Executeur mag overlijden nalatenschap erflater opvolgen in lopende civiele procedure — RBGEL:2026:4285
erfrecht / procesrechtelijke hervatting procedure na overlijden procespartij
Eiser / verzoeker
Executeur in de nalatenschap van de erflater (voorheen beschermingsbewindvoerder)
Verweerder / gedaagde
Gedaagde (naam geanonimiseerd)
De rechtbank staat hervatting van de procedure toe door de executeur in haar nieuwe hoedanigheid en verwijst de zaak naar de rol voor het plannen van een mondelinge behandeling.
- Het overlijden van een procespartij is geen gewone hoedanigheidswijziging, maar een situatie die door de wet (art. 225 en 227 Rv) wordt geregeld.
- Een executeur testamentair heeft op grond van art. 4:145 lid 2 BW de exclusieve bevoegdheid om namens de erfgenamen in rechte op te treden en kan de procedure alleen hervatten.
- Het overlijden beëindigt ook het beschermingsbewind (art. 1:449 BW), wat een zelfstandige grond voor schorsing oplevert.
- Hervatting door de executeur dient de proceseconomie en is niet in strijd met de eisen van een goede procesorde.
- De gedaagde onderbouwde geen enkel concreet belang dat zich verzet tegen hervatting door de executeur.
Samenvatting
Een civiele procedure die was gestart door twee beschermingsbewindvoerders namens een onder bewind gestelde persoon, mocht worden voortgezet door één van hen nadat die persoon overleed en zij tot executeur van de nalatenschap werd benoemd. Dat oordeelde de rechtbank Gelderland in een tussenvonnis over een procedurele kwestie die door het overlijden was ontstaan.
De zaak begon als een procedure waarbij twee bewindvoerders een gedaagde hadden gedagvaard namens hun beschermeling. Tijdens de procedure werd de zaak naar de parkeerrol verwezen voor mediation, maar die mediation liep stuk zonder overeenstemming. Kort daarna overleed de beschermeling.
Eén van de twee bewindvoerders liet de rechtbank weten de procedure te willen voortzetten, maar nu in haar nieuwe hoedanigheid van executeur testamentair. De gedaagde verzette zich daartegen. Volgens hem is het procesrechtelijk niet toegestaan dat een partij in de loop van een procedure van hoedanigheid wisselt. Hij vroeg om doorhaling van de zaak of om niet-ontvankelijkverklaring.
De rechtbank ging daar niet in mee. Weliswaar volgt uit vaste rechtspraak van de Hoge Raad dat een partij in beginsel niet halverwege een procedure in een andere hoedanigheid mag optreden, maar die regel is hier niet van toepassing. Wat hier speelde was geen gewone hoedanigheidswijziging, maar een situatie die door de wet wordt geregeld: het overlijden van een procespartij. De wet bepaalt dat een geding in zo'n geval kan worden geschorst en daarna door de erfgenamen kan worden hervat.
Daarnaast stelde de rechtbank vast dat het overlijden ook het bewind beëindigt, waarmee de taak van de bewindvoerder eveneens eindigt. Dat levert ook een zelfstandige grond op voor schorsing van de procedure. De executeur heeft op grond van de wet de exclusieve bevoegdheid om namens de erfgenamen in rechte op te treden, zodat zij de procedure alleen kan voortzetten zonder dat alle erfgenamen zelf partij hoeven te worden.
Dat het geding ten tijde van het overlijden al feitelijk stillag vanwege de mediation, maakt dat niet anders. De executeur vroeg in feite om toepassing van de wettelijke regels voor voortzetting na overlijden. Dat is niet in strijd met de goede procesorde, maar bevordert juist een efficiënte afhandeling. De gedaagde noemde geen enkel concreet belang dat zich verzet tegen hervatting op deze manier.
De rechtbank besliste dat de executeur de procedure alleen mag voortzetten in haar hoedanigheid van executeur in de nalatenschap van de overledene. De zaak wordt teruggebracht naar de rol voor het plannen van een nieuwe mondelinge behandeling, waarvoor partijen en hun advocaten hun verhinderdata voor de periode juli tot en met oktober 2026 moeten opgeven. Alle verdere beslissingen zijn aangehouden.
Betrokken advocaten
Betrokken rechters
Gerelateerde uitspraken
ECLI:NL:RBGEL:2025:5777, Rechtbank Gelderland, 24-06-2025, C/05/453036 / JE RK 25-633
Rechtbank Gelderland · Civiel Recht; Personen- En Familierecht
ECLI:NL:RBGEL:2025:5568, Rechtbank Gelderland, 16-06-2025, C/05/452693 / JE RK 25-603
Rechtbank Gelderland · Civiel Recht; Personen- En Familierecht
ECLI:NL:RBGEL:2024:6894, Rechtbank Gelderland, 11-10-2024, 437313
Rechtbank Gelderland · Civiel Recht; Verbintenissenrecht
ECLI:NL:GHARL:2024:5072, Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden, 06-08-2024, 200.329.763
Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden · Civiel Recht; Personen- En Familierecht
Gegevens
Datum uitspraak
Instantie
Rechtbank GelderlandRechtsgebied
Civiel Recht; Burgerlijk ProcesrechtZaaknummer
C/05/451782 / HA ZA 25-209
Procedure
Bodemzaak
Op de hoogte blijven
Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.
Nieuwe uitspraken van deze rechter
- mw. mr. I.W.M. Olthof
vast rendement
- Vastgoed als zekerheid
- Kwartaalbetalingen
- Vanaf €30.000
Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.