Rechtbank vernietigt afwijzing asielaanvraag Iraakse jezidi-vrouw — RBDHA:2026:8027
Asielaanvraag jezidi-vrouw uit Irak; motivering terugkeerbeleid KAR en terugkeerbesluit statushouder
Eiser / verzoeker
Iraakse vrouw van jezidi-afkomst
Verweerder / gedaagde
Minister van Asiel en Migratie
Het bestreden besluit wordt vernietigd; de minister moet een nieuw besluit nemen en €1.868 proceskosten vergoeden.
- Minister heeft onvoldoende gemotiveerd waarom vluchtelingenkamp Shariya in de KAR als normale woon- en verblijfplaats voor jezidi's uit Sinjar kan worden aangemerkt, in lijn met eerdere uitspraken van dezelfde rechtbank.
- Thematisch ambtsbericht van november 2025 beschrijft verslechterde omstandigheden in KAR-kampen door terugtrekking van hulporganisaties en USAID-bezuinigingen; minister heeft niet gemotiveerd dat terugkeer geen schending van artikel 3 EVRM oplevert.
- Minister heeft de leefomstandigheden van de ouders van eiseres ten onrechte niet betrokken bij de beoordeling of adequate opvang beschikbaar is.
- Terugkeerbesluit is onrechtmatig opgelegd omdat eiseres een Griekse verblijfsvergunning heeft en Griekenland haar vluchtelingenstatus niet heeft ingetrokken.
- Rechtbank draagt minister op een nieuw besluit te nemen, waarbij ook het in beroep aangevoerde verwestering-motief moet worden meegenomen.
Samenvatting
Een Iraakse vrouw van jezidi-afkomst vluchtte in 2014 samen met haar familie uit de regio Sinjar nadat IS de jezidi-gemeenschap aanviel. Ze belandde in het vluchtelingenkamp Shariya in de Koerdische autonome regio (KAR) van Irak, waar ze acht jaar woonde voordat ze in augustus 2022 naar Nederland reisde. Haar asielaanvraag werd in september 2025 afgewezen.
De minister van Asiel en Migratie erkende dat haar identiteit, nationaliteit en jezidi-achtergrond geloofwaardig waren, maar concludeerde dat ze bij terugkeer geen gegronde vrees voor vervolging hoefde te hebben. Daarbij speelde een beleidswijziging uit 2024 een rol: jezidi's werden sindsdien niet langer als risicoprofiel beschouwd, en vluchtelingenkamp Shariya werd aangemerkt als haar 'normale woon- en verblijfplaats'. Ook zou haar familie in Irak voor haar kunnen zorgen.
De rechtbank legt dit besluit echter naast zich neer, en wel op meerdere punten. Al eerder — in uitspraken van februari, juli en augustus 2025 — had dezelfde rechtbank geoordeeld dat de beleidswijziging onvoldoende onderbouwd was. De minister had niet uitgelegd waarom de situatie voor jezidi's in de KAR medio 2024 verbeterd zou zijn ten opzichte van het beleid uit 2019, toen werd vastgesteld dat ontheemde jezidi's het bovengemiddeld zwaar hadden in die regio.
Bovendien werd in november 2025 een thematisch ambtsbericht gepubliceerd dat een zorgwekkend beeld schetst van de vluchtelingenkampen in de KAR. Het federale ministerie van Migratie van Irak besloot in januari 2024 de resterende kampen, waaronder Shariya, te sluiten. Hoewel dat besluit werd uitgesteld, trokken internationale hulporganisaties zich terug. De bezuinigingen van de Trump-regering op USAID zorgden er bovendien voor dat veel lokale hulporganisaties hun werk moesten staken. Het gevolg: een gebrek aan basisvoorzieningen, medische zorg en psychosociale ondersteuning, en slechte leefomstandigheden. De rechtbank oordeelt dat de minister niet heeft gemotiveerd waarom terugkeer naar deze kampen geen schending van artikel 3 van het EVRM oplevert — het verbod op onmenselijke behandeling.
Een tweede punt betreft de vraag of eiseres bij haar ouders adequate opvang kan vinden. De minister stelde dat haar ouders nog in Irak wonen en dagelijks contact met haar hebben, maar de rechtbank oordeelt dat de minister had moeten onderzoeken under welke omstandigheden de ouders leven. Dat ouders een zorgplicht hebben, betekent niet automatisch dat terugkeer bij hen verantwoord is.
Daarnaast had eiseres een Griekse verblijfsvergunning. De rechtbank stelt vast dat de minister de Griekse autoriteiten niet heeft geïnformeerd over de uitkomst van de Nederlandse asielprocedure, en dat Griekenland haar vluchtelingenstatus niet heeft ingetrokken. De minister mag geen terugkeerbesluit opleggen aan iemand die elders in de EU als statushouder is erkend, tenzij de betrokken lidstaat aangeeft de status te willen intrekken.
De rechtbank verklaart het beroep gegrond, vernietigt het besluit van 4 september 2025 en draagt de minister op een nieuw besluit te nemen. Tevens moet de minister de proceskosten van de vrouw vergoeden: een bedrag van €1.868.
Betrokken advocaten
mr. M. Weerman
verweerder
Betrokken rechters
Gerelateerde uitspraken
ECLI:NL:RBDHA:2026:2079, Rechtbank Den Haag, 05-02-2026, NL25.56683
Rechtbank Den Haag · Bestuursrecht; Vreemdelingenrecht
ECLI:NL:RBDHA:2026:1515, Rechtbank Den Haag, 29-01-2026, 26.1430
Rechtbank Den Haag · Bestuursrecht; Vreemdelingenrecht
ECLI:NL:RBDHA:2026:1086, Rechtbank Den Haag, 26-01-2026, NL25.62784
Rechtbank Den Haag · Bestuursrecht; Vreemdelingenrecht
ECLI:NL:RBDHA:2025:24537, Rechtbank Den Haag, 19-12-2025, NL25.55756
Rechtbank Den Haag · Bestuursrecht; Vreemdelingenrecht
Gegevens
Datum uitspraak
Instantie
Rechtbank Den HaagRechtsgebied
Bestuursrecht; VreemdelingenrechtZaaknummer
NL25.44640
Procedure
Eerste aanleg - enkelvoudig
Op de hoogte blijven
Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.
Nieuwe uitspraken van deze rechter
- mw. mr. H. Hanssen-Telman
vast rendement
- Vastgoed als zekerheid
- Kwartaalbetalingen
- Vanaf €30.000
Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.