Militair verliest strijd om dienstongeval na klap tijdens recuperatie — RBDHA:2023:20001
militair ambtenarenrecht / dienstongeval / invaliditeitsvoorzieningen
Eiser / verzoeker
Militair (naam niet vermeld)
Verweerder / gedaagde
Staatssecretaris van Defensie
Het beroep is ongegrond verklaard; het incident blijft gekwalificeerd als bedrijfsongeval en niet als dienstongeval.
- Recuperatie is juridisch niet gelijk te stellen aan deelname aan een operatie in de zin van artikel 2 lid 5 sub b van het Besluit aanvullende arbeidsongeschiktheids- en invaliditeitsvoorzieningen.
- Het feit dat de uitzendtoelage (VVHO) doorloopt tijdens recuperatie, maakt recuperatie niet tot een 'operatie' in de zin van de invaliditeitsregeling.
- De casusposities in de Regeling proces-verbaal zijn uitsluitend procedureel van aard en bieden geen grond voor erkenning van invaliditeitsaanspraken.
- Bij het incident was geen sprake van een dienstopdracht of dienstbelang, zodat ook artikel 2 lid 4 van het Besluit geen grondslag biedt voor een dienstongeval.
- Het verbod van reformatio in peius staat eraan in de weg dat verweerder de eerdere kwalificatie als 'bedrijfsongeval' terugdraait.
Samenvatting
Een militair die tijdens een recuperatieperiode in Polen zwaar gewond raakte nadat hij door iemand op straat werd geslagen, krijgt zijn verwonding niet erkend als dienstongeval. De rechtbank Den Haag bevestigde daarmee het standpunt van de staatssecretaris van Defensie.
De militair was actief geweest in Litouwen als onderdeel van de Enhanced Forward Presence-missie. Na terugkeer verbleef hij in Polen in een zogenoemde recuperatieperiode — een officiële rustperiode tussen actieve dienst door. Op 23 januari 2023 ging hij 's avonds met collega's de stad in. Na een woordenwisseling werd hij geslagen en viel hij achterover. De gevolgen waren ernstig: een schedelbasisfractuur, gehoortrauma en een bilaterale hersencontusie.
Verweerder erkende het incident aanvankelijk als 'bedrijfsongeval', maar weigerde het te kwalificeren als 'dienstongeval'. Dat onderscheid is juridisch van groot belang, omdat een dienstongeval recht geeft op ruimere aanvullende invaliditeitsvoorzieningen. Voor een dienstongeval is vereist dat het letsel is ontstaan bij de uitoefening van de militaire dienst onder buitengewone of vergelijkbare omstandigheden — in het bijzonder bij deelname aan een operatie ter bevordering of handhaving van de internationale rechtsorde.
De militair betoogde dat recuperatie gelijkgesteld moet worden aan zo'n operatie. Als argumenten voerde hij aan dat hij tijdens de recuperatie nog steeds een uitzendtoelage ontving, dat recuperatie als aparte casuspositie is vermeld in een interne regeling, en dat een nota van de Hoofddirecteur Personeel stelt dat bij elk incident tijdens een vredesmissie altijd een verband met bijzondere dienstomstandigheden wordt aangenomen.
De rechtbank volgde deze redenering niet. Recuperatie en een operatie zijn juridisch wezenlijk verschillend, aldus de rechter. Tijdens een operatie is sprake van daadwerkelijke militaire inzet met een concreet doel. Bij recuperatie worden juist géén werkzaamheden opgedragen — het is een rustperiode om de operationele inzetbaarheid te onderhouden. Het feit dat de uitzendtoelage doorloopt, maakt dit niet anders. De interne regelgeving over het opmaken van proces-verbaal — waarin recuperatie als casuspositie voorkomt — zegt niets over de vraag of er recht op invaliditeitsuitkeringen bestaat. Ook de nota over de sociale rechtspositie bij vredesmissies biedt geen uitkomst, omdat die alleen van toepassing is als er daadwerkelijk sprake is van een operatie.
Daarnaast stond vast dat de militair ten tijde van het incident geen dienstopdracht uitvoerde. Hij ging vrijwillig met collega's de stad in; er was geen bevel of dienstbelang dat het avonduitje tot een dienstactiviteit maakte. Daarmee ontbrak ook de basis voor erkenning als dienstongeval op die grond.
De rechtbank verklaarde het beroep ongegrond. Het incident blijft aangemerkt als bedrijfsongeval, niet als dienstongeval, en de militair heeft geen recht op de ruimere aanvullende invaliditeitsvoorzieningen die aan een dienstongeval zijn verbonden.
Betrokken advocaten
Betrokken rechters
Gerelateerde uitspraken
ECLI:NL:RBDHA:2026:24998, Rechtbank Den Haag, 31-08-2026, NL26.47987
Rechtbank Den Haag · Bestuursrecht; Vreemdelingenrecht
ECLI:NL:RBDHA:2025:23631, Rechtbank Den Haag, 08-12-2025, 25/7417
Rechtbank Den Haag · Bestuursrecht
ECLI:NL:CRVB:2025:1130, Centrale Raad van Beroep, 31-07-2025, 24/1192 WAD
Centrale Raad van Beroep · Bestuursrecht; Ambtenarenrecht
ECLI:NL:CRVB:2025:1135, Centrale Raad van Beroep, 24-07-2025, 23/2070 WAD
Centrale Raad van Beroep · Bestuursrecht; Ambtenarenrecht
Gegevens
Datum uitspraak
Instantie
Rechtbank Den HaagRechtsgebied
Bestuursrecht; AmbtenarenrechtZaaknummer
AWB - 23 _ 5938
Procedure
Eerste aanleg - enkelvoudig
Op de hoogte blijven
Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.
Nieuwe uitspraken van deze rechter
- mw. mr. D.C. Laagland
vast rendement
- Vastgoed als zekerheid
- Kwartaalbetalingen
- Vanaf €30.000
Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.
Recente uitspraken
Een oud-medewerker van de Defensie Bewakings- en Beveiligingsorganisatie kreeg op 1 juni 2020 functioneel leeftijdsontslag. Daarbij kende de staatssecretaris van Defensie hem een ontslaguitkering toe van 85 procent van zijn laatstverdiende salaris. Na vijf jaar zou die uitkering dalen naar 70 procent, tot hij op 14 augustus 2025 de AOW-leeftijd bereikte. Met ingang van 1 juni 2025 verlaagde Defensie het percentage, en dat wilde de man niet accepteren. Hij vond dat hij de hoogste uitkering tot zijn AOW-leeftijd moest houden. Volgens de man was de uitvoeringsorganisatie APG niet bevoegd om het besluit te nemen. Ook klopte de verlaging volgens hem niet met het toekenningsbesluit van 21 januari 2020. Daarin stond dat het percentage na vijf jaar alleen zou dalen als de uitkering inging vóór het 60e levensjaar. De man was 61 toen zijn uitkering inging. Verder voerde hij aan dat een bezwaarclausule ontbrak en dat Defensie hem onvolledig had voorgelicht. Hij beriep zich op het motiverings-, rechtszekerheids-, vertrouwens-, zorgvuldigheids- en evenredigheidsbeginsel. De rechtbank Den Haag oordeelde dat APG wel bevoegd was. De staatssecretaris had mandaat verleend aan het ABP, en het ABP had dat doorgegeven aan APG. Wel stond in het bestreden besluit niet dat het namens de staatssecretaris was genomen, terwijl de Algemene wet bestuursrecht dat voorschrijft. Omdat de man daardoor niet was benadeeld, liet de rechtbank dit gebrek passeren. Ook de vraag over de leeftijd van 60 jaar pakte voor de man slecht uit. De rechtbank zag in het toekenningsbesluit een kennelijke verschrijving. Het Besluit bepaalt dat de uitkering na vijf jaar naar 70 procent gaat als zij is ingegaan op of na het 60e jaar. Dat was bij hem het geval. De rechtbank vond dat de man had kunnen en moeten begrijpen dat hem niet te weinig werd uitbetaald. Hij was bij brief van 23 september 2019 uitdrukkelijk geïnformeerd dat het percentage na vijf jaar 70 procent zou worden. Ook had hij, onbestreden, een voorlichtingsmoment over de regeling bijgewoond. De beginselen van behoorlijk bestuur waren daarom niet geschonden. De rechtbank verklaarde het beroep ongegrond, zodat de verlaging naar 70 procent per 1 juni 2025 in stand blijft. Omdat de rechtbank het gebrek in de ondertekening heeft gepasseerd, moet Defensie het griffierecht van € 194 aan de man vergoeden. Een proceskostenvergoeding krijgt hij niet.