Naar inhoud
Juristi.nl
ECLI:NL:RBAMS:2026:9779Bestuursrecht

Moeder van gehandicapte zoon krijgt geen voorlopige urgentie, maar Amsterdam moet GGD-advies vragen — RBAMS:2026:9779

urgentieverklaring voor woonruimte, hardheidsclausule en voorlopige voorziening

Eiser / verzoeker

verzoekster (moeder van drie kinderen)

VS

Verweerder / gedaagde

het college van burgemeester en wethouders van Amsterdam

Verzoek om voorlopige urgentie afgewezen, maar het college moet binnen twee weken GGD-advies vragen en betaalt € 1.868 proceskosten en € 54 griffierecht.

  • Een voorlopige urgentieverklaring is feitelijk onomkeerbaar en kan alleen als vrijwel vaststaat dat de verklaring had moeten worden gegeven.
  • Met 61 woonpunten heeft verzoekster zelf goede kansen; de eis van hoogstens tien minuten tot de school is niet medisch onderbouwd.
  • Het college toetste niet aan de hardheidsclausule, het evenredigheidsbeginsel en de belangen van de kinderen.
  • Eetweigering en zelfverwonding van het kind zijn aanleiding om de gemeente binnen twee weken GGD-advies te laten vragen.

Samenvatting

Een moeder woont met haar drie jonge kinderen in een woning die niet past bij wat haar zesjarige zoon nodig heeft. De jongen heeft een verstandelijke beperking, praat niet, heeft ernstige eetproblemen, is niet zindelijk, kan geen grote afstanden lopen en geen trappen op. Als hij overprikkeld raakt, slaat hij zichzelf op zijn hoofd. Na haar scheiding verliet de moeder op 28 maart 2025 de echtelijke woning, omdat zij de hoge huur niet meer kon betalen.

Zij vroeg de gemeente Amsterdam om een urgentieverklaring, met als eisen een vierkamerwoning met een eigen rustige kamer voor haar zoon, een lift of een woning op de begane grond, en hoogstens tien minuten reizen naar zijn speciale school. Volgens haar stopt hij met eten als hij niet kan ontprikkelen, en leidt een te lange reis tot overprikkeling en zelfverwonding. Het college van burgemeester en wethouders wees de aanvraag op 11 september 2026 af. Met 61 opgebouwde woonpunten zou zij volgens het college zelf een woning moeten kunnen vinden. Ook had zij een aangeboden woning geweigerd en niet aangetoond dat zij de echtelijke woning niet kon behouden. De moeder maakte bezwaar en vroeg de voorzieningenrechter van de rechtbank Amsterdam om een spoedmaatregel: zij wilde tijdens de bezwaarfase worden behandeld alsof zij al een urgentieverklaring had. De zaak werd op 23 september 2026 behandeld.

AI-zoekassistent

Beschrijf uw zaak. Wij vinden de juiste advocaat.

In één of twee zinnen matcht onze AI uw situatie direct met gespecialiseerde advocaten, desgewenst in uw regio.

Match uit 19.638 advocatenGratis en vrijblijvendResultaat in seconden

De voorzieningenrechter stelt vast dat niet in geschil is dat de gemeente de weigeringsgrond over de woonpunten mocht toepassen. Het gaat er dus vooral om of de hardheidsclausule, het evenredigheidsbeginsel en de belangen van de kinderen tot een andere uitkomst moeten leiden. Daarnaar heeft het college niet gekeken. Of het bezwaar op die punten kans van slagen heeft, gaat volgens de voorzieningenrechter te ver voor een spoedprocedure; dat moet de gemeente in de bezwaarfase uitzoeken.

De gevraagde maatregel wijst de voorzieningenrechter af. Met een voorlopige urgentieverklaring zou de moeder een huurcontract kunnen sluiten, en dat is niet meer terug te draaien als het bezwaar later toch faalt. Andere woningzoekenden worden daardoor benadeeld. Zo'n maatregel kan alleen als vrijwel zeker is dat zij de verklaring had moeten krijgen, en dat is niet zo. Bovendien heeft zij met 61 woonpunten zelf goede kansen op de woningmarkt. Dat haar zoon niet verder dan tien minuten van school mag wonen, heeft zij niet met objectieve medische informatie onderbouwd, en evenmin dat er elders geen geschikt speciaal onderwijs is. Een urgentieverklaring levert bovendien één aanbod op, waarbij zij maar één stadsdeel kan uitsluiten, zodat de kans klein is dat zo'n woning dicht bij de school ligt.

Wel vindt de voorzieningenrechter dat de medische situatie van de jongen nader onderzoek verdient. Dat hij weigert te eten bij overprikkeling en zichzelf verwondt, zijn aanknopingspunten om te onderzoeken of er sprake is van een acuut levensbedreigende situatie. Een objectief medisch advies is nodig om het beroep op de hardheidsclausule en de belangen van de kinderen goed te kunnen beoordelen. De voorzieningenrechter gaf de moeder ook mee dat zij moet afwegen of het niet belangrijker is snel een woning te accepteren, ook al ligt die verder van de school.

De voorzieningenrechter wijst het verzoek om de afwijzing te schorsen af, maar bepaalt dat het college binnen twee weken medisch advies moet vragen aan de GGD en ervoor moet zorgen dat de GGD snel rapporteert. Het advies moet worden betrokken bij de beslissing op het bezwaar. Het college moet de moeder € 1.868 aan proceskosten en € 54 aan griffierecht vergoeden.

Betrokken advocaten

mr. M. Raaijmakers

verzoekster

Holland Advocatenkantoor, AMSTERDAM

81 uitspraken

Betrokken rechters

Gerelateerde uitspraken

Gegevens

Datum uitspraak

Rechtsgebied

Bestuursrecht

Zaaknummer

AMS 26/5459

Procedure

Voorlopige voorziening

Bron: officiële uitspraak op rechtspraak.nl

Op de hoogte blijven

Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.

Nieuwe uitspraken van deze rechter

  • dhr. mr. S.D. Arnold
Adv.Ynvest Fund
6%

vast rendement

  • Vastgoed als zekerheid
  • Kwartaalbetalingen
  • Vanaf €30.000
Meer informatie

Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.

Recente uitspraken

RBAMS:2026:11458
Rechtbank Amsterdam·
Bestuursrecht
RBAMS:2026:11457
Rechtbank Amsterdam·
Bestuursrecht
RBAMS:2026:11341
Rechtbank Amsterdam·
Bestuursrecht
Rechter: vergunning voor populaire Fabel Friet blijft, overlast niet ontoelaatbaar bewezen

Lange rijen klanten die buiten wachten op hun bestelling, op straat eten en hun afval achterlaten: bewoners in het centrum van Amsterdam klagen al jaren over de overlast van snackbar Fabel Friet. De zaak, populair geworden door filmpjes op TikTok en vooral bezocht door toeristen, ligt in een smal, drukbezocht deel van de stad aan de Keizersgracht. Omwonenden wilden voorkomen dat de snackbar haar exploitatievergunning kreeg en stapten naar de rechter. De burgemeester van Amsterdam had op 20 september 2023 een exploitatievergunning verleend voor een alcoholvrij horecabedrijf met terras, voor drie jaar. Na bezwaar van de omwonenden paste hij die vergunning op 4 april 2024 aan. Hij nam een extra voorschrift op: zodra tien klanten buiten wachten op hun bestelling, mag de tweede kassa tijdelijk geen nieuwe bestellingen meer aannemen. Daarnaast bevat de vergunning voorschriften over de inzet van crowdmanagers, het opruimen van afval en de plek waar de wachtrijen zich moeten opstellen. Het bezwaar van de omwonenden verklaarde de burgemeester voor het overige ongegrond. Daartegen kwamen zij in beroep bij de rechtbank Amsterdam. De rechtbank oordeelde eerst dat alle eisers belanghebbenden zijn, ook de bewoners die niet in de straat van de snackbar zelf wonen. De overlast waaiert volgens de rechtbank uit naar de omliggende straten. Ook hadden de eisers nog belang bij een beoordeling, hoewel de vergunning inmiddels was verlopen. De burgemeester heeft op 13 april 2026 opnieuw een vergunning voor drie jaar verleend, met grotendeels dezelfde voorschriften, en de uitkomst van deze zaak is van belang voor toekomstige besluiten. De eisers vonden dat de burgemeester de vergunning had moeten weigeren. Volgens de plaatselijke verordening mag hij dat doen als het woon- en leefklimaat, de openbare orde of de veiligheid nadelig wordt beïnvloed. De omwonenden spraken van ondraaglijke overlast, gevaarlijke verkeerssituaties door te smalle trottoirs en onvoldoende optreden van de gemeente. De rechtbank toetste alleen de situatie op 4 april 2024, de datum van het bestreden besluit. Meldingen en foto's van na die datum liet zij buiten beschouwing, evenals de nieuwe vergunning van 2026. De burgemeester heeft bij het verlenen van een vergunning ruimte om naar eigen inzicht te beslissen, en de rechtbank toetst zijn afweging daarom terughoudend. Zij kijkt wel indringend of hij alle relevante omstandigheden heeft meegewogen. De rechtbank nam aan dat het druk is in de buurt, dat veel afval op straat ligt en dat de toeloop gevaar kan opleveren voor de verkeersveiligheid. Maar zij woog mee dat de snackbar in een deel van de stad zit dat sowieso al veel bezoekers trekt. De foto's van de eisers waren volgens de rechtbank ongedateerd en zonder tijdstip, zodat niet duidelijk werd wanneer en hoe vaak welke overlast voorkomt. Ook bleef onduidelijk of er de hele dag of alleen op bepaalde dagen overlast is. De wijkagent verklaarde bovendien dat ook andere horecazaken in de buurt veel bezoekers en wachtrijen hebben. Stichting het Koffiehuis, die sinds april 2023 meermalen per dag de omgeving schoonmaakt, liet weten dat veel afval niet van klanten van Fabel Friet afkomstig is. Daardoor was niet aannemelijk dat de overlast alleen of vooral door deze snackbar wordt veroorzaakt. De eisers hadden niet genoeg onderbouwd dat de overlast zo ernstig is dat de burgemeester de vergunning had moeten weigeren. De rechtbank begrijpt het dilemma van de burgemeester, die een balans moet vinden tussen bewoners, ondernemers en de gevolgen van het toerisme in de binnenstad. Ten overvloede wees zij erop dat tegen de nieuwe vergunning nog een bezwaarprocedure loopt. Daarin moet de burgemeester beoordelen of de aangescherpte voorschriften voldoende tegemoetkomen aan de omwonenden, of dat de overlast inmiddels zo groot is dat weigering op zijn plaats is. De rechtbank verklaarde het beroep ongegrond en veroordeelde niemand in de proceskosten. Het beroep van de snackbar zelf was op de zitting ingetrokken.

Rechtbank Amsterdam·
Bestuursrecht
Rechtbank schrapt € 1 verhoging van rondvaartheffing Amsterdam: tarief blijft € 1,50 per passagier

Wie in Amsterdam een rondvaart aanbiedt, betaalt de gemeente een heffing per passagier, de vermakelijkhedenretributie te water. Sinds 2020 was dat € 1,50. Met ingang van 1 januari 2024 verhoogde de gemeenteraad het tarief met € 1 naar € 2,50. Rederij Stromma Nederland vond die verhoging onrechtmatig en stapte naar de rechter. Die gaf haar gelijk. De zaak gaat over twee voldoeningen op aangifte, dat zijn bedragen die de rederij zelf aangeeft en betaalt: over het derde kwartaal van 2024 en het eerste kwartaal van 2025. Stromma maakte bezwaar, maar de heffingsambtenaar van de gemeente Amsterdam verklaarde die bezwaren op 4 december 2025 ongegrond. Daartegen kwam Stromma in beroep. De rechtbank behandelde de zaken op 6 juli 2026, samen met zaken van drie andere rederijen. De verhoging van € 1 bestond uit twee delen. Het college van burgemeester en wethouders had voorgesteld het tarief met € 0,50 te verhogen, zodat de gemeente tekorten kon dekken op het beheer van de nautische keten en de havengelden voor de pleziervaart. Bij de begrotingsbehandeling voegde de gemeenteraad via amendementen nog eens € 0,50 toe. Dat geld was bedoeld voor gratis openbaar vervoer voor kinderen, een lerarenbeurs, vergroening van de openbare ruimte en initiatieven tegen kansenongelijkheid. Volgens de rechtbank is een retributie een vergoeding voor een voorziening waarvan de betalende partij zelf profijt heeft. De gemeente mag de kosten van zo'n voorziening niet in euro's uitrekenen, maar er moet wel een concrete tegenprestatie zijn: de vermakelijkheid moet profiteren van een voorziening die de gemeente geld kost. Bij de amendementen ontbreekt dat. Kinderopenbaarvervoer, lerarenbeurzen en groene straten staan los van de rondvaart. Daarmee gebruikte de gemeenteraad de heffing voor een ander doel dan waarvoor de wet haar toestaat, wat in het bestuursrecht 'détournement de pouvoir' heet. Dat deel van de verhoging is onverbindend verklaard. De heffingsambtenaar voerde aan dat rederijen profiteren van de groeiende stroom toeristen en van voorzieningen die uit de algemene middelen worden betaald. De rechtbank vond dat te algemeen om een individuele tegenprestatie aan te nemen. Ook het argument dat de gemeentelijke kosten een veelvoud van de opbrengst zijn, paste volgens haar niet in het systeem van retributie. Bij het andere deel, de € 0,50 voor het Programma Varen, lag het anders, maar het ging evengoed mis. De rechtbank vond de enkele verwijzing naar dat programma te mager. Onder 'varen' valt veel dat niets met de beroepsvaart te maken heeft. Het aanbod van de heffingsambtenaar om het programma alsnog in het geding te brengen wees ze af, omdat hij dat pas op de zitting deed terwijl hij de stukken veel eerder had kunnen indienen. Bovendien bleek niet dat de gemeenteraad de belangen van de rederijen had meegewogen. Stromma legde uit dat ze de hogere heffing niet in zes tot acht weken kon doorberekenen, omdat ze vastzit aan prijsafspraken die soms een jaar eerder zijn gemaakt, bijvoorbeeld met reisorganisaties. De rechtbank vond dat aannemelijk. Ze liet het tarief ten aanzien van Stromma buiten toepassing voor zover het was verhoogd tot € 2,00. Het verzoek om schadevergoeding wegens te lange duur wees de rechtbank af. De redelijke termijn voor een bezwaar- en beroepsprocedure is twee jaar, en die is niet verstreken sinds de bezwaarschriften van 19 november 2024 en 12 mei 2025. De rechtbank verklaarde de beroepen gegrond en vernietigde de uitspraken op bezwaar. Het tarief van € 1,50 blijft van toepassing en de voldoeningen op aangifte worden daarop verminderd. De heffingsambtenaar moet het griffierecht van € 794 vergoeden en betaalt € 1.920 aan proceskosten.

Rechtbank Amsterdam·
Bestuursrecht