Naar inhoud
Juristi.nl
ECLI:NL:RBAMS:2026:9661Civiel Recht

Kantonrechter verbiedt Vattenfall terugleverkosten te rekenen bij klant met zonnepanelen — RBAMS:2026:9661

terugleverkosten voor zonnepanelen en eenzijdige wijziging van een energiecontract

Eiser / verzoeker

consument met zonnepanelen

VS

Verweerder / gedaagde

Vattenfall Sales Nederland N.V.

Vattenfall mag geen terugleverkosten meer rekenen bij de klant; de tegenvordering van Vattenfall is afgewezen en over het wijzigingsbeding volgt later een beslissing.

  • De terugleveringsovereenkomst staat los van het leveringscontract; de algemene voorwaarden met het wijzigingsbeding gelden er niet voor.
  • De overeenkomst noemt alleen een vergoeding; als professionele partij had Vattenfall de mogelijkheid van kosten moeten opnemen, en dat nalaten komt voor haar risico.
  • Een ACM-oordeel dat de kosten reëel zijn, ongerechtvaardigde verrijking en onvoorziene omstandigheden geven geen grond om eenzijdig kosten te rekenen.
  • De consument heeft belang bij toetsing van het wijzigingsbeding op oneerlijkheid; Vattenfall mag zich daar eerst over uitlaten.

Samenvatting

Een man met zestien zonnepanelen levert sinds 15 juli 2020 stroom terug aan energieleverancier Vattenfall. Bij de start daarvan kreeg hij een brief waarin stond dat hij voor de energie die hij overhoudt en teruglevert 'Elk jaar' een terugleververgoeding ontvangt. Over kosten stond er niets in. Sinds 1 juli 2024 rekent Vattenfall alle klanten met zonnepanelen toch terugleverkosten aan. Het bedrijf paste daarvoor zijn voorwaarden aan, met een beroep op een artikel in de algemene voorwaarden uit 2017 dat het toestaat die voorwaarden 'altijd' te veranderen. Inmiddels is de vergoeding die de man krijgt lager dan de kosten die hij betaalt.

De man dagvaardde Vattenfall op 1 oktober 2025 bij de kantonrechter in Amsterdam. Hij vroeg een verbod om eenzijdig terugleverkosten in rekening te brengen, en een verklaring dat het artikel waarmee Vattenfall de voorwaarden kan wijzigen oneerlijk is. Dat artikel noemt volgens hem geen redenen voor een wijziging en kondigt die maar tien dagen van tevoren aan, terwijl de opzegtermijn dertig dagen is. De mondelinge behandeling was op 7 juli 2026.

AI-zoekassistent

Beschrijf uw zaak. Wij vinden de juiste advocaat.

In één of twee zinnen matcht onze AI uw situatie direct met gespecialiseerde advocaten, desgewenst in uw regio.

Match uit 19.638 advocatenGratis en vrijblijvendResultaat in seconden

Vattenfall voerde aan dat klanten met zonnepanelen aantoonbare extra kosten veroorzaken. Tot juli 2024 droegen ook klanten zonder zonnepanelen daaraan bij, wat de wetgever en de toezichthouder ACM onwenselijk vonden. De afspraak spreekt volgens Vattenfall niet van vaste prijzen maar van een redelijke vergoeding, en de wet geeft de leverancier ruimte om die kosten te rekenen. Voor het geval de rechter dat anders zag, vroeg Vattenfall de overeenkomst aan te passen wegens onvoorziene omstandigheden: in 2020 had niemand voorzien hoe hard het aantal zonnepanelen zou groeien.

De kantonrechter stelt voorop dat partijen het erover eens zijn dat de terugleveringsovereenkomst losstaat van het leveringscontract voor gas en stroom. De algemene voorwaarden gelden er dus niet voor. In de brief uit 2020 staat alleen een vergoeding, niets over kosten. Vattenfall heeft de man vooraf ook nooit gewezen op de mogelijkheid dat er later kosten bij zouden komen. Als professionele partij die de energiemarkt kent, had het op haar weg gelegen om dat in de overeenkomst op te nemen of een eerlijk wijzigingsbeding af te spreken. Dat ze dat naliet, komt voor haar rekening. Met een lagere vergoeding had de man rekening moeten houden, maar niet met een omslag waarbij hij juist gaat betalen. De wet bepaalt bovendien dat de redelijke vergoeding niet negatief mag zijn.

Dat de ACM de extra kosten reëel en niet te hoog vindt, geeft Vattenfall nog geen recht om eenzijdig in een individueel contract in te grijpen. Ook het beroep op ongerechtvaardigde verrijking wijst de kantonrechter af, met verwijzing naar een arrest van de Hoge Raad uit 2020. Een wet die kosten voor teruglevering alleen bij terugleveraars legt, treedt pas op 1 januari 2027 in werking, en Vattenfall maakte niet concreet dat de verhouding tussen de prestaties van beide partijen ernstig is verstoord. Onvoorziene omstandigheden zijn er evenmin aangetoond.

Over het wijzigingsbeding beslist de kantonrechter nog niet. Wel heeft de man er belang bij dat de rechter beoordeelt of het oneerlijk is: volgens het Europese Hof van Justitie mag een consument zo'n beding laten toetsen zonder eerst af te wachten tot de leverancier er een beroep op doet. Vattenfall krijgt de kans om zich daarover uit te laten. Er is geen reden om eerst een uitspraak van de Hoge Raad af te wachten over een ander beding uit dezelfde voorwaarden.

De kantonrechter verbiedt Vattenfall om eenzijdig terugleverkosten in de terugleveringsovereenkomst op te nemen en bij de man in rekening te brengen, en verklaart dat verbod direct uitvoerbaar. De tegenvordering van Vattenfall wijst hij af, met een kostenveroordeling die op nihil is begroot. Over het wijzigingsbeding moet Vattenfall zich op 23 oktober 2026 schriftelijk uitlaten.

Betrokken advocaten

mr. R. de Nekker

eiser

Omny De Vries Advocaten, WOLVEGA

4 uitspraken
mr. A.J. Haasjes

gedaagde

NautaDutilh N.V., AMSTERDAM

184 uitspraken
mr. K.W.G. Heesterbeek

gedaagde

Travers Smith, London

8 uitspraken

Betrokken rechters

Gerelateerde uitspraken

Gegevens

Datum uitspraak

Rechtsgebied

Civiel Recht

Zaaknummer

11912544 \ CV EXPL 25-13758

Procedure

Eerste aanleg - enkelvoudig

Bron: officiële uitspraak op rechtspraak.nl

Op de hoogte blijven

Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.

Nieuwe uitspraken van deze rechter

  • dhr. mr. E. Pennink
Adv.Ynvest Fund
6%

vast rendement

  • Vastgoed als zekerheid
  • Kwartaalbetalingen
  • Vanaf €30.000
Meer informatie

Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.

Recente uitspraken

RBAMS:2026:11217
Rechtbank Amsterdam·
Civiel Recht
RBAMS:2026:11336
Rechtbank Amsterdam·
Civiel Recht
RBAMS:2026:11339
Rechtbank Amsterdam·
Civiel Recht
Rechter dwingt accountantskantoorpartner tot verkoop van aandelen voor € 3,2 miljoen

Binnen een Amsterdams accountants- en adviesconcern is een jarenlange samenwerking tussen aandeelhouders stukgelopen. Het concern is een holding met meerdere werkmaatschappijen die accountants-, belastingadvies- en auditdiensten verlenen. Eén van de aandeelhouders, InkCas Investments, bezit 21,3 procent van de aandelen. De overige aandeelhouders vinden dat zij te weinig bijdraagt aan de omzet. Zij willen haar uit de holding hebben. Dat InkCas moet vertrekken staat inmiddels vast, maar partijen blijven het oneens over de prijs en over de vraag onder welke regeling zij uittreedt. De voorzieningenrechter van de rechtbank Amsterdam beoordeelde de zaak in kort geding. De eisers zijn de overige aandeelhouders, voor een deel via hun eigen holdingvennootschappen. Zij vorderden dat InkCas haar aandelen aan hen moet aanbieden en overdragen voor € 3.242.697. Daarnaast eisten zij een contractuele boete van € 100.000 en € 5.000 aan buitengerechtelijke kosten. De aandeelhouders hebben in een aandeelhoudersovereenkomst afgesproken dat een partij haar aandelen moet aanbieden als zij als bestuurder wordt ontslagen of als haar managementovereenkomst wordt beëindigd. De prijs volgt dan uit een vaste prijswaarderingsregeling. Die rekent met het eigen vermogen van de holding plus een goodwillwaarde van één keer de groepsomzet. Het MT stelde sinds 2024 kritische vragen over het functioneren van InkCas, onder meer over achterblijvende omzet en het beheer van haar debiteuren. Op 1 oktober 2025 bood InkCas zelf haar aandelen aan op grond van de statuten. Daar gold een andere prijsbepaling, namelijk door drie onafhankelijke deskundigen. De overige aandeelhouders wezen dat aanbod af. Op 18 oktober 2025 ontsloegen zij InkCas als bestuurder en zegden zij haar managementovereenkomst op. InkCas vindt dat haar eigen aanbod voorgaat en dat het ontslag misbruik van recht is. Ook stelde zij dat de prijsregeling te veel open einden kent. Verder wees zij erop dat zij bij de Ondernemingskamer al een verzoek tot uittreding heeft ingediend. Die behandelt de zaak op 10 december 2026. De voorzieningenrechter wijst erop dat een veroordeling tot aandelenoverdracht tegen betaling van een geldsom in kort geding terughoudendheid vraagt. Toch acht hij de gevraagde voorziening hier passend, als ordemaatregel. Partijen zijn het erover eens dat InkCas uittreedt en dat zij minimaal € 3.242.697 moet krijgen. Of er nog een hoger bedrag bijkomt, kan later worden beslist door de Ondernemingskamer, een bodemrechter of een deskundige. InkCas stelde niet dat de kopers zouden omvallen, zodat het risico op niet-terugbetaling klein is. Het spoedeisend belang zit in de impasse bij de holding. Volgens de rechter blijkt uit het dossier dat InkCas sinds 2024 ondermaats presteert. Potentiële nieuwe aandeelhouders willen niet toetreden zolang de zaak niet is opgelost. De vraag of het aanbod van 1 oktober 2025 voorgaat op de aanbiedingsplicht van 18 oktober 2025 laat de rechter in het midden. De bodemrechter moet dat beoordelen. De rechter vindt de geboden prijs vooralsnog niet onredelijk. InkCas is zelf deskundige op dit gebied, heeft de prijsregeling twee keer ondertekend en paste die eerder ook zelf toe bij verkopen van aandelen. De voorzieningenrechter verwijst naar een eerdere beschikking van de Ondernemingskamer van 30 april 2026. Daarin staat dat een eigen regeling van de aandeelhouders voorrang heeft op de wettelijke geschillenregeling. Dat ontbreken van een peildatum in de prijsregeling staat toewijzing niet in de weg. De voorzieningenrechter beveelt InkCas haar aandelen binnen 14 dagen na betekening van het vonnis aan te bieden en over te dragen aan vier van de eisers, naar rato van hun belang, voor € 3.242.697. Daarbij gelden twee voorwaarden. Worden binnen vijf jaar aandelen uitgegeven of overgedragen tegen een hogere waarde, dan krijgt InkCas een gestaffelde nabetaling van het verschil, van 80 procent in jaar één tot 10 procent in jaar vijf. En de kopers passen de koopprijscorrectie niet toe. Blijft InkCas in gebreke, dan geldt het vonnis zelf als akte van levering. De boete van € 100.000 en de € 5.000 aan kosten wijst de rechter af wegens gebrek aan spoedeisend belang. Drie eisers die hun aandelen via een andere holding houden en zelf geen aandeelhouder zijn, krijgen geen gelijk. InkCas moet de proceskosten van € 8.366 aan de andere eisers betalen.

Rechtbank Amsterdam·
Civiel Recht
RBAMS:2026:10998
Rechtbank Amsterdam·
Civiel Recht