Rechter verbiedt zorgkantoor Bibob-toets bij inkoop van ouderenzorg — RBDHA:2026:21936
toepasbaarheid van de Wet Bibob bij de inkoop van langdurige zorg (Wlz)
Eiser / verzoeker
Stichting Pleyade
Verweerder / gedaagde
Stichting Zorgkantoor Menzis
Menzis wordt verboden om de Wet Bibob toe te passen bij de inkoop van Wlz-zorg en moet de proceskosten van Pleyade betalen
- De voorzieningenrechter oordeelt dat de Wet Bibob, gezien de duidelijke wettekst, alleen van toepassing is op zorginkoop via de Jeugdwet en de Wmo, niet op Wlz-zorg
- De wetsgeschiedenis van het amendement dat deze bepaling invoerde, wijst specifiek op Jeugdwet- en Wmo-zorginkoop en biedt geen steun voor uitbreiding naar de Wlz
- Een algemene wens van de wetgever om zorgcriminaliteit breder te kunnen bestrijden, is onvoldoende zolang die wens niet in de wettekst zelf is verwerkt
- Menzis mag daarom geen Bibob-verplichtingen opleggen aan zorgaanbieders in de lopende inkoopprocedure of in de driejarige Wlz-contracten voor 2027-2029
- Menzis wordt veroordeeld tot betaling van de proceskosten van Pleyade, ruim 2.200 euro
Samenvatting
Een zorgaanbieder voor ouderen in de regio Arnhem heeft in kort geding voorkomen dat het zorgkantoor Menzis bij de inkoop van langdurige zorg een integriteitstoets op grond van de Wet Bibob mag opleggen. De voorzieningenrechter in Den Haag oordeelde dat de wet daarvoor simpelweg geen wettelijke basis biedt.
Stichting Pleyade biedt zorg aan kwetsbare ouderen en wordt daarvoor grotendeels betaald vanuit de Wet langdurige zorg (Wlz). Menzis is als zorgkantoor verantwoordelijk voor de uitvoering van die Wlz-zorg in onder meer de regio Arnhem, en moest voor de periode vanaf 2027 nieuwe contracten sluiten met zorgaanbieders. In de daarvoor opgestelde inkoopprocedure kondigde Menzis aan voortaan ook de Wet Bibob te gebruiken: zorgaanbieders zouden uitgebreide gegevens over zichzelf, hun bestuurders en geldschieters moeten aanleveren, zodat Menzis of het Landelijk Bureau Bibob kon onderzoeken of er integriteitsrisico's waren. Bij twijfel kon dat leiden tot uitsluiting van de inkoop of ontbinding van een lopend contract.
Pleyade vond dat Menzis hiertoe niet bevoegd was en vorderde dat het onderdeel over de Wet Bibob uit het inkoopbeleid en de bijbehorende formulieren zou worden geschrapt. Volgens Pleyade levert het aanleveren van de gevraagde persoonsgegevens, zonder dat daarvoor een wettelijke basis bestaat, bovendien een schending op van de privacyregels uit de AVG.
De kern van het geschil zat in de precieze tekst van de Wet Bibob. Die wet is van toepassing op overeenkomsten waarmee een overheidsorganisatie zorg inkoopt zoals bedoeld in de Jeugdwet of de Wet maatschappelijke ondersteuning. Wlz-zorg wordt in die bepaling niet genoemd. Menzis wees op de wetsgeschiedenis, waaruit zou blijken dat de wetgever de Wet Bibob juist breed wilde inzetten tegen zorgcriminaliteit, ook buiten de expliciet genoemde wetten.
De voorzieningenrechter volgde Menzis niet. De wettekst noemt volgens de rechter uitdrukkelijk en uitputtend twee specifieke vormen van zorg, en niets in de tekst of de wetsgeschiedenis wijst erop dat dit slechts voorbeelden zouden zijn. Ook uit de toelichting op het amendement waarmee deze bepaling destijds is ingevoerd, bleek dat de wetgever specifiek doelde op zorginkoop via de Jeugdwet en de Wmo, niet op de Wlz. Dat de wetgever in algemene zin flexibeler wilde kunnen optreden tegen zorgcriminaliteit, is onvoldoende: die wens moet eerst zijn vertaald in een wettekst die daar ruimte voor biedt, en dat is hier niet gebeurd.
De rechter erkende dat het bestrijden van zorgcriminaliteit in de Wlz een legitiem doel is en dat de Wet Bibob daarbij kan helpen, maar dat rechtvaardigt niet dat de wet nu al wordt toegepast zonder wettelijke grondslag. Het is aan de wetgever, niet aan de rechter of aan Menzis, om die grondslag alsnog te creeren.
De voorzieningenrechter verbood Menzis daarom om van zorgaanbieders zoals Pleyade te verlangen dat zij aan de Bibob-verplichtingen voldoen, zolang de wet niet wordt aangepast, en dit zowel tijdens de lopende inkoopprocedure als in de driejarige contracten voor 2027-2029 die daaruit voortvloeien. Menzis werd veroordeeld tot betaling van de proceskosten van Pleyade, in totaal 2.229,65 euro.
Betrokken advocaten
Betrokken rechters
Gerelateerde uitspraken
ECLI:NL:RBNHO:2023:10681, Rechtbank Noord-Holland, 18-10-2023, C/15/340240 / HA ZA 23-317
Rechtbank Noord-Holland · Civiel Recht; Verbintenissenrecht
ECLI:NL:RBMNE:2022:4992, Rechtbank Midden-Nederland, 30-11-2022, C/16/546155 / KL ZA 22-237
Rechtbank Midden-Nederland · Civiel Recht
ECLI:NL:RBDHA:2022:3615, Rechtbank Den Haag, 20-04-2022, C-09-624568-KG ZA 22-95
Rechtbank Den Haag · Civiel Recht
ECLI:NL:GHDHA:2022:613, Gerechtshof Den Haag, 19-04-2022, 200.297.037-01
Gerechtshof Den Haag · Civiel Recht; Aanbestedingsrecht
Gegevens
Datum uitspraak
Instantie
Rechtbank Den HaagRechtsgebied
Civiel RechtZaaknummer
C/09/709528 / KG ZA 26-831
Procedure
Eerste aanleg - enkelvoudig
Op de hoogte blijven
Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.
Nieuwe uitspraken van deze rechter
- dhr. mr. H.J. Vetter
vast rendement
- Vastgoed als zekerheid
- Kwartaalbetalingen
- Vanaf €30.000
Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.