Rechter wijst vordering Novartis af over onderhandelingen sluisgeneesmiddel Pluvicto — RBDHA:2026:21300
geneesmiddelenvergoeding / sluisprocedure basispakket / afbreken onderhandelingen
Eiser / verzoeker
Novartis Pharma B.V. en Novartis Europharm Limited
Verweerder / gedaagde
de Staat der Nederlanden
De vorderingen van Novartis zijn afgewezen en Novartis is veroordeeld tot betaling van de proceskosten van de staat van € 2.101.
- Het advies van het Zorginstituut schrijft niet voor dat de prijs van Pluvicto op het niveau van de I&T-ziekenhuisbereiding moet liggen; het advies zegt alleen dat die prijs meegewogen moet worden bij de onderhandelingen.
- De staat heeft de uitgangspunten van het Pakketadvies niet miskend: de budgetimpactanalyse houdt al rekening met het wegvallen van I&T-kosten bij opname van Pluvicto in het basispakket.
- Het feit dat I&T al jaren vergoed wordt ten laste van collectieve middelen rechtvaardigt geen hogere prijs voor Pluvicto, omdat beide middelen onder een ander vergoedingssysteem vallen.
- Vergoeding van Pluvicto in andere Europese landen voor hogere prijzen verplicht de Nederlandse staat niet tot een hoger bod, omdat geneesmiddelenvergoeding een nationale bevoegdheid is.
- Van strijd met de precontractuele redelijkheid en billijkheid of de beginselen van behoorlijk bestuur door het afbreken van de onderhandelingen is niet gebleken.
Samenvatting
Novartis probeerde via de rechter af te dwingen dat de Nederlandse staat de onderhandelingen over de vergoeding van prostaatkankerbehandeling Pluvicto zou hervatten. De voorzieningenrechter van de rechtbank Den Haag wees die vordering af.
Pluvicto (177Lu-PSMA-617) is een radioactieve behandeling voor mannen met een gevorderde, moeilijk behandelbare vorm van prostaatkanker. Het middel heeft een Europese handelsvergunning, maar is in Nederland al in december 2022 in de zogenoemde 'sluis' geplaatst. Dat betekent dat het geneesmiddel niet automatisch in het basispakket van de zorgverzekering stroomt, omdat de kosten per behandeling en de verwachte omvang van het gebruik als te hoog werden gezien.
Het Zorginstituut Nederland bracht in maart 2025 advies uit over opname in het pakket. Dat advies was positief, maar wel voorwaardelijk: de prijs moest fors omlaag. Voor de grootste patiëntengroepen, die geen andere chemotherapie meer kunnen krijgen, berekende het Zorginstituut dat de prijs met zo'n negentig procent zou moeten dalen om kosteneffectief te zijn. Tegelijkertijd adviseerde het instituut om bij de onderhandelingen rekening te houden met de prijs van een vergelijkbare, niet-geregistreerde ziekenhuisbereiding van lutetium, bekend als I&T, die al wel vergoed wordt.
De minister van Volksgezondheid startte in mei 2025 de onderhandelingen met Novartis. Novartis verlaagde zijn vraagprijs tot het niveau van de in Duitsland en Frankrijk overeengekomen vergoedingsprijzen en bood een aanvullende korting. De minister deed een tegenvoorstel dat volgens Novartis ver onder de prijs van de al vergoede I&T-bereiding lag. In april 2026 brak de minister de onderhandelingen af. Pluvicto bleef daarmee in de sluis staan.
Novartis stapte vervolgens naar de rechter met de eis dat de staat de onderhandelingen zou hervatten en deze binnen vier weken zou afronden. Novartis stelde dat de minister ten onrechte was afgeweken van het advies van het Zorginstituut door onvoldoende rekening te houden met de prijs van I&T. Ook voerde Novartis aan dat Pluvicto in veel andere Europese landen al vergoed wordt voor hogere prijzen dan de minister bereid was te betalen.
De voorzieningenrechter volgde Novartis niet. Het advies van het Zorginstituut schrijft niet voor dat de prijs van Pluvicto op het niveau van I&T moet liggen, alleen dat daarmee rekening moet worden gehouden. De rechter stelde vast dat de staat dat ook heeft gedaan: de budgetimpactberekeningen van het Zorginstituut houden al rekening met het wegvallen van I&T-kosten als Pluvicto wordt vergoed. Dat het uiteindelijke bod van de staat onder de prijs van I&T uitkwam, maakt op zichzelf niet dat het advies is miskend.
Ook het argument dat I&T al jaren ten laste van de collectieve middelen komt en de staat dat kennelijk acceptabel vindt, overtuigde de rechter niet. I&T valt onder een ander vergoedingssysteem waarbij geen kosteneffectiviteitstoets plaatsvindt, terwijl opname van Pluvicto in het basispakket een andere procedure en andere gevolgen heeft. Het feit dat omliggende landen Pluvicto vergoed hebben voor hogere prijzen achtte de rechter evenmin doorslaggevend, omdat vergoeding van geneesmiddelen een nationale aangelegenheid is met eigen criteria.
De rechter concludeerde dat de staat de onderhandelingen heeft gevoerd op basis van de juiste uitgangspunten en dat er geen sprake is van strijd met de redelijkheid en billijkheid of met de beginselen van behoorlijk bestuur. De vorderingen van Novartis werden afgewezen en Novartis werd veroordeeld tot betaling van de proceskosten van de staat, begroot op € 2.101.
Betrokken advocaten
mr. A.W.G. Arts
eiser
Betrokken rechters
Gerelateerde uitspraken
ECLI:NL:RBROT:2026:185, Rechtbank Rotterdam, 15-01-2026, ROT 24/3270 en ROT 25/7226
Rechtbank Rotterdam · Bestuursrecht
ECLI:NL:GHDHA:2026:4, Gerechtshof Den Haag, 13-01-2026, 200.354.224/01
Gerechtshof Den Haag · Civiel Recht
ECLI:NL:RVS:2025:6395, Raad van State, 24-12-2025, 202205361/1/A3
Raad van State · Bestuursrecht
ECLI:NL:RBAMS:2025:10529, Rechtbank Amsterdam, 23-12-2025, AMS 24/634
Rechtbank Amsterdam · Bestuursrecht
Gegevens
Datum uitspraak
Instantie
Rechtbank Den HaagRechtsgebied
Civiel RechtZaaknummer
C/09/706883 / KG ZA 26-631
Procedure
Kort geding
Op de hoogte blijven
Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.
Nieuwe uitspraken van deze rechter
- dhr. mr. J.L.M. Luiten
vast rendement
- Vastgoed als zekerheid
- Kwartaalbetalingen
- Vanaf €30.000
Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.