Voorzieningenrechter wijst verzet tegen herinrichting landgoed Wildenborch af — RBGEL:2026:6720
omgevingsvergunning herinrichting landgoed
Eiser / verzoeker
omwonenden van landgoed De Wildenborch
Verweerder / gedaagde
het college van burgemeester en wethouders van Bronckhorst
Voorzieningenrechter wijst het verzoek om een voorlopige voorziening af, waardoor de omgevingsvergunning van kracht blijft
- De wijzigingen aan de waterhuishouding, waaronder de verhoging van een duiker, zijn al geregeld in een eerdere, onherroepelijke omgevingsvergunning wateractiviteit van 2 april 2026
- Omwonenden komen met hun bezwaar over wateroverlast op tegen de verkeerde vergunning
- Het project is gericht op het langer vasthouden van regenwater, niet op het vernatten van het gebied
- Nieuwe watergangen en bos bieden ook meer leefruimte aan kikkers en vogels, natuurlijke vijanden van muggen en knutten
- Geen van de bezwaargronden heeft een redelijke kans van slagen, waardoor de omgevingsvergunning van kracht blijft
Samenvatting
De voorzieningenrechter van de rechtbank Gelderland heeft het verzoek van omwonenden afgewezen om de herinrichting van landgoed De Wildenborch bij Vorden te laten schorsen. Zij vreesden wateroverlast en meer muggen en knutten rond hun woning, maar de rechter volgt hen op geen van beide punten.
Het college van burgemeester en wethouders van Bronckhorst had op 4 juni 2026 een omgevingsvergunning verleend voor de herinrichting van het terrein van landgoed De Wildenborch, waaronder het ophogen en egaliseren van gronden en het aanleggen en dempen van watergangen en sloten. Omwonenden die tegenover de percelen wonen waar de werkzaamheden zouden plaatsvinden, maakten bezwaar en vroegen de voorzieningenrechter om de vergunning te schorsen voordat de bezwaarprocedure was afgerond. Toen zij dit verzoek indienden, staakte het waterschap de werkzaamheden uit voorzorg, in afwachting van de uitspraak.
De rechter oordeelt eerst dat er een spoedeisend belang is: de omwonenden vreesden een onomkeerbare situatie, terwijl de uitvoerders van de werkzaamheden erop wezen dat deze in het droge seizoen moesten gebeuren, dat eindigt in september. Bij verder uitstel zou het project een jaar vertraging oplopen, met financiële gevolgen voor alle betrokkenen.
De omwonenden vreesden dat de werkzaamheden zouden leiden tot extra wateroverlast op hun perceel, omdat een duiker bij hun woning zou worden verhoogd waardoor het water een andere kant op zou gaan stromen en mogelijk zou blijven staan. De voorzieningenrechter stelt echter vast dat deze wijzigingen aan de waterhuishouding, waaronder de verhoging van de duiker, al waren geregeld in een aparte omgevingsvergunning wateractiviteit die het waterschap Rijn en IJssel op 2 april 2026 had verleend. Tegen dat besluit hadden de omwonenden geen bezwaar gemaakt, waardoor het inmiddels onherroepelijk is geworden. Zij komen daarom met dit bezwaar op tegen de verkeerde vergunning: de nu voorliggende vergunning van 4 juni 2026 regelt alleen de bodemwerkzaamheden die de al vergunde waterhuishoudkundige aanpassingen mogelijk maken.
Ook het argument dat de werkzaamheden een groter leefgebied voor muggen en knutten zouden creëren, met risico op verspreiding van het West-Nijlvirus, wijst de rechter van de hand. Uit de onderliggende hydrologische beschrijving en de toelichting op de zitting blijkt dat het project niet is gericht op het natter maken van het gebied, maar op het langer vasthouden van regenwater door het grondwaterniveau te verhogen. Het gebied is nu al nat van december tot in het voorjaar, en dat verandert niet wezenlijk. Bovendien ontstaat er door nieuwe watergangen en bos ook meer leefruimte voor kikkers en vogels, natuurlijke vijanden van muggen en knutten. Volgens het college is niet te verwachten dat het aantal ziekteoverdragende muggen onevenredig zal toenemen, zodat er ook geen aanleiding was om vooraf een nulmeting te doen naar het huidige aantal muggen en knutten.
Omdat geen van de aangevoerde bezwaargronden een redelijke kans van slagen heeft, wijst de voorzieningenrechter het verzoek om een voorlopige voorziening af. De vergunning van 4 juni 2026 blijft van kracht en het waterschap mag de werkzaamheden voortzetten. Voor vergoeding van het griffierecht of de proceskosten van de omwonenden is geen aanleiding.
Betrokken rechters
Gerelateerde uitspraken
ECLI:NL:RBDHA:2025:22287, Rechtbank Den Haag, 24-11-2025, NL25.54789
Rechtbank Den Haag · Bestuursrecht; Vreemdelingenrecht
ECLI:NL:RBDHA:2025:22288, Rechtbank Den Haag, 24-11-2025, NL25.54595
Rechtbank Den Haag · Bestuursrecht; Vreemdelingenrecht
ECLI:NL:RBDHA:2025:21715, Rechtbank Den Haag, 17-11-2025, NL25.54041
Rechtbank Den Haag · Bestuursrecht; Vreemdelingenrecht
ECLI:NL:RBGEL:2025:8229, Rechtbank Gelderland, 02-10-2025, ARN 25/4002 en 25/4007
Rechtbank Gelderland · Bestuursrecht
Gegevens
Datum uitspraak
Instantie
Rechtbank GelderlandRechtsgebied
Bestuursrecht; BestuursprocesrechtZaaknummer
ARN 26/3620
Procedure
Voorlopige voorziening
Op de hoogte blijven
Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.
Nieuwe uitspraken van deze rechter
- mw. mr.dr. M.J.M. Verhoeven
vast rendement
- Vastgoed als zekerheid
- Kwartaalbetalingen
- Vanaf €30.000
Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.
Recente uitspraken
Op de Rijksweg-West in de Arnhemse wijk Elden moesten bushaltes worden verplaatst en voorrangskruispunten worden aangelegd. De weg is een doorgaande route die door de wijk loopt. Het college van burgemeester en wethouders van Arnhem nam daarvoor op 1 september 2026 een verkeersbesluit. Een dorpscoöperatie en een inwoner kwamen daartegen in bezwaar en vroegen de voorzieningenrechter van de rechtbank Gelderland om een spoedmaatregel, een voorlopige voorziening. De voorzieningenrechter behandelde dat verzoek op 22 oktober 2026. Na de zitting sloot zij het onderzoek, maar zij besloot het daarna toch te heropenen. Zij kon met de informatie die er lag niet beoordelen of het bezwaar een redelijke kans van slagen heeft. Een bezwaar heeft die kans als het besluit ook met een nadere motivering geen stand kan houden. Een gebrek in de motivering kan het college in bezwaar nog herstellen, omdat het besluit dan opnieuw wordt bekeken. Volgens de bezwaarmakers draagt een voorrangskruispunt niet bij aan de verkeersveiligheid. Zij vrezen dat automobilisten harder gaan rijden als ze geen voorrang meer hoeven te verlenen aan verkeer uit zijwegen. Ze wezen ook op het advies van een verkeersspecialist van de politie. Die adviseerde negatief, omdat het doel van de fietsstraat botst met de functie van de weg, die het verkeer uit het gebied moet ontsluiten. Bovendien is fietsverkeer op dit wegvak volgens hem niet dominant, terwijl dat voor een fietsstraat een belangrijke voorwaarde is. De voorzieningenrechter gaf hen daarin gelijk. Het college had niet voldoende verkeerskundig onderbouwd waarom de voorrangskruispunten de veiligheid verbeteren. Het besluit bevatte geen verkeerskundig rapport, en op zitting kon het college het ook niet goed uitleggen. Ook ging het college onvoldoende in op de vraag of een fietsstraat past bij een gebiedsontsluitende weg, en op het politieadvies dat fietsverkeer er niet dominant is. Het besluit bevat daarom een motiveringsgebrek. Of het college dat gebrek kan herstellen, is nog onduidelijk. Het besluit meteen schorsen tot de beslissing op bezwaar ging de voorzieningenrechter te ver, want het college heeft er groot belang bij dat de al gestarte werkzaamheden doorgaan. Daarom kreeg het college één week om alsnog een verkeerskundige onderbouwing aan te leveren. Daarna krijgen de bezwaarmakers één week om te reageren. Een tweede zitting is mogelijk, maar alleen over de nieuwe stukken. Intussen legt de voorzieningenrechter de werkzaamheden stil. Het college zelf vindt het verkeerskundig onwenselijk om de weg half in te richten, omdat de inrichting dan een voorrangssituatie suggereert die niet klopt. Terugdraaien na uitvoering zou voor weggebruikers ook voor onduidelijkheid zorgen. Daarom schorst zij het volledige besluit van 1 september 2026 bij wijze van ordemaatregel, tot er een inhoudelijke uitspraak is op het verzoek om een voorlopige voorziening. Intrekking van dat verzoek laat de ordemaatregel automatisch vervallen. Over de proceskosten en de overige gronden beslist zij later.
Twee Oekraïense ontheemden, een moeder en haar minderjarige zoon, werden ruim twee en een half jaar door de gemeente Overbetuwe opgevangen in Elst. Toen de huur van die locatie afliep, besloot het college van burgemeester en wethouders hen over te plaatsen naar een opvanglocatie in Oosterhout. Daar kregen zij een kamer op de zolderverdieping, bereikbaar via één steile trap. Zij vonden de locatie ongeschikt en stapten naar de rechter. De bewoners voerden veel aan. Op 21 april 2026 kwam isolatiemateriaal uit het plafond naar beneden. In het pand is in 2021 asbesthoudend materiaal aangetroffen. De kamer is volgens hen circa 12 m², maar door de schuine dakconstructie maar circa 9 m² bruikbaar. De wanden zijn van gips, waardoor privacy ontbreekt, de sanitaire voorzieningen op zolder hebben te weinig ventilatie en voor veel bewoners zijn maar twee keukens beschikbaar. Een van hen heeft claustrofobie en artrose aan de heupen, waardoor traplopen moeilijk is; de ander ontwikkelde allergische klachten. Ook beriepen zij zich op het recht op privé- en gezinsleven (artikel 8 EVRM) en op het belang van het kind. Volgens hen was de overplaatsing onvoldoende gemotiveerd en gold voor nieuwe bewoners van de oude locatie een andere maatstaf. Het college betwistte dat de locatie niet voldoet. De losgekomen plafondplaat is dezelfde dag door de aannemer verholpen met een extra constructie, en een extern bedrijf noemde de maatregelen adequaat en de situatie veilig. Volgens de GGD vormt het asbest geen gezondheidsrisico. De brandweer heeft het pand beoordeeld en geen gebreken geconstateerd. Voor de medische klachten zag het college geen aanleiding voor een voorziening, omdat niet is onderbouwd dat het verblijf medisch onverantwoord is. Het college stelde verder dat er geen spoedeisend belang meer was, omdat de overplaatsing al had plaatsgevonden. De voorzieningenrechter volgde dat laatste niet. Dat de oude locatie niet meer beschikbaar is, betekent niet dat er geen andere voorziening mogelijk is als de inhoudelijke beoordeling daartoe aanleiding geeft. De kern van het geschil is of de locatie een 'fatsoenlijk onderkomen' is met een 'toereikend huisvestingsniveau', zoals de Europese richtlijn tijdelijke bescherming en de Regeling opvang ontheemden Oekraïne eisen. Het college toetst de locatie aan de normen van het COA voor noodopvang van asielzoekers, zoals 5 m² per persoon. De rechter beschouwt het als een principiële rechtsvraag of het college daarbij mag aansluiten. Die vraag vraagt nader onderzoek en past niet in een procedure om een voorlopige voorziening, een spoedmaatregel in afwachting van het beroep. Daarom doet de voorzieningenrechter nu geen uitspraak op het beroep zelf. Wel ziet de rechter een reden voor een voorlopige voorziening. Het college erkent dat de klimaatbeheersing in het pand niet werkt en een installateur heeft het probleem nog niet kunnen oplossen. De bewoners legden foto's van een thermometer over: 17 graden op 28 maart om 20.00 uur, 30 graden op 30 april en 7 graden op 8 oktober 2026 om 01.10 uur. De zoon werd door de kou ziek en miste school. Alleen al door deze problemen wordt volgens de voorzieningenrechter voor de bewoners op dit moment niet aan de minimale eis van een toereikend huisvestingsniveau voldaan. Wat verder is aangevoerd komt in het beroep aan bod. De voorziening geldt tot de rechtbank op het beroep beslist. Worden de klimaatproblemen eerder opgelost, dan kan het college om opheffing vragen. Tegen deze uitspraak staat geen rechtsmiddel open. De voorzieningenrechter wijst het verzoek om voorlopige voorziening toe en bepaalt dat het college de ontheemden alternatieve, passende huisvesting moet aanbieden. Het college moet bovendien het betaalde griffierecht van € 200 vergoeden. Een proceskostenveroordeling volgt niet.
Een man uit de regio Apeldoorn kreeg van de gemeente een last onder dwangsom opgelegd. Tegen dat besluit van 2 juni 2026 maakte hij bezwaar. Daarnaast vroeg hij de voorzieningenrechter van de rechtbank Gelderland om een voorlopige voorziening: een spoedmaatregel die de gevolgen van het besluit tijdelijk moet opschorten zolang het bezwaar loopt. Die spoedmaatregel is er niet gekomen, en dat heeft niets te maken met de vraag of de dwangsom terecht was opgelegd. De voorzieningenrechter heeft het verzoek niet inhoudelijk bekeken, omdat de man het verschuldigde griffierecht van € 200 niet heeft betaald. Wie een verzoek om een voorlopige voorziening indient, moet dat bedrag binnen een door de griffier gestelde termijn op de rekening van de rechtbank hebben staan. Gebeurt dat niet of te laat, dan verklaart de rechter het verzoek niet-ontvankelijk, tenzij het verzuim te verontschuldigen is. De griffier had de man op 15 juli 2026 bij aangetekende brief twee weken de tijd gegeven om te betalen. In die brief stond ook dat een verzoek niet-ontvankelijk kan worden verklaard als het griffierecht uitblijft. De termijn eindigde daarmee op 29 juli 2026. Uit de administratie van de rechtbank bleek dat de betaling nooit is binnengekomen. De man kwam niet met een bevredigende verklaring. Volgens informatie van PostNL is de aangetekende brief op 17 juli 2026 om 10.45 uur aangeboden. De bezorging lukte niet, waarna de brief naar een PostNL-punt ging. De man heeft het poststuk daar niet opgehaald. Volgens de voorzieningenrechter komt dat voor zijn eigen rekening en risico: wie een aan hem geadresseerde aangetekende brief niet afhaalt, kan zich er later niet op beroepen dat hij de betalingstermijn niet kende. Ook verder zag de voorzieningenrechter geen reden om het verzuim te verontschuldigen. Omdat het verzoek zo duidelijk niet-ontvankelijk was, besliste de voorzieningenrechter zonder zitting. Artikel 8:83, derde lid, van de Algemene wet bestuursrecht staat dat toe bij een kennelijk niet-ontvankelijk verzoek. Het oordeel van de voorzieningenrechter heeft bovendien een voorlopig karakter en bindt de rechtbank niet in een eventuele bodemprocedure. De voorzieningenrechter verklaart het verzoek om voorlopige voorziening niet-ontvankelijk. Een proceskostenveroordeling volgt niet. Tegen deze uitspraak staat geen hoger beroep of verzet open.