Naar inhoud
Juristi.nl
ECLI:NL:RBAMS:2026:9759Strafrecht; Europees Strafrecht

Rechtbank staat overlevering van Poolse man aan Polen toe voor drugs en inbraken — RBAMS:2026:9759

overlevering aan Polen, Europees aanhoudingsbevel en detentieomstandigheden

Eiser / verzoeker

de officier van justitie

VS

Verweerder / gedaagde

de opgeëiste persoon, een Poolse man

De rechtbank staat de overlevering van de Poolse man aan de regionale rechtbank in Bydgoszcz toe voor drugsdelicten en diefstallen.

  • De feiten zijn geen lijstfeiten, maar zijn in beide landen strafbaar en kennen in Polen een maximumstraf van minstens twaalf maanden.
  • Het algemene gevaar voor een oneerlijk proces in Polen staat niet aan overlevering in de weg, omdat de man geen persoonlijk gevaar heeft aangetoond.
  • De Poolse garantie noemt de man bij naam en biedt minstens twee uur per dag buiten de cel, waarmee het gevaar van onmenselijke detentie is weggenomen.
  • Zijn angst voor het huis van bewaring in zijn geboortedorp valt buiten de toetsing van het algemene detentiegevaar.

Samenvatting

Een Poolse man van 36 wordt in Polen verdacht van drugsdelicten en een reeks diefstallen, waaronder een inbraak die hij met anderen zou hebben gepleegd. Een Poolse rechter in Bydgoszcz besloot in april 2022 dat hij in voorlopige hechtenis moet, en in augustus 2022 vaardigde de regionale rechtbank daar een Europees aanhoudingsbevel uit. De man zat inmiddels in Nederland vast, zonder vaste woon- of verblijfplaats hier.

De officier van justitie vroeg de internationale rechtshulpkamer van de rechtbank Amsterdam op 24 juli 2026 om het aanhoudingsbevel te behandelen. Op de zitting van 17 september 2026 verscheen de man met zijn advocaat en een tolk Pools. De rechtbank verlengde de termijn voor haar beslissing met 30 dagen en hield de man in gevangenhouding.

AI-zoekassistent

Beschrijf uw zaak. Wij vinden de juiste advocaat.

In één of twee zinnen matcht onze AI uw situatie direct met gespecialiseerde advocaten, desgewenst in uw regio.

Match uit 19.638 advocatenGratis en vrijblijvendResultaat in seconden

De feiten zijn in Polen niet als zogeheten lijstfeiten aangeduid. Daarom moest de rechtbank nagaan of ze in beide landen strafbaar zijn en of er in Polen minstens twaalf maanden cel op staat. Dat was het geval: naar Nederlands recht gaat het om overtreding van de Opiumwet, meermaals gepleegde diefstal en diefstal met braak door twee of meer personen.

De rechtbank heeft eerder vastgesteld dat de Poolse rechtspraak structurele gebreken heeft, waardoor in het algemeen gevaar bestaat dat een verdachte geen eerlijk proces krijgt voor een onafhankelijke rechter. Het is dan aan de man zelf om aan te tonen dat hij dat gevaar ook persoonlijk loopt. Hij voerde daar niets over aan, dus dit stond de overlevering niet in de weg.

De meeste aandacht ging naar de omstandigheden in de Poolse voorlopige hechtenis. Volgens eerdere uitspraken van de rechtbank krijgen voorlopig gehechten in Polen soms niet meer dan drie vierkante meter eigen ruimte in een meerpersoonscel, terwijl ze 23 uur per dag op cel zitten. Dat kan onmenselijk zijn. Het Internationaal Rechtshulp Centrum vroeg Polen daarom waar de man terechtkomt en hoe het daar is. Het antwoord: waarschijnlijk in het huis van bewaring in Bydgoszcz, met minstens 3 vierkante meter per gedetineerde, elke dag ten minste een uur luchten, een recreatieruimte op elke afdeling, culturele en educatieve activiteiten van 40 tot 90 minuten en de mogelijkheid om buiten de cel te werken. Polen bevestigde later dat die informatie ook voor deze man geldt.

De advocaat vond die garantie te algemeen. Ze was afgegeven door een rechtbank die niet over de uitvoering van de hechtenis gaat en niets weet van de bezetting, en de tekst was vrijwel gelijk aan garanties in eerdere zaken. Ook vertelde zij dat de man bang is om in het huis van bewaring in zijn geboortedorp te belanden, omdat hij daar twee keer is neergestoken. De officier van justitie vond de garantie voldoende.

De rechtbank volgde de officier. De informatie noemt de man bij naam en is dus op hem toegesneden. Als hij meedoet aan de activiteiten, kan hij gemiddeld zeker twee uur per dag buiten zijn cel zijn. Daarmee is het gevaar van een structureel verblijf van 23 uur per dag in een kleine cel voor hem weggenomen. Voor zijn angst had de rechtbank begrip, maar die valt buiten het algemene gevaar dat zij moet toetsen.

Het aanhoudingsbevel voldoet aan de wettelijke eisen en er is geen reden om de overlevering te weigeren. De rechtbank staat de overlevering van de man aan de regionale rechtbank in Bydgoszcz toe voor de feiten die in het aanhoudingsbevel staan. Tegen deze beslissing staat geen gewoon rechtsmiddel open.

Betrokken advocaten

mr. S.M. Hof

opgeëiste persoon

Cleerdin & Hamer, AMSTERDAM

159 uitspraken

Gerelateerde uitspraken

Gegevens

Datum uitspraak

Zaaknummer

13/209811-26

Procedure

Eerste en enige aanleg

Bron: officiële uitspraak op rechtspraak.nl

Op de hoogte blijven

Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.

Adv.Ynvest Fund
6%

vast rendement

  • Vastgoed als zekerheid
  • Kwartaalbetalingen
  • Vanaf €30.000
Meer informatie

Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.

Recente uitspraken

Rechtbank weigert uitlevering van Poolse man voor inbraken en neemt twee jaar cel over

Een Poolse man die sinds oktober 2021 in Nederland woont, wordt niet uitgeleverd aan Polen, maar moet zijn gevangenisstraf van twee jaar hier uitzitten. Polen wilde hem overgeleverd krijgen via een Europees aanhoudingsbevel, een verzoek tussen EU-landen om een gezochte persoon aan te houden en over te dragen. Het gaat om een straf voor een reeks inbraken en pogingen daartoe, waarbij de daders samenwerkten en zich door braak toegang verschaften. De rechtbank Amsterdam beslist dat Nederland de straf overneemt. De straf is in 2003 door het Poolse Provincial Court of Chelm opgelegd, aanvankelijk voorwaardelijk met een proeftijd van vier jaar. Na nieuwe veroordelingen voor soortgelijke feiten in 2004 en 2010 is die voorwaardelijke straf alsnog onvoorwaardelijk geworden. De straf resteert in zijn geheel. De tenuitvoerlegging was in de tussentijd meermalen opgeschort. De verdediging vroeg de overlevering te weigeren, omdat de man bij de zaak van 2010 niet zelf aanwezig was. Hij zegt geen oproep te hebben gekregen, omdat hij naar Nederland was vertrokken om te werken en zijn reclasseringswerker daarover per brief had geïnformeerd. De rechtbank stelt vast dat hij bij dat proces niet in persoon is verschenen en dat ook geen garantie is gegeven. Daardoor had de rechtbank de overlevering op die grond kunnen weigeren. Zij doet dat niet. De man gaf in december 2009 een adres op, kreeg een adresinstructie en is gewezen op de gevolgen van het niet doorgeven van een verhuizing. De oproep is naar het opgegeven adres gestuurd. Op grond van het vertrouwensbeginsel, het uitgangspunt dat EU-landen elkaars informatie mogen vertrouwen, gaat de rechtbank uit van de juistheid van de Poolse informatie. Het verzoek om het vonnis van 2010 op te vragen wijst zij af. De weigering volgt uit een andere grond. Wie lang genoeg rechtmatig in Nederland woont, kan worden gelijkgesteld met een Nederlander, en dan kan de overlevering worden geweigerd als Nederland de straf overneemt. De man verblijft al meer dan vijf jaar rechtmatig in Nederland als duurzaam verblijvend EU-burger, en de Immigratie- en Naturalisatiedienst verwacht dat hij zijn verblijfsrecht niet verliest door deze straf. De rechtbank rekent zijn feiten naar Nederlands recht tot meerdaadse samenloop van diefstal en pogingen daartoe door twee of meer verenigde personen met braak. De Poolse straf van twee jaar blijft daar binnen het Nederlandse maximum en is niet onverenigbaar met Nederlands recht, dus aanpassing is niet nodig. Hij heeft voldoende economische banden met Nederland, en overname kan bijdragen aan zijn terugkeer in de samenleving. Polen heeft toestemming gegeven door een certificaat en een kopie van het vonnis te sturen. De verdediging vroeg de gevangenhouding te schorsen, omdat de dag voor de zitting gratie en opschorting waren aangevraagd. De rechtbank wijst dat af. Het vluchtgevaar neemt na zo'n uitspraak toe, een schorsing is alleen in uitzonderlijke gevallen aan de orde, en een gratieverzoek maakt een zaak niet uitzonderlijk. Ook kan zij niet vooruitlopen op de uitkomst van die procedure. De rechtbank weigert de overlevering aan het District Court of Lublin en beveelt de tenuitvoerlegging van de vrijheidsstraf van twee jaar in Nederland. Zij beveelt de gevangenhouding van de man tot die tenuitvoerlegging en wijst het verzoek tot schorsing daarvan af. Hiertegen staat geen gewoon rechtsmiddel open.

Rechtbank Amsterdam·
Strafrecht; Europees Strafrecht
Rechtbank staat overlevering aan België toe voor drugs- en moordzaak ondanks overvolle gevangenis Mechelen

Een Nederlandse man van 29 jaar wordt uitgeleverd aan België, waar hij wordt verdacht van handel in verdovende middelen en van moord of doodslag en zware mishandeling. De onderzoeksrechter in Antwerpen, afdeling Mechelen, vaardigde op 7 september 2026 een Europees aanhoudingsbevel uit, een aanhoudingsbevel dat in alle EU-lidstaten geldt. Het bevel is gebaseerd op een Belgisch aanhoudingsbevel bij verstek. De Belgische autoriteiten vragen ook om de gsm-toestellen die de man bij zijn aanhouding bij zich heeft. De Internationale Rechtshulpkamer van de rechtbank Amsterdam behandelde de zaak op 29 oktober 2026. De man verscheen zelf, bijgestaan door zijn advocaat. De rechtbank verlengde de beslistermijn met 30 dagen en beval de gevangenhouding, die zij tot aan de uitspraak schorste. De man heeft de Nederlandse nationaliteit. Zijn raadsvrouw deed geen beroep op de mogelijkheid om overlevering afhankelijk te maken van een garantie dat hij zijn straf in Nederland mag uitzitten. Het geschil ging over de omstandigheden in de Belgische gevangenissen. De rechtbank oordeelde in december 2022 al dat in alle Belgische detentie-instellingen een algemeen gevaar bestaat op onmenselijke of vernederende behandeling. Een nieuw rapport van het Europees Comité ter voorkoming van foltering (CPT) van 8 september 2026 bevestigt dat gevaar, vooral door overbevolking en gedetineerden die op de grond moeten slapen. België gaf daarom een garantie af. Die houdt in dat de man in de gevangenis van Mechelen wordt opgesloten in een cel met minimaal 3 m2 eigen leefruimte, een bed, een afgescheiden toilet en dagactiviteiten buiten de cel. De raadsvrouw vond die garantie onvoldoende en wilde dat de zaak werd aangehouden voor een aanvullende garantie. Zij wees op overbevolking, een oude gevangenis, toiletten die alleen met een scherm zijn afgeschermd en meubilair dat niet op de bezetting is berekend. Ze verwees naar het jaarverslag 2025 van de Commissie van Toezicht van Mechelen, een Pano-documentaire, een krantenartikel en een mailwisseling met de gevangenisdirecteur. Volgens haar moest het algemene gevaar worden uitgebreid tot cellen met 3 tot 4 m2 per persoon. De officier van justitie vond de garantie afdoende. De rechtbank volgde de officier. De garantie komt niet van de Belgische rechter zelf, dus toetste de rechtbank de geboden zekerheid aan alle beschikbare gegevens. Zij noemde de omstandigheden die het jaarverslag en de documentaire beschrijven, zoals een verstopt en overstromend toilet en een celgenoot die op de grond slaapt, mensonterend. Maar volgens de rechtbank volgt uit hetzelfde jaarverslag dat de monocellen in Mechelen worden gebruikt voor onder meer Nederlanders die met een garantie worden overgeleverd. De directeur van de gevangenis bevestigde bovendien dat zijn inrichting de garantie kan nakomen. De andere materiële omstandigheden in Mechelen zijn niet zo slecht dat het algemene gevaar moet worden uitgebreid tot cellen van 3 tot 4 m2. De rechtbank verwierp het verweer. Zij stelde vast dat het aanhoudingsbevel aan de wettelijke eisen voldoet en dat er geen weigeringsgronden zijn. Omdat de feiten op de lijst van bijlage 1 bij de Overleveringswet staan en in België met minstens drie jaar cel kunnen worden bestraft, onderzocht zij niet of ze ook in Nederland strafbaar zijn. De rechtbank staat de overlevering toe aan de onderzoeksrechter in Antwerpen, afdeling Mechelen, voor de feiten uit het aanhoudingsbevel, en beveelt de afgifte van de in beslag genomen Apple iPhone 15 Pro. Tegen deze uitspraak staat geen gewoon rechtsmiddel open.

Rechtbank Amsterdam·
Strafrecht; Europees Strafrecht
RBAMS:2026:11255
Rechtbank Amsterdam·
Strafrecht; Europees Strafrecht
RBAMS:2026:11257
Rechtbank Amsterdam·
Strafrecht; Europees Strafrecht
Rechtbank weigert overlevering aan Polen: geen verweer bij nieuwe veroordeling die voorwaardelijke straf omzette

Een Poolse man van in de twintig zit in Nederland gedetineerd terwijl Polen hem wil terugkrijgen om een gevangenisstraf van tien maanden uit te zitten. Daar resteren nog negen maanden en 29 dagen van. Die straf kreeg hij oorspronkelijk voorwaardelijk, met een proeftijd van drie jaar. De Poolse rechter in Krakau zette haar op 19 februari 2026 om in een onvoorwaardelijke straf, omdat de man zich aan het toezicht van de reclassering had onttrokken en tweemaal voor nieuwe feiten was veroordeeld: op 12 juni 2025 en op 23 september 2025. De rechtbank Amsterdam moest beoordelen of zij de overlevering op grond van het Europees aanhoudingsbevel (EAB) mocht toestaan. Daarbij speelt artikel 12 van de Overleveringswet: overlevering mag worden geweigerd als iemand is veroordeeld in een procedure waarbij hij zelf niet aanwezig was, tenzij hij van het proces wist of een van de uitzonderingen geldt. Voor het arrest van het hof in Krakau van 28 mei 2024 oordeelde de rechtbank dat de weigeringsgrond buiten toepassing kon blijven. De man was aanwezig bij het proces in eerste aanleg en wist dus van de verdenking en de procedure. Hij had een correspondentieadres opgegeven en een schriftelijke adresinstructie gekregen, ook voor een eventueel hoger beroep. De oproep voor de zitting in hoger beroep is naar dat adres gestuurd, maar hij heeft die niet in ontvangst genomen of opgehaald. Volgens de rechtbank was hij daarmee kennelijk onzorgvuldig met zijn post van de Poolse justitie. De omzetting van de voorwaardelijke straf is zelf geen beslissing die aan artikel 12 wordt getoetst. Volgens het arrest van het Hof van Justitie van de EU van 23 maart 2023 moet de rechter wel kijken naar de procedures die tot de veroordelingen voor nieuwe feiten hebben geleid, als die ten grondslag liggen aan de omzetting. Voor het vonnis van 12 juni 2025 gaf het EAB aan dat de man in persoon was verschenen, dus daar speelde de weigeringsgrond niet. Voor het vonnis van de rechtbank in Chrzanów van 23 september 2025 ontbrak die informatie. De Poolse autoriteiten bevestigden dat dit vonnis meewoog bij de omzetting, maar vulden het daarvoor bedoelde formulier (het D-formulier) niet in, ondanks herhaalde verzoeken van het Internationaal Rechtshulpcentrum. De officier van justitie vroeg om de zaak nogmaals aan te houden om het formulier opnieuw op te vragen. De rechtbank wees dat af: eerdere verzoeken waren onbeantwoord gebleven en de beslistermijn liep af op 15 november 2026. Omdat niet bleek dat de man afstand had gedaan van zijn recht om bij die procedure aanwezig te zijn, of kennelijk onzorgvuldig was geweest met zijn post, bleef de weigeringsgrond staan. De rechtbank weigert de overlevering aan de rechtbank in Krakau. De overleveringsdetentie was al op 5 november 2026 opgeheven.

Rechtbank Amsterdam·
Strafrecht; Europees Strafrecht