Advocaat krijgt € 28.670 aan declaraties niet betaald: uurtarief zonder kostenraming is oneerlijk beding — RBDHA:2026:27663
declaratie advocaat aan consument, oneerlijk kostenbeding uurtarief zonder kostenraming, opheffing conservatoir beslag
Eiser / verzoeker
advocaat (eenmanszaak advocatenkantoor)
Verweerder / gedaagde
cliënte (consument met arbeidsgeschil)
De vordering van de advocaat tot betaling van € 28.670,04 wordt afgewezen omdat het kostenbeding oneerlijk is en wordt vernietigd; hij betaalt € 3.275 proceskosten, terwijl de vordering van de cliënte tot opheffing van de beslagen wordt afgewezen met € 1.025 proceskosten.
- Een kostenbeding met alleen een uurtarief is niet duidelijk en begrijpelijk als de consument vooraf geen informatie krijgt om de totale kosten bij benadering te ramen (HvJ EU 12 januari 2023).
- Een urenraming die pas na het sluiten van de opdracht wordt gegeven, telt bij die beoordeling niet mee.
- Het beding is oneerlijk door het ontbreken van een kosteninschatting, het hoge uurtarief en het uitblijven van tijdige schriftelijke waarschuwing bij het bereiken van het verzekeringsplafond.
- Het vernietigde kostenbeding mag niet worden vervangen door aanvullend recht, omdat de consument geen uiterst nadelige gevolgen ondervindt; de advocaat krijgt niets bovenop de € 8.000 van de verzekeraar.
- Afwijzing van de vordering leidt niet automatisch tot opheffing van conservatoir beslag; een verschrijving in de beslagbeschikking is geen vormverzuim.
Samenvatting
Een vrouw die een arbeidsconflict had met haar werkgever, belde op 8 mei 2025 een advocaat en vroeg hem haar bij te staan. Hij noemde zijn uurtarief van € 350, exclusief kantoorkosten en btw, en zij ging akkoord. Een paar dagen later liet ze weten dat haar rechtsbijstandsverzekeraar Achmea instemde met een advocaat naar eigen keuze, en de kosten tot € 8.000 rechtstreeks zou betalen. Op verzoek van de verzekeraar stuurde de advocaat op 19 mei een plan van aanpak met een urenschatting: van 10 tot 20 uur voor een schikking tot in totaal 50 à 80 uur als het uit de hand zou lopen. De verzekeraar schreef terug dat kosten boven het maximum voor rekening van de vrouw zouden komen.
In augustus schreef de vrouw dat ze geschrokken was te horen dat er al 23 uur waren gemaakt. Op 1 september stuurde de advocaat voor het eerst een urenoverzicht: 28,6 uur, goed voor € 10.010, al boven het plafond van de verzekeraar. Op 10 september declareerde hij € 8.000 bij Achmea, die dat bedrag betaalde, terwijl hij volgens zijn overzicht toen al 55,2 uur en € 19.320 had gemaakt. Daarna stuurde hij de vrouw zelf facturen van € 18.150 en € 8.153,50. Zij betaalde niet. De advocaat legde beslag op haar woning en bankrekening en eiste bij de rechtbank Den Haag € 28.670,04.
De rechtbank keek eerst ambtshalve naar de afspraak over de kosten. Omdat de vrouw als consument een advocaat inschakelde, gelden de Europese regels over oneerlijke bedingen. Het Europese Hof van Justitie oordeelde in 2023 dat alleen een uurtarief noemen niet duidelijk en begrijpelijk genoeg is: een consument moet vóór het sluiten van de overeenkomst informatie krijgen waarmee hij de totale kosten bij benadering kan inschatten, zoals een urenraming of de toezegging van regelmatige tussentijdse facturen.
Die informatie kreeg de vrouw niet. De advocaat zei op de zitting dat hij aan de telefoon een grove inschatting had gegeven, maar dat had hij niet eerder gesteld en niet onderbouwd, en de vrouw betwistte het. Zijn opdrachtbevestiging van 9 mei bevatte geen raming. De schatting van 19 mei kwam te laat, want toen werkte hij al voor haar. Het kostenbeding was dus niet transparant, en de rechtbank vond het ook oneerlijk. Volgens de gedragsregels van de advocatuur moet een advocaat vooraf een redelijke schatting geven van tijd en kosten, en daar was in deze onvoorspelbare zaak, met een mogelijke procedure bij het UWV en de kantonrechter, alle aanleiding voor. Ook woog mee dat € 350 per uur voor een consument een hoog tarief is. De advocaat waarschuwde de vrouw bovendien niet toen het plafond van de verzekeraar in zicht kwam, en gaf haar geen schriftelijk overzicht of verwachting van de verdere kosten. Zo liepen de totale kosten op tot € 34.303,50. Dat zij in september alsnog hoorde hoe hoog de rekening was, herstelde het evenwicht niet: de zitting bij de kantonrechter stond voor de deur en zij dacht geen andere advocaat meer te kunnen vinden.
Het gevolg is dat het kostenbeding wordt vernietigd en geacht wordt nooit te zijn afgesproken. De rechtbank mag het niet vervangen door een redelijk loon volgens de wet, omdat de vrouw geen ernstig nadeel lijdt van het wegvallen ervan: het werk is al gedaan. De advocaat houdt dus alleen de € 8.000 van de verzekeraar, en de vrouw hoeft niets bij te betalen. De vrouw vroeg op haar beurt de beslagen op te heffen. Dat wees de rechtbank af. Een verkeerde naam in de beslagbeschikking was een kennelijke verschrijving, de vordering van de advocaat was niet op het eerste gezicht ondeugdelijk, en hij kan nog in hoger beroep.
De rechtbank wees de vordering van de advocaat volledig af en veroordeelde hem in de proceskosten van de vrouw van € 3.275. De vordering van de vrouw om de beslagen op te heffen werd ook afgewezen; daarvoor moet zij hem € 1.025 aan proceskosten betalen.
Betrokken advocaten
Gerelateerde uitspraken
ECLI:NL:GHARL:2025:5652, Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden, 16-09-2025, 200.345.333
Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden · Civiel Recht
ECLI:NL:RBDHA:2025:15076, Rechtbank Den Haag, 11-08-2025, C/09/678591 KG ZA 25-35
Rechtbank Den Haag · Civiel Recht
ECLI:NL:RBNHO:2025:928, Rechtbank Noord-Holland, 05-02-2025, C/15/359968 / KG ZA 24-717
Rechtbank Noord-Holland · Civiel Recht; Burgerlijk Procesrecht
ECLI:NL:RBNHO:2024:9549, Rechtbank Noord-Holland, 17-09-2024, C/15/353556 / KG ZA 24-316
Rechtbank Noord-Holland · Civiel Recht; Verbintenissenrecht
Gegevens
Datum uitspraak
Instantie
Rechtbank Den HaagRechtsgebied
Civiel RechtZaaknummer
C/09/703579
Procedure
Eerste aanleg - enkelvoudig
Op de hoogte blijven
Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.
vast rendement
- Vastgoed als zekerheid
- Kwartaalbetalingen
- Vanaf €30.000
Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.
Recente uitspraken
Wie in Nederland orthopedagoog-generalist wil worden, moet de opleiding grotendeels zelf of via de werkgever betalen. De opleiding tot GZ-psycholoog wordt daarentegen wel centraal door de overheid bekostigd. De Nederlandse Vereniging van Pedagogen en Onderwijskundigen (NVO) vindt dat oneerlijk en stapte naar de rechter om te eisen dat de Staat de opleiding ook centraal gaat betalen. Het beroep van orthopedagoog-generalist (OG) staat sinds 1 januari 2020 in de Wet BIG, de wet die zorgberoepen beschermt en registreert. De NVO vroeg de Staat dat jaar al om centrale bekostiging van de opleiding. Daarna volgden jaren van brieven, vragen en onderzoeken. Zo liet de NVO onderzoeksbureau Nivel onderzoeken wat werkgevers van OG's vinden, en liet de Staat het Capaciteitsorgaan, dat de behoefte aan zorgprofessionals raamt, eenmalig een raming maken. Dat orgaan adviseerde 184 OG's per jaar op te leiden, terwijl er in 2024 al 160 aan de opleiding begonnen. Op 6 februari 2026 besloot de Staat dat centrale bekostiging niet aan de orde is. Volgens de Staat is er geen aantoonbare noodzaak: het verschil tussen de huidige en de geraamde instroom is klein, de opleiding wordt in de praktijk al door het veld betaald en er zijn geen signalen dat de kwaliteit of patiëntveiligheid onder druk staat. Bovendien zou geld voor deze opleiding ten koste gaan van andere vervolgopleidingen. Tegen dat besluit stond geen bezwaar of beroep open. De NVO begon daarom een kort geding bij de civiele rechter. De NVO vroeg de rechter onder meer om de Staat te bevelen de opleiding op te nemen in de regelgeving over de beschikbaarheidsbijdrage (een vergoeding voor opleidingskosten), de instroomplekken te verdelen, het Capaciteitsorgaan standaard opdracht te geven de OG mee te nemen en aspirant-OG's die in september 2026 begonnen te compenseren. Volgens de NVO handelt de Staat onrechtmatig, onder meer in strijd met het zorgvuldigheidsbeginsel, het gelijkheidsbeginsel en het recht op vrije arbeidskeuze uit de Grondwet en het Europees Sociaal Handvest. De voorzieningenrechter vond de NVO ontvankelijk, omdat voor haar achterban geen bestuursrechtelijke weg openstaat. Inhoudelijk volgde hij haar niet. Een bevel om regelgeving met een bepaalde inhoud vast te stellen kan de rechter volgens vaste rechtspraak niet geven, gelet op de staatsrechtelijke verhoudingen. Een bevel om maatregelen te nemen kan alleen als het handelen van de Staat onmiskenbaar onrechtmatig is, en de rechter moet zich in kort geding daarbij zeer terughoudend opstellen. Daarvan was hier geen sprake: gelet op de wettelijke ruimte van de Staat en de onderzoeken is niet aannemelijk dat de Staat verplicht is te zorgen voor meer OG's. Het recht op vrije arbeidskeuze gaat volgens de rechter niet zo ver dat de Staat moet meebetalen aan bepaalde vervolgopleidingen. De Staat verhindert niemand de opleiding te volgen. De overige vorderingen volgden dit lot. De Staat hoeft het Capaciteitsorgaan niet standaard opdracht te geven, hoeft geen marktverstoringstoets te laten doen en hoeft niet nog meer onderzoek te laten uitvoeren. De rechter noemde het wel wrang dat de opleiding niet centraal wordt bekostigd, terwijl niet ter discussie staat dat de OG van professionele en maatschappelijke meerwaarde is. Hij vond het van meerwaarde dat de Staat en de NVO met elkaar in gesprek blijven. De voorzieningenrechter wees alle vorderingen af en veroordeelde de NVO in de proceskosten van de Staat, begroot op € 2.101, met wettelijke rente als zij niet binnen veertien dagen betaalt.
De Staat wil de voormalige Commandopost Clingendael verkopen, een bunkercomplex in Wassenaar, via een openbare procedure met voorselectie. Slechts twee partijen kwamen in de biedingsfase terecht: BOEi, een organisatie die cultureel erfgoed restaureert en herbestemt, en een commerciële vastgoedontwikkelaar. BOEi bracht uiteindelijk de meest aanvaardbare bieding uit, naar de Staat ter zitting zei ook de hoogste. Toch sloot de Staat haar in juni 2026 uit van de verdere procedure en weigerde de Commandopost aan haar te gunnen. BOEi vroeg de voorzieningenrechter in kort geding om die beslissing ongedaan te maken. De aanleiding was een melding van onregelmatigheden. Het Rijksvastgoedbedrijf liet die onderzoeken door bureau Integis. Dat constateerde twee dingen. Ten eerste had de directeur van BOEi enkele dagen voor de deadline voor de biedingen geprobeerd de ontwikkelaar te bereiken, onder meer via het architectenbureau van die partij. Ten tweede had hij op 7 oktober 2025 aan wijkbewoners een presentatie gegeven die voor een groot deel overeenkwam met de presentatie voor de selectiecommissie. Volgens het Biedboek, de spelregels van de verkoop, mag informatie uit de aanmelding en de ingediende plannen niet met derden worden gedeeld. De Staat zag in beide feiten reden om BOEi uit te sluiten. Het contact met de concurrent beschouwde hij als een poging tot prijsafstemming. BOEi voerde aan dat het onderzoek van Integis niet voldeed aan het Biedboek, omdat dat een onderzoek vraagt dat vergelijkbaar is met de procedure van de Wet Bibob, de wet die overheden helpt de betrouwbaarheid van zakenpartners te toetsen. Ook meende BOEi dat het rapport gebreken vertoonde, dat de onderzoeksopdracht en het toetsingskader onduidelijk waren en dat Integis niet onafhankelijk was. De voorzieningenrechter volgde dat niet. Het Biedboek schrijft geen Bibob-procedure voor, maar noemt een vergelijkbaar onderzoek, en de opzet daarvan hangt af van de aard van de meldingen. Die meldingen gingen over het gedrag van BOEi in de procedure en niet over strafbare feiten, dus een feitenonderzoek was begrijpelijk. Het rapport beschrijft volgens de rechter duidelijk de opdracht en het doel. Het Biedboek was het normenkader. Of een gedraging een normoverschrijding is en of daartegen moet worden opgetreden, heeft niet Integis maar de Staat zelf beoordeeld. Over het contact met de concurrent oordeelde de voorzieningenrechter dat de Staat dit redelijkerwijs als poging tot prijsafstemming mocht zien. Het staat vast dat de directeur van BOEi probeerde de ontwikkelaar te bereiken, dat hij wist dat alleen die twee partijen nog in de race waren en dat nog niemand een bieding had ingediend. Een formele combinatie was na de aanmelding niet meer toegestaan. De samenwerking die BOEi voor ogen had, de ontwikkelaar als financier en eigenaar en BOEi voor de inhoud, kon dus alleen als BOEi zich terugtrok. Dan zou de ontwikkelaar als enige bieder zijn overgebleven en haar bod kunnen aanpassen zonder concurrentie. BOEi zelf had bij Integis verklaard dat het gesprek over samenwerking zou gaan en dat zij zich daarbij had kunnen terugtrekken. De rechter hield zich aan die verklaring en liet de schriftelijke weergave van het gesprek door het architectenbureau buiten beschouwing. BOEi had niet aannemelijk gemaakt dat haar directeur tijdens het interview woorden in de mond waren gelegd, en haar twijfels over de onafhankelijkheid van Integis waren niet geconcretiseerd. Deze poging tot prijsafstemming kan de uitsluiting volgens de rechter zelfstandig dragen. Het Biedboek geeft de Staat de bevoegdheid de gunning afhankelijk te stellen van de uitkomst van het integriteitsonderzoek, en daarvan kon de Staat redelijkerwijs gebruikmaken. Daardoor liet de rechter in het midden of BOEi ook het verbod op het delen van informatie met derden had overtreden, en of de poging tot prijsafstemming ook de Mededingingswet schond. Ook de subsidiaire vorderingen sneuvelden. BOEi wilde dat de verkoopprocedure zou worden gestaakt en opnieuw zou worden gestart, omdat de Staat de regels voor de afstoot van erfgoed onvoldoende zou hebben toegepast en BOEi had afgerekend op participatie van de omgeving. De rechter vond dit onvoldoende onderbouwd, mede omdat de Staat het verwijt gemotiveerd had weersproken. Ook voor een andere passende maatregel zag hij geen aanleiding. De Stichting Wijkbelangen Uilennest had zich aan de zijde van BOEi gevoegd, en de rechter had die voeging toegelaten. De voorzieningenrechter wees alle vorderingen af. BOEi en de Stichting moeten hoofdelijk de proceskosten van de Staat betalen, begroot op € 2.101, plus wettelijke rente als zij niet binnen veertien dagen betalen. De Staat mag de verkoopprocedure dus zonder BOEi voortzetten.