Rechter schorst woningsluiting Barneveld wegens onvoldoende motivering — RBGEL:2026:2795
Woningsluiting op grond van Opiumwet / evenredigheidstoets bestuursdwang
Eiser / verzoeker
Verzoekster (huurster woning Barneveld)
Verweerder / gedaagde
Burgemeester van Barneveld
Voorzieningenrechter wijst verzoek toe en schorst het sluitingsbesluit van 17 maart 2026 tot zes weken na de beslissing op bezwaar; burgemeester moet €200 griffierecht en €1.868 proceskosten betalen.
- Sluiting van de woning op grond van artikel 13b Opiumwet was bevoegd en in beginsel noodzakelijk, maar de evenredigheid was onvoldoende gemotiveerd.
- Verzoekster was zelf niet betrokken bij de drugshandel; haar verwijtbaarheid is sterk verminderd mede door lichamelijke beperkingen en beperkt doorzichtingsvermogen.
- Burgemeester heeft de ernstige psychische klachten van verzoekster, waaronder suïcidaliteit, onvoldoende meegewogen in de evenredigheidsbeoordeling.
- Sluiting zou door mogelijke huurontbinding en zwarte lijst verdergaande gevolgen hebben dan drie maanden, terwijl alternatieve woonruimte ontbreekt.
- Sluitingsbesluit geschorst tot zes weken na beslissing op bezwaar; burgemeester moet proceskosten en griffierecht vergoeden.
Samenvatting
De burgemeester van Barneveld besloot in maart 2026 de woning van een vrouw in zijn gemeente voor drie maanden te sluiten, nadat politie er in december 2025 grote hoeveelheden drugs had aangetroffen. De vrouw, die al meer dan twintig jaar in de woning woont, stapte naar de rechter en vroeg om een voorlopige voorziening.
De aanleiding was een politieactie op 12 december 2025. Agenten volgden een man die de woning verliet met drugs, en doorzochten daarna de woning. Ze troffen er ruim 113 gram hennep, 66 gram hasj en 7,3 gram cocaïne aan — deels in keukenpotten, deels bij de ex-partner van de bewoonster. Die ex-partner had ook dealberichten op zijn telefoon en een weegschaal bij zich. Hij verklaarde dat de drugs van hem waren en dat hij overdag dagelijks in de woning verbleef. In zijn eigen woning werd geen drugs gevonden, maar wel wapens en illegaal zwaar vuurwerk.
De burgemeester baseerde de sluiting op artikel 13b van de Opiumwet en het gemeentelijk Damoclesbeleid. Hoewel hij aanvankelijk een sluiting van zes maanden overwoog, beperkte hij die tot drie maanden vanwege de persoonlijke omstandigheden van de vrouw. De voorzieningenrechter oordeelde dat de bevoegdheid van de burgemeester niet ter discussie stond en dat sluiting als maatregel in beginsel geschikt en noodzakelijk was.
Toch ging de rechter niet mee in het besluit. De vrouw zelf bleek niet betrokken te zijn bij de drugshandel — er waren daarvoor geen aanwijzingen. De drugs in de keuken zaten in een kastje boven de afzuigkap dat ze door lichamelijke beperkingen nauwelijks kon bereiken. Bovendien leek ze beperkt in staat te begrijpen wat er in haar woning gebeurde. Als er al sprake was van verwijtbaarheid, dan was die sterk verminderd. Ze heeft haar ex-partner inmiddels de toegang tot de woning ontzegd.
Daarnaast speelde haar gezondheid een grote rol. De vrouw heeft astma, COPD en fibromyalgie, maar ook ernstige psychische klachten, waaronder depressie en suïcidale gedachten. De rechter stelde vast dat de burgemeester deze psychische problematiek onvoldoende had meegewogen. Ook wees de rechter erop dat de gevolgen van de sluiting verder zouden reiken dan drie maanden: de woningstichting zou de huurovereenkomst kunnen ontbinden en de vrouw zou op een zwarte lijst terechtkomen, terwijl ze geen zicht heeft op alternatieve woonruimte en daar ook de financiële middelen niet voor heeft.
De voorzieningenrechter concludeerde dat de burgemeester onvoldoende had gemotiveerd waarom de sluiting in deze specifieke omstandigheden evenredig was. Hij wees het verzoek toe, schorste het sluitingsbesluit van 17 maart 2026 en bepaalde dat de burgemeester het griffierecht van €200 en €1.868 aan proceskosten aan de vrouw moet vergoeden. De schorsing geldt tot zes weken na de bekendmaking van de beslissing op bezwaar, zodat de burgemeester de zaak opnieuw kan beoordelen met inachtneming van de psychische situatie van de vrouw en de mogelijke gevolgen voor haar woonrecht.
Betrokken advocaten
mr. C.J. Tempelman
verweerder
Betrokken rechters
Gerelateerde uitspraken
Taakstraf van 100 uur voor Bredase automobiliste die door rood reed en scholier zwaar verwondde
Rechtbank Zeeland-West-Brabant · Strafrecht
Man krijgt 30 uur taakstraf voor knijpen in billen van Picnic-bezorgster
Rechtbank Noord-Holland · Strafrecht
Rechtbank Amsterdam veroordeelt vrouw tot taakstraf voor witwassen van luxegoederen
Rechtbank Amsterdam · Strafrecht
ECLI:NL:RBGEL:2026:3509, Rechtbank Gelderland, 04-05-2026, 26/1444
Rechtbank Gelderland · Bestuursrecht; Bestuursprocesrecht
Gegevens
Datum uitspraak
Instantie
Rechtbank GelderlandRechtsgebied
Bestuursrecht; BestuursprocesrechtZaaknummer
26/1559
Procedure
Voorlopige voorziening
Op de hoogte blijven
Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.
Nieuwe uitspraken van deze rechter
- dhr. mr. W.P.C.G. Derksen
vast rendement
- Vastgoed als zekerheid
- Kwartaalbetalingen
- Vanaf €30.000
Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.
Recente uitspraken
Op de Rijksweg-West in de Arnhemse wijk Elden moesten bushaltes worden verplaatst en voorrangskruispunten worden aangelegd. De weg is een doorgaande route die door de wijk loopt. Het college van burgemeester en wethouders van Arnhem nam daarvoor op 1 september 2026 een verkeersbesluit. Een dorpscoöperatie en een inwoner kwamen daartegen in bezwaar en vroegen de voorzieningenrechter van de rechtbank Gelderland om een spoedmaatregel, een voorlopige voorziening. De voorzieningenrechter behandelde dat verzoek op 22 oktober 2026. Na de zitting sloot zij het onderzoek, maar zij besloot het daarna toch te heropenen. Zij kon met de informatie die er lag niet beoordelen of het bezwaar een redelijke kans van slagen heeft. Een bezwaar heeft die kans als het besluit ook met een nadere motivering geen stand kan houden. Een gebrek in de motivering kan het college in bezwaar nog herstellen, omdat het besluit dan opnieuw wordt bekeken. Volgens de bezwaarmakers draagt een voorrangskruispunt niet bij aan de verkeersveiligheid. Zij vrezen dat automobilisten harder gaan rijden als ze geen voorrang meer hoeven te verlenen aan verkeer uit zijwegen. Ze wezen ook op het advies van een verkeersspecialist van de politie. Die adviseerde negatief, omdat het doel van de fietsstraat botst met de functie van de weg, die het verkeer uit het gebied moet ontsluiten. Bovendien is fietsverkeer op dit wegvak volgens hem niet dominant, terwijl dat voor een fietsstraat een belangrijke voorwaarde is. De voorzieningenrechter gaf hen daarin gelijk. Het college had niet voldoende verkeerskundig onderbouwd waarom de voorrangskruispunten de veiligheid verbeteren. Het besluit bevatte geen verkeerskundig rapport, en op zitting kon het college het ook niet goed uitleggen. Ook ging het college onvoldoende in op de vraag of een fietsstraat past bij een gebiedsontsluitende weg, en op het politieadvies dat fietsverkeer er niet dominant is. Het besluit bevat daarom een motiveringsgebrek. Of het college dat gebrek kan herstellen, is nog onduidelijk. Het besluit meteen schorsen tot de beslissing op bezwaar ging de voorzieningenrechter te ver, want het college heeft er groot belang bij dat de al gestarte werkzaamheden doorgaan. Daarom kreeg het college één week om alsnog een verkeerskundige onderbouwing aan te leveren. Daarna krijgen de bezwaarmakers één week om te reageren. Een tweede zitting is mogelijk, maar alleen over de nieuwe stukken. Intussen legt de voorzieningenrechter de werkzaamheden stil. Het college zelf vindt het verkeerskundig onwenselijk om de weg half in te richten, omdat de inrichting dan een voorrangssituatie suggereert die niet klopt. Terugdraaien na uitvoering zou voor weggebruikers ook voor onduidelijkheid zorgen. Daarom schorst zij het volledige besluit van 1 september 2026 bij wijze van ordemaatregel, tot er een inhoudelijke uitspraak is op het verzoek om een voorlopige voorziening. Intrekking van dat verzoek laat de ordemaatregel automatisch vervallen. Over de proceskosten en de overige gronden beslist zij later.
Twee Oekraïense ontheemden, een moeder en haar minderjarige zoon, werden ruim twee en een half jaar door de gemeente Overbetuwe opgevangen in Elst. Toen de huur van die locatie afliep, besloot het college van burgemeester en wethouders hen over te plaatsen naar een opvanglocatie in Oosterhout. Daar kregen zij een kamer op de zolderverdieping, bereikbaar via één steile trap. Zij vonden de locatie ongeschikt en stapten naar de rechter. De bewoners voerden veel aan. Op 21 april 2026 kwam isolatiemateriaal uit het plafond naar beneden. In het pand is in 2021 asbesthoudend materiaal aangetroffen. De kamer is volgens hen circa 12 m², maar door de schuine dakconstructie maar circa 9 m² bruikbaar. De wanden zijn van gips, waardoor privacy ontbreekt, de sanitaire voorzieningen op zolder hebben te weinig ventilatie en voor veel bewoners zijn maar twee keukens beschikbaar. Een van hen heeft claustrofobie en artrose aan de heupen, waardoor traplopen moeilijk is; de ander ontwikkelde allergische klachten. Ook beriepen zij zich op het recht op privé- en gezinsleven (artikel 8 EVRM) en op het belang van het kind. Volgens hen was de overplaatsing onvoldoende gemotiveerd en gold voor nieuwe bewoners van de oude locatie een andere maatstaf. Het college betwistte dat de locatie niet voldoet. De losgekomen plafondplaat is dezelfde dag door de aannemer verholpen met een extra constructie, en een extern bedrijf noemde de maatregelen adequaat en de situatie veilig. Volgens de GGD vormt het asbest geen gezondheidsrisico. De brandweer heeft het pand beoordeeld en geen gebreken geconstateerd. Voor de medische klachten zag het college geen aanleiding voor een voorziening, omdat niet is onderbouwd dat het verblijf medisch onverantwoord is. Het college stelde verder dat er geen spoedeisend belang meer was, omdat de overplaatsing al had plaatsgevonden. De voorzieningenrechter volgde dat laatste niet. Dat de oude locatie niet meer beschikbaar is, betekent niet dat er geen andere voorziening mogelijk is als de inhoudelijke beoordeling daartoe aanleiding geeft. De kern van het geschil is of de locatie een 'fatsoenlijk onderkomen' is met een 'toereikend huisvestingsniveau', zoals de Europese richtlijn tijdelijke bescherming en de Regeling opvang ontheemden Oekraïne eisen. Het college toetst de locatie aan de normen van het COA voor noodopvang van asielzoekers, zoals 5 m² per persoon. De rechter beschouwt het als een principiële rechtsvraag of het college daarbij mag aansluiten. Die vraag vraagt nader onderzoek en past niet in een procedure om een voorlopige voorziening, een spoedmaatregel in afwachting van het beroep. Daarom doet de voorzieningenrechter nu geen uitspraak op het beroep zelf. Wel ziet de rechter een reden voor een voorlopige voorziening. Het college erkent dat de klimaatbeheersing in het pand niet werkt en een installateur heeft het probleem nog niet kunnen oplossen. De bewoners legden foto's van een thermometer over: 17 graden op 28 maart om 20.00 uur, 30 graden op 30 april en 7 graden op 8 oktober 2026 om 01.10 uur. De zoon werd door de kou ziek en miste school. Alleen al door deze problemen wordt volgens de voorzieningenrechter voor de bewoners op dit moment niet aan de minimale eis van een toereikend huisvestingsniveau voldaan. Wat verder is aangevoerd komt in het beroep aan bod. De voorziening geldt tot de rechtbank op het beroep beslist. Worden de klimaatproblemen eerder opgelost, dan kan het college om opheffing vragen. Tegen deze uitspraak staat geen rechtsmiddel open. De voorzieningenrechter wijst het verzoek om voorlopige voorziening toe en bepaalt dat het college de ontheemden alternatieve, passende huisvesting moet aanbieden. Het college moet bovendien het betaalde griffierecht van € 200 vergoeden. Een proceskostenveroordeling volgt niet.
Een man uit de regio Apeldoorn kreeg van de gemeente een last onder dwangsom opgelegd. Tegen dat besluit van 2 juni 2026 maakte hij bezwaar. Daarnaast vroeg hij de voorzieningenrechter van de rechtbank Gelderland om een voorlopige voorziening: een spoedmaatregel die de gevolgen van het besluit tijdelijk moet opschorten zolang het bezwaar loopt. Die spoedmaatregel is er niet gekomen, en dat heeft niets te maken met de vraag of de dwangsom terecht was opgelegd. De voorzieningenrechter heeft het verzoek niet inhoudelijk bekeken, omdat de man het verschuldigde griffierecht van € 200 niet heeft betaald. Wie een verzoek om een voorlopige voorziening indient, moet dat bedrag binnen een door de griffier gestelde termijn op de rekening van de rechtbank hebben staan. Gebeurt dat niet of te laat, dan verklaart de rechter het verzoek niet-ontvankelijk, tenzij het verzuim te verontschuldigen is. De griffier had de man op 15 juli 2026 bij aangetekende brief twee weken de tijd gegeven om te betalen. In die brief stond ook dat een verzoek niet-ontvankelijk kan worden verklaard als het griffierecht uitblijft. De termijn eindigde daarmee op 29 juli 2026. Uit de administratie van de rechtbank bleek dat de betaling nooit is binnengekomen. De man kwam niet met een bevredigende verklaring. Volgens informatie van PostNL is de aangetekende brief op 17 juli 2026 om 10.45 uur aangeboden. De bezorging lukte niet, waarna de brief naar een PostNL-punt ging. De man heeft het poststuk daar niet opgehaald. Volgens de voorzieningenrechter komt dat voor zijn eigen rekening en risico: wie een aan hem geadresseerde aangetekende brief niet afhaalt, kan zich er later niet op beroepen dat hij de betalingstermijn niet kende. Ook verder zag de voorzieningenrechter geen reden om het verzuim te verontschuldigen. Omdat het verzoek zo duidelijk niet-ontvankelijk was, besliste de voorzieningenrechter zonder zitting. Artikel 8:83, derde lid, van de Algemene wet bestuursrecht staat dat toe bij een kennelijk niet-ontvankelijk verzoek. Het oordeel van de voorzieningenrechter heeft bovendien een voorlopig karakter en bindt de rechtbank niet in een eventuele bodemprocedure. De voorzieningenrechter verklaart het verzoek om voorlopige voorziening niet-ontvankelijk. Een proceskostenveroordeling volgt niet. Tegen deze uitspraak staat geen hoger beroep of verzet open.