Extinction Rebellion-activist veroordeeld voor graffiti op A12-tunnel — RBDHA:2026:12902
vernieling/beschadiging tijdens demonstratie / demonstratierecht EVRM
Eiser / verzoeker
Officier van justitie
Verweerder / gedaagde
Verdachte (Extinction Rebellion-activist)
Verdachte veroordeeld tot 20 uur taakstraf en schadevergoeding van €3.025,- en €5.094,10 aan gemeente Den Haag; voor de lock-on-actie ontslagen van alle rechtsvervolging wegens strijd met het demonstratierecht.
- Spuiten van leuzen op A12-tunnelwand is een 'reprehensible act' die strafrechtelijk optreden rechtvaardigt, ook tijdens een vreedzame demonstratie
- Lock-on-actie zonder schade leidt tot ontslag van alle rechtsvervolging wegens onevenredige inbreuk op demonstratierecht (art. 10 en 11 EVRM)
- Taakstraf verlaagd van 30 naar 20 uur vanwege overschrijding redelijke termijn bij beide beschadigingsfeiten
- Schadevergoeding gemeente Den Haag deels toegewezen: €3.025,- voor eerste incident (alleen tunnelzijde waar verdachte aantoonbaar spoot) en €5.094,10 voor tweede incident
- Geen schadevergoedingsmaatregel opgelegd: gemeente Den Haag kan zelf de vordering incasseren zonder tussenkomst van de Staat
Samenvatting
Een activist van Extinction Rebellion stond terecht voor drie incidenten tijdens demonstraties op de A12 in Den Haag: het tweemaal spuiten van leuzen op de tunnelwand (in juni 2023 en maart 2024) en het vastmaken aan een dranghek via een zogenoemde 'lock-on' in september 2024. De rechtbank Den Haag moest oordelen of zijn acties vielen binnen de bescherming van het demonstratierecht, of dat strafrechtelijk optreden gerechtvaardigd was.
De verdediging voerde meerdere verweren. Zo betoogde zij dat de vervolging in strijd was met het gelijkheidsbeginsel, omdat andere demonstranten niet waren vervolgd. De rechtbank verwierp dit: het openbaar ministerie mocht meewegen dat de verdachte vaker met justitie in aanraking was gekomen, en het eventueel ten onrechte vrijlaten van anderen leidt niet automatisch tot niet-ontvankelijkheid. Ook een verzoek om prejudiciële vragen te stellen aan het Europese Hof van Justitie over de bescherming van milieudemonstranten onder het Verdrag van Aarhus werd afgewezen: de rechtbank achtte de reikwijdte van die bescherming voldoende duidelijk.
Voor de twee tunnelwandincidenten oordeelde de rechtbank dat de verdachte een zogenoemde 'reprehensible act' had gepleegd. Het spuiten met krijtverf leverde schade op aan eigendom van de gemeente Den Haag. Die schade was niet eenvoudig te verwijderen: overschilderen was noodzakelijk. Het beschadigen van gemeentelijk eigendom gaat verder dan wat een vreedzame demonstratie rechtvaardigt, ook al ging het om een symbolische actie. De rechtbank verwees daarbij uitdrukkelijk naar recente arresten van de Hoge Raad en stelde vast dat vervolging en bestraffing verenigbaar zijn met de artikelen 10 en 11 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM).
Voor de lock-on-actie lag dat anders. Bij die demonstratie was geen schade toegebracht. De rechtbank oordeelde dat een aanhouding en korte vrijheidsontneming als reactie volstonden, maar dat verdere strafrechtelijke vervolging onevenredig was. De verdachte wordt voor dit feit ontslagen van alle rechtsvervolging wegens strijd met het demonstratierecht.
De gemeente Den Haag had zich als benadeelde partij gevoegd en schadevergoeding gevorderd voor de herstelkosten. Voor het eerste incident werd de vordering deels toegewezen: alleen de schade aan de tunnelwand 'stad in', waar de verdachte aantoonbaar had gespoten, werd gehonoreerd (€ 3.025,-). De schade aan de andere tunnelzijde werd afgewezen bij gebrek aan bewijs van betrokkenheid. Voor het tweede incident werd de volledige vordering van € 5.094,10 toegewezen.
Gezien de overschrijding van de redelijke termijn bij beide beschadigingen werd de taakstraf met in totaal tien uur verlaagd. De rechtbank veroordeelde de verdachte uiteindelijk tot een taakstraf van twintig uur, met tien dagen vervangende hechtenis als hij die niet naar behoren uitvoert, en tot betaling van in totaal ruim € 8.100,- aan schadevergoeding aan de gemeente Den Haag.
Betrokken advocaten
mr. C.J.M. van den Brüle
verdachte
Gerelateerde uitspraken
ECLI:NL:RBAMS:2025:6825, Rechtbank Amsterdam, 17-09-2025, C/13/766854 / KG ZA 25-225 NB/MV
Rechtbank Amsterdam · Civiel Recht
ECLI:NL:RBROT:2025:8748, Rechtbank Rotterdam, 16-07-2025, C/10/701139 / KG ZA 25-552
Rechtbank Rotterdam · Civiel Recht
ECLI:NL:RBROT:2025:8618, Rechtbank Rotterdam, 30-04-2025, C/10/696800 / KG ZA 25-257
Rechtbank Rotterdam · Civiel Recht
ECLI:NL:RBROT:2025:2706, Rechtbank Rotterdam, 03-03-2025, C/10/693163 / KG ZA 25-57
Rechtbank Rotterdam · Civiel Recht; Verbintenissenrecht
Gegevens
Datum uitspraak
Instantie
Rechtbank Den HaagRechtsgebied
StrafrechtZaaknummer
09/152954-23, 09/118643-24 en 09/383212-24 (ttz.gev.)
Procedure
Eerste aanleg - meervoudig
Op de hoogte blijven
Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.
vast rendement
- Vastgoed als zekerheid
- Kwartaalbetalingen
- Vanaf €30.000
Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.