni 2025 gaf het EAB aan dat de man in persoon was verschenen, dus daar speelde de weigeringsgrond niet. Voor het vonnis van de rechtbank in Chrzanów van 23 september 2025 ontbrak die informatie. De Poolse autoriteiten bevestigden dat dit vonnis meewoog bij de omzetting, maar vulden het daarvoor bedoelde formulier (het D-formulier) niet in, ondanks herhaalde verzoeken van het Internationaal Rechtshulpcentrum. De officier van justitie vroeg om de zaak nogmaals aan te houden om het formulier opnieuw op te vragen. De rechtbank wees dat af: eerdere verzoeken waren onbeantwoord gebleven en de beslistermijn liep af op 15 november 2026. Omdat niet bleek dat de man afstand had gedaan van zijn recht om bij die procedure aanwezig te zijn, of kennelijk onzorgvuldig was geweest met zijn post, bleef de weigeringsgrond staan. De rechtbank weigert de overlevering aan de rechtbank in Krakau. De overleveringsdetentie was al op 5 november 2026 opgeheven.

Rechtbank Amsterdam·
Strafrecht; Europees Strafrecht