Rechter wijst verbod op snellaadpalen langs snelweg af in zaak van tankstationhouders tegen Staat — RBDHA:2013:9096
concurrentie van snellaadstations bij tankstations op verzorgingsplaatsen
Eiser / verzoeker
Zesentwintig concessiehouders van tankstations en hun vereniging VPR
Verweerder / gedaagde
De Staat der Nederlanden (Ministerie van Infrastructuur en Milieu)
De voorzieningenrechter wijst alle vorderingen van de tankstationhouders af en veroordeelt hen in de proceskosten van € 1.405 per zijde.
- Het Convenant en de Benzinewet gelden voorlopig alleen voor de markt van fossiele brandstoffen en geven geen exclusief recht op elektrische laadpunten.
- Vrijwel geen concessiehouder vroeg zelf een vergunning voor een laadpunt aan, terwijl dat kon.
- De vrijstelling van gebruiksvergoeding tot en met 2015 blijft onder de de-minimisdrempel van € 200.000, dus geen aanmelding bij de Europese Commissie nodig.
- Schade door concurrentie van laadpalen is niet aannemelijk gemaakt.
Samenvatting
Wie op een Nederlandse snelweg een tankstation exploiteert, concurreert sinds enkele jaren met snellaadpalen voor elektrische auto's. Zesentwintig concessiehouders van tankstations op verzorgingsplaatsen langs de rijkswegen, en hun vereniging, wilden dat de Staat daar een einde aan maakte. Volgens hen had de Staat afgesproken dat er tot 2019 geen andere verkooppunten voor motorbrandstoffen bij zouden komen, en daar valt in hun ogen ook elektriciteit onder.
De voorzieningenrechter van de rechtbank Den Haag behandelde de zaak in een kort geding, een spoedprocedure waarin de rechter een voorlopig oordeel geeft. Ook Fastned en Breesaap, bedrijven die snellaadstations willen exploiteren, mochten zich aan de zijde van de Staat voegen. De tankstationhouders vroegen de rechter om de Staat te bevelen de aanleg en exploitatie van oplaadstations te stoppen, de vergunningverlening op te schorten tot de Europese Commissie over mogelijke staatssteun had beslist, en te voorkomen dat er laadstations bij hun verzorgingsplaatsen kwamen.
De rechter ging daar niet in mee. De afspraken tussen de Staat en de tankstationhouders stammen uit het Convenant van 13 april 2000, dat de benzinemarkt langs het hoofdwegennet openbrak. Het begrip motorbrandstoffen is daarin niet omschreven, maar uit de achtergrond blijkt volgens de rechter dat het ging om de toen gebruikelijke fossiele brandstoffen. Het Convenant, de latere Benzinewet en de overeenkomsten met de concessiehouders geven daarom geen exclusief recht op de verkoop van nieuwe energievormen. Dat elektriciteit in fiscaal opzicht als motorbrandstof geldt, veranderde dat niet, omdat het nu om uitleg van het Convenant en de Benzinewet gaat.
De rechter woog ook zwaar dat vrijwel geen van de tankstationhouders zelf een vergunning voor een laadpunt had aangevraagd, terwijl ze al sinds 2011 of uiterlijk maart 2012 wisten dat dat kon en dat ze die vergunning nog steeds kunnen aanvragen. Een intern beleidsstuk van de Staat uit 2011 gaf hen geen rechten, en het beroep op de geschillenregeling in de bilaterale overeenkomsten (eerst mediation, dan arbitrage) hielp hen niet. Die regeling schorst de uitvoering van het beleid niet en de Staat had verklaard dat de weg naar de gewone rechter later openblijft.
Ook het argument van staatssteun slaagde niet. De Staat vraagt tot en met 2015 geen extra gebruiksvergoeding van laadstationhouders. Volgens een berekening die de Nederlandse autoriteiten op 8 juli 2013 aan de Europese Commissie stuurden, komt dat voordeel in totaal op € 15.613, ver onder de de-minimisdrempel van € 200.000. Zolang er geen drempeloverschrijding is, hoeft de steun niet te worden aangemeld. De rechter zag geen reden vooruit te lopen op het oordeel van de Commissie over de klacht van de vereniging.
Tot slot vond de rechter niet aannemelijk dat de tankstationhouders schade lijden. Laadpalen bedienen alleen hybride en volledig elektrische auto's, een beperkt deel van de markt dat grotendeels geen fossiele brandstof tankt. Laadstationhouders mogen bovendien geen horeca of winkel exploiteren.
De voorzieningenrechter wees alle vorderingen af. De tankstationhouders moeten de proceskosten betalen: € 1.405 aan de zijde van de Staat en € 1.405 aan de zijde van Breesaap en Fastned samen, elk bestaande uit € 816 aan salaris van de advocaat en € 589 aan griffierecht.
Betrokken advocaten
mr. F.J. Leeflang
eiseressen
mr. E.C.M. Schippers
gedaagde
Betrokken rechters
Gerelateerde uitspraken
ECLI:NL:RVS:2025:5716, Raad van State, 03-12-2025, 202305707/1/R1
Raad van State · Bestuursrecht
ECLI:NL:RVS:2025:5717, Raad van State, 03-12-2025, 202401083/1/R1
Raad van State · Bestuursrecht
ECLI:NL:RBZWB:2025:6917, Rechtbank Zeeland-West-Brabant, 16-10-2025, AWB 25_3246
Rechtbank Zeeland-West-Brabant · Bestuursrecht
ECLI:NL:RBZWB:2025:6915, Rechtbank Zeeland-West-Brabant, 16-10-2025, AWB 25_2529
Rechtbank Zeeland-West-Brabant · Bestuursrecht
Gegevens
Datum uitspraak
Instantie
Rechtbank Den HaagRechtsgebied
Civiel RechtZaaknummer
C/09/443962 / KG ZA 13-615
Procedure
Kort geding
Op de hoogte blijven
Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.
Nieuwe uitspraken van deze rechter
- dhr. mr.drs. J.J. van der Helm
vast rendement
- Vastgoed als zekerheid
- Kwartaalbetalingen
- Vanaf €30.000
Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.