Rechtbank: mishandeling militair tijdens weekend-break geen dienstongeval — RBDHA:2024:8524
erkenning bedrijfs- of dienstongeval militair / militair ambtenarenrecht
Eiser / verzoeker
militair in dienst van Defensie
Verweerder / gedaagde
staatssecretaris van Defensie
Het beroep is ongegrond verklaard; de mishandeling tijdens de weekend-break wordt niet erkend als bedrijfs- of dienstongeval.
- Deelname aan de weekend-break en stapavond was vrijwillig; er bestond geen verplichting voor de militair om hieraan deel te nemen.
- De verplichting om zich op een aangewezen verzamelplaats te melden voor de terugreis vormt geen dienstbevel dat de activiteit omzet in uitoefening van de militaire dienst.
- Voor kwalificatie als bedrijfsongeval is vereist dat het incident plaatsvindt tijdens de uitoefening van de dienst op grond van een expliciet of impliciet dienstbevel — daarvan was geen sprake.
- De verwijten over schending van de zorgplicht en strijd met goed werkgeverschap zijn niet relevant voor de kwalificatievraag als bedrijfsongeval.
Samenvatting
Een Nederlandse militair raakte in oktober 2022 gewond bij een mishandeling door een collega, tijdens een oefening in Griekenland. Het incident vond plaats op een zaterdagnacht, tijdens een ingelaste weekend-break van de militaire oefening. Na een stapavond werd de militair mishandeld op de verzamelplaats waar alle deelnemers zich moesten melden om gezamenlijk terug te keren. De mishandeling heeft hem blijvende medische klachten bezorgd.
De staatssecretaris van Defensie weigerde het voorval te erkennen als een bedrijfs- of dienstongeval. Volgens Defensie was de militair op dat moment niet bezig met de uitoefening van zijn dienst. Deelname aan de weekend-break en de bijbehorende stapavond was volledig vrijwillig — niemand was verplicht mee te doen. De militair tekende bezwaar aan, maar Defensie bleef bij zijn standpunt. Daarna stapte hij naar de rechter.
Voor de rechtbank voerde de militair aan dat hij op het moment van de mishandeling wél onder bevel stond. Hij moest zich immers op een vastgesteld tijdstip op een aangewezen verzamelplaats melden, wat hij zag als een dienstbevel. Bovendien was er een aangestelde buscommandant, die verantwoordelijk was voor de veiligheid van de groep. Ook beschuldigde hij Defensie van schending van de zorgplicht: hij zou medisch onvoldoende zijn onderzocht en ten onrechte op het vliegtuig naar huis zijn gezet, waardoor zijn herstel is belemmerd.
De rechtbank volgt de redenering van de militair niet. Om als dienstongeval te worden aangemerkt, moet het incident hebben plaatsgevonden tijdens de uitoefening van de militaire dienst — en daarvoor is minimaal een expliciet of impliciet dienstbevel vereist. De rechtbank oordeelt dat de verplichting om zich op een bepaald tijdstip te verzamelen voor de terugreis geen dienstbevel is dat de vrijwillige activiteiten daarvóór omzet in dienstuitoefening. Het incident vond simpelweg niet plaats tijdens de dienst en stond er ook niet in verband mee.
De klachten over de zorgplicht en het goed werkgeverschap laat de rechtbank buiten beschouwing voor deze procedure. Die argumenten zijn weliswaar niet onbelangrijk, maar ze zijn niet relevant voor de juridische vraag of het incident als bedrijfsongeval kwalificeert. De rechtbank verklaart het beroep ongegrond: de militair heeft geen recht op erkenning van het incident als dienstongeval, krijgt het griffierecht niet terug en ontvangt geen proceskostenvergoeding.
Betrokken advocaten
Betrokken rechters
Gerelateerde uitspraken
ECLI:NL:RBGEL:2026:555, Rechtbank Gelderland, 26-01-2026, 05/129716-25
Rechtbank Gelderland · Strafrecht
ECLI:NL:GHARL:2025:6973, Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden, 06-11-2025, 21-004937-24
Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden · Strafrecht
ECLI:NL:RBMNE:2025:4406, Rechtbank Midden-Nederland, 15-08-2025, 11661412
Rechtbank Midden-Nederland · Civiel Recht
ECLI:NL:RBDHA:2025:15454, Rechtbank Den Haag, 05-08-2025, AWB - 25 _ 4094
Rechtbank Den Haag · Bestuursrecht; Ambtenarenrecht
Gegevens
Datum uitspraak
Instantie
Rechtbank Den HaagRechtsgebied
Bestuursrecht; AmbtenarenrechtZaaknummer
23/3982
Procedure
Eerste aanleg - enkelvoudig
Op de hoogte blijven
Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.
Nieuwe uitspraken van deze rechter
- mw. mr. M.J.L. van der Waals
vast rendement
- Vastgoed als zekerheid
- Kwartaalbetalingen
- Vanaf €30.000
Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.
Recente uitspraken
Een oud-medewerker van de Defensie Bewakings- en Beveiligingsorganisatie kreeg op 1 juni 2020 functioneel leeftijdsontslag. Daarbij kende de staatssecretaris van Defensie hem een ontslaguitkering toe van 85 procent van zijn laatstverdiende salaris. Na vijf jaar zou die uitkering dalen naar 70 procent, tot hij op 14 augustus 2025 de AOW-leeftijd bereikte. Met ingang van 1 juni 2025 verlaagde Defensie het percentage, en dat wilde de man niet accepteren. Hij vond dat hij de hoogste uitkering tot zijn AOW-leeftijd moest houden. Volgens de man was de uitvoeringsorganisatie APG niet bevoegd om het besluit te nemen. Ook klopte de verlaging volgens hem niet met het toekenningsbesluit van 21 januari 2020. Daarin stond dat het percentage na vijf jaar alleen zou dalen als de uitkering inging vóór het 60e levensjaar. De man was 61 toen zijn uitkering inging. Verder voerde hij aan dat een bezwaarclausule ontbrak en dat Defensie hem onvolledig had voorgelicht. Hij beriep zich op het motiverings-, rechtszekerheids-, vertrouwens-, zorgvuldigheids- en evenredigheidsbeginsel. De rechtbank Den Haag oordeelde dat APG wel bevoegd was. De staatssecretaris had mandaat verleend aan het ABP, en het ABP had dat doorgegeven aan APG. Wel stond in het bestreden besluit niet dat het namens de staatssecretaris was genomen, terwijl de Algemene wet bestuursrecht dat voorschrijft. Omdat de man daardoor niet was benadeeld, liet de rechtbank dit gebrek passeren. Ook de vraag over de leeftijd van 60 jaar pakte voor de man slecht uit. De rechtbank zag in het toekenningsbesluit een kennelijke verschrijving. Het Besluit bepaalt dat de uitkering na vijf jaar naar 70 procent gaat als zij is ingegaan op of na het 60e jaar. Dat was bij hem het geval. De rechtbank vond dat de man had kunnen en moeten begrijpen dat hem niet te weinig werd uitbetaald. Hij was bij brief van 23 september 2019 uitdrukkelijk geïnformeerd dat het percentage na vijf jaar 70 procent zou worden. Ook had hij, onbestreden, een voorlichtingsmoment over de regeling bijgewoond. De beginselen van behoorlijk bestuur waren daarom niet geschonden. De rechtbank verklaarde het beroep ongegrond, zodat de verlaging naar 70 procent per 1 juni 2025 in stand blijft. Omdat de rechtbank het gebrek in de ondertekening heeft gepasseerd, moet Defensie het griffierecht van € 194 aan de man vergoeden. Een proceskostenvergoeding krijgt hij niet.