Rechter stuurt beroep over leefgeldinhoudingen terug als bezwaar — RBDHA:2026:8388
Niet-ontvankelijkheid beroep; eigen bijdrage opvangkosten en inhoudingen leefgeld asielzoeker
Eiser / verzoeker
Asielzoeker (naam geanonimiseerd)
Verweerder / gedaagde
Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COa)
Beroep niet-ontvankelijk verklaard; de rechtbank stuurt het beroepschrift door naar het COa ter behandeling als bezwaarschrift.
- Rechtbank oordeelt dat directe beroepsmogelijkheid bij de rechter niet openstaat tegen inhoudingen op leefgeld wegens eigen bijdrage opvangkosten; eerst moet bezwaar worden ingediend bij het COa.
- Vaststelling van een eigen bijdrage in opvangkosten is geen (gedeeltelijke) beëindiging of onthouding van verstrekkingen en valt daarom niet onder de regeling voor rechtstreeks beroep (conform ABRvS 14 januari 2026).
- Rechtbank laat bewust in het midden of het besluit van augustus 2021 rechtsgeldig is bekendgemaakt en of het bezwaar van september 2023 is ingediend en ontvangen, omdat in beide scenario's dezelfde conclusie volgt.
- Beroepschrift wordt op grond van artikel 6:15 Awb doorgestuurd naar het COa om als bezwaarschrift te worden behandeld.
- Rechtbank geeft het COa mee de bezwaarprocedure voortvarend te doorlopen gezien de jarenlange inhoudingen en het grote belang van de asielzoeker bij duidelijkheid.
Samenvatting
Een asielzoeker was het al jaren oneens met inhoudingen op zijn wekelijkse leefgeld door het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COa). Volgens het COa moest hij een eigen bijdrage betalen voor zijn opvang, omdat hij een dwangsombedrag had ontvangen van de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND). Nadat hij die bijdrage niet betaalde, begon het COa bedragen in te houden op zijn leefgeld. Die inhoudingen duren al meerdere jaren voort.
De man stapte uiteindelijk naar de rechtbank en vroeg om terugbetaling van alle ingehouden bedragen, vermeerderd met wettelijke rente, en een schadevergoeding wegens psychische belasting en een mensonwaardige situatie. De zaak kende echter een opmerkelijke complicatie: het COa stelde dat het in augustus 2021 een besluit had genomen over de eigen bijdrage, maar de man ontkende dit besluit ooit te hebben ontvangen. Omgekeerd stelde de man in september 2023 bezwaar te hebben ingediend, maar het COa zei dat bezwaarschrift nooit te hebben ontvangen.
De rechtbank zag zich gesteld voor de vraag of zij überhaupt inhoudelijk mocht oordelen over de zaak. Daarvoor moest worden beoordeeld of direct beroep bij de rechter openstond, of dat eerst de bezwaarprocedure bij het COa doorlopen moest worden. De rechtbank analyseerde twee mogelijke scenario's.
In het eerste scenario — ervan uitgaande dat het besluit van augustus 2021 wél rechtsgeldig aan de man was bekendgemaakt — oordeelde de rechtbank dat tegen zo'n besluit eerst bezwaar ingesteld moet worden, en niet direct beroep. Zij baseerde zich hiervoor op een uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State van 14 januari 2026, waaruit volgt dat het vaststellen van een eigen bijdrage in opvangkosten niet hetzelfde is als het onthouden of beëindigen van verstrekkingen. De 'snelle route' naar de rechter geldt alleen voor dat laatste.
In het tweede scenario — ervan uitgaande dat er géén besluit rechtsgeldig was bekendgemaakt en de man dus opkwam tegen de feitelijke handeling van het inhouden zelf — redeneerde de rechtbank dat ook dan geen directe toegang tot de rechter openstond. De inhoudingen zijn geen volledige beëindiging van verstrekkingen, want de man ontvangt nog steeds wekelijks een bedrag. Daardoor valt de situatie onder andere wettelijke bepalingen, die eveneens vereisen dat eerst de bezwaarprocedure wordt doorlopen.
In beide scenario's leidde de analyse dus tot dezelfde conclusie: de man had eerst bezwaar moeten indienen bij het COa voordat hij naar de rechter kon stappen. De rechtbank liet bewust in het midden welk scenario feitelijk het meest aannemelijk was, omdat het COa zich daar eerst over moet uitlaten in de bezwaarprocedure.
De rechtbank verklaarde het beroep niet-ontvankelijk en stuurde het stuk door naar het COa om het te behandelen als bezwaarschrift. De rechtbank gaf het COa daarbij mee dit met enige voortvarendheid te doen, gezien de al jaren durende inhoudingen en het grote belang dat de man heeft bij duidelijkheid. Het COa werd ook aangespoord zich in die procedure uit te laten over de vraag of het besluit uit 2021 überhaupt rechtsgeldig aan de man is bekendgemaakt.
Betrokken advocaten
A. van Beurden
verweerder
Gerelateerde uitspraken
ECLI:NL:RBDHA:2026:5475, Rechtbank Den Haag, 13-03-2026, AWB 26/3954
Rechtbank Den Haag · Bestuursrecht; Vreemdelingenrecht
ECLI:NL:RBDHA:2025:19484, Rechtbank Den Haag, 27-08-2025, AWB 25/16040
Rechtbank Den Haag · Bestuursrecht; Vreemdelingenrecht
ECLI:NL:RBDHA:2025:6678, Rechtbank Den Haag, 17-04-2025, AWB 24/15597
Rechtbank Den Haag · Bestuursrecht; Vreemdelingenrecht
ECLI:NL:RBDHA:2024:19338, Rechtbank Den Haag, 20-11-2024, 24.7865
Rechtbank Den Haag · Bestuursrecht; Vreemdelingenrecht
Gegevens
Datum uitspraak
Instantie
Rechtbank Den HaagRechtsgebied
Bestuursrecht; VreemdelingenrechtZaaknummer
AWB25-17082
Procedure
Eerste aanleg - enkelvoudig
Op de hoogte blijven
Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.
vast rendement
- Vastgoed als zekerheid
- Kwartaalbetalingen
- Vanaf €30.000
Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.