Naar inhoud
Juristi.nl
ECLI:NL:RBGEL:2026:6843Bestuursrecht; Bestuursprocesrecht

Rechtbank wijst handhavingsverzoek af tegen woningbouw naast Natura 2000-gebied Veluwe — RBGEL:2026:6843

handhaving Natura 2000-regels bij woningbouw en intern salderen van stikstof

Eiser / verzoeker

omwonende

VS

Verweerder / gedaagde

college van Gedeputeerde Staten van Gelderland

Voorzieningenrechter verklaart het beroep ongegrond en wijst het verzoek om een voorlopige voorziening af, omdat de bouwwerkzaamheden onder de overgangstermijn voor intern salderen vallen.

  • Omwonende vraagt handhaving tegen de bouw van 52 woningen naast Natura 2000-gebied De Veluwe omdat een natuurvergunning ontbreekt
  • Rechtbank stelt vast dat sinds de 18 december-uitspraak intern salderen niet meer mag worden gebruikt in de voortoets, waardoor inderdaad sprake is van een overtreding
  • Toch mag het college niet handhavend optreden omdat de kap van circa 150 bomen voor het project al tussen 2020 en 2025 fysiek is gestart, wat onder de overgangstermijn tot 2030 valt
  • Dat het perceel tussentijds werd gebruikt voor de opvang van asielzoekers en de bouw pas later doorging, doet aan die overgangstermijn niet af
  • Beroep wordt ongegrond verklaard en het verzoek om een voorlopige voorziening wordt om die reden afgewezen

Samenvatting

Een vrouw die dichtbij Natura 2000-gebied De Veluwe woont, krijgt geen gelijk in haar poging om de bouw van 52 woningen in het naburige Oosterbeek stil te laten leggen. De rechtbank Gelderland oordeelt dat de provincie Gelderland weliswaar mocht constateren dat voor het project een overtreding bestaat, maar dat zij vanwege een overgangsregeling voorlopig niet hoeft te handhaven.

De bouwer van de woningen is al ver gevorderd met het project op een perceel in Oosterbeek. Het bijbehorende bestemmingsplan is onherroepelijk en de omgevingsvergunning voor het bouwen is verleend, al loopt daartegen nog een hoger beroep bij de Raad van State. De vrouw woont op ongeveer 120 meter van het Natura 2000-gebied en vroeg het college van Gedeputeerde Staten van Gelderland om handhavend op te treden tegen alle bouw- en aanlegwerkzaamheden, omdat daarvoor volgens haar een aparte vergunning voor een Natura 2000-activiteit nodig is. Het college wees dat verzoek af, en bleef bij die afwijzing na bezwaar van de vrouw.

AI-zoekassistent

Beschrijf uw zaak. Wij vinden de juiste advocaat.

In één of twee zinnen matcht onze AI uw situatie direct met gespecialiseerde advocaten, desgewenst in uw regio.

Match uit 19.638 advocatenGratis en vrijblijvendResultaat in seconden

De kern van het geschil gaat over de zogenoemde voortoets die is gebruikt om te bepalen of het project schadelijke gevolgen kan hebben voor de natuur. Bij die voortoets is gerekend met intern salderen, een methode waarbij de gevolgen van het nieuwe project worden afgezet tegen de gevolgen van de bestaande, eerder vergunde situatie. Sinds een uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State van 18 december 2024 mag die methode niet meer worden gebruikt in een voortoets. Omdat dat bij dit project wel is gebeurd, kan niet meer op voorhand worden uitgesloten dat de bouw schadelijke gevolgen heeft voor De Veluwe. De rechtbank stelt daarom vast dat voor het project eigenlijk een natuurvergunning nodig is, en dat de bouwer daarmee een overtreding begaat. Dat was tussen partijen ook niet in geschil.

De uitspraak van 18 december 2024 bevat echter ook een overgangsregeling. Voor projecten die tussen 1 januari 2020 en 1 januari 2025 fysiek zijn gestart en waarvoor destijds, op basis van de toen geldende regels over intern salderen, mocht worden aangenomen dat geen natuurvergunning nodig was, geldt tot 1 januari 2030 dat de provincie niet met een dwangsom of bestuursdwang mag handhaven. Het college vond dat deze overgangsregeling hier van toepassing was. De vrouw betwistte dat: volgens haar begonnen de eigenlijke bouwwerkzaamheden pas in 2026, omdat het perceel tot medio 2025 nog werd gebruikt voor de opvang van asielzoekers.

De rechtbank volgt de vrouw niet in dat standpunt. Tussen 2020 en 2025 zijn namelijk al ongeveer 150 bomen gekapt om de bouw mogelijk te maken, op precies de plek waar de woningen zouden komen. Die kap was ook al meegenomen in de stikstofberekening voor het bestemmingsplan. Volgens de rechtbank hoort deze kap onlosmakelijk bij het bouwproject, en telt die dus als het fysieke startpunt van de activiteit. Dat er daarna een tijd niet is doorgebouwd en het terrein tijdelijk anders is gebruikt, verandert daar niets aan: bepalend is alleen of de werkzaamheden vóór 2025 zijn begonnen, niet of er sindsdien voortdurend is doorgewerkt.

Ook een beroep van de vrouw op de Europese Habitatrichtlijn en op onzorgvuldig handelen door het college, onder meer omdat stikstofberekeningen aanvankelijk niet werden verstrekt en later alsnog opdoken, haalt niets uit: de rechtbank ziet geen aanwijzing dat zij daardoor in haar procespositie is geschaad, omdat zij ruim voor de zitting over alle relevante stukken beschikte.

De rechtbank verklaart het beroep ongegrond. Omdat het beroep ongegrond is, is een voorlopige voorziening niet meer nodig, en wijst de rechtbank ook dat verzoek af. Voor een proceskostenvergoeding of teruggave van het griffierecht bestaat geen aanleiding.

Betrokken advocaten

mr. R.A. Oosterveer

eiseres

Dommerholt Advocaten, APELDOORN

146 uitspraken
mr. M. de Boer

eiseres

Dommerholt Advocaten, HEERENVEEN

15 uitspraken
mr. T.E.P.A. Lam

derde-partij

Hekkelman Advocaten, NIJMEGEN

594 uitspraken

Betrokken rechters

Gerelateerde uitspraken

Gegevens

Datum uitspraak

Zaaknummer

ARN 26/2283 en ARN 26/2099

Procedure

Eerste aanleg - enkelvoudig

Bron: officiële uitspraak op rechtspraak.nl

Op de hoogte blijven

Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.

Nieuwe uitspraken van deze rechter

  • mw. mr. J.M. Emaus
Adv.Ynvest Fund
6%

vast rendement

  • Vastgoed als zekerheid
  • Kwartaalbetalingen
  • Vanaf €30.000
Meer informatie

Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.

Recente uitspraken

RBGEL:2026:8736
Rechtbank Gelderland·
Bestuursrecht; Bestuursprocesrecht
Rechter legt verkeersbesluit Rijksweg-West Arnhem stil wegens gebrekkige motivering

Op de Rijksweg-West in de Arnhemse wijk Elden moesten bushaltes worden verplaatst en voorrangskruispunten worden aangelegd. De weg is een doorgaande route die door de wijk loopt. Het college van burgemeester en wethouders van Arnhem nam daarvoor op 1 september 2026 een verkeersbesluit. Een dorpscoöperatie en een inwoner kwamen daartegen in bezwaar en vroegen de voorzieningenrechter van de rechtbank Gelderland om een spoedmaatregel, een voorlopige voorziening. De voorzieningenrechter behandelde dat verzoek op 22 oktober 2026. Na de zitting sloot zij het onderzoek, maar zij besloot het daarna toch te heropenen. Zij kon met de informatie die er lag niet beoordelen of het bezwaar een redelijke kans van slagen heeft. Een bezwaar heeft die kans als het besluit ook met een nadere motivering geen stand kan houden. Een gebrek in de motivering kan het college in bezwaar nog herstellen, omdat het besluit dan opnieuw wordt bekeken. Volgens de bezwaarmakers draagt een voorrangskruispunt niet bij aan de verkeersveiligheid. Zij vrezen dat automobilisten harder gaan rijden als ze geen voorrang meer hoeven te verlenen aan verkeer uit zijwegen. Ze wezen ook op het advies van een verkeersspecialist van de politie. Die adviseerde negatief, omdat het doel van de fietsstraat botst met de functie van de weg, die het verkeer uit het gebied moet ontsluiten. Bovendien is fietsverkeer op dit wegvak volgens hem niet dominant, terwijl dat voor een fietsstraat een belangrijke voorwaarde is. De voorzieningenrechter gaf hen daarin gelijk. Het college had niet voldoende verkeerskundig onderbouwd waarom de voorrangskruispunten de veiligheid verbeteren. Het besluit bevatte geen verkeerskundig rapport, en op zitting kon het college het ook niet goed uitleggen. Ook ging het college onvoldoende in op de vraag of een fietsstraat past bij een gebiedsontsluitende weg, en op het politieadvies dat fietsverkeer er niet dominant is. Het besluit bevat daarom een motiveringsgebrek. Of het college dat gebrek kan herstellen, is nog onduidelijk. Het besluit meteen schorsen tot de beslissing op bezwaar ging de voorzieningenrechter te ver, want het college heeft er groot belang bij dat de al gestarte werkzaamheden doorgaan. Daarom kreeg het college één week om alsnog een verkeerskundige onderbouwing aan te leveren. Daarna krijgen de bezwaarmakers één week om te reageren. Een tweede zitting is mogelijk, maar alleen over de nieuwe stukken. Intussen legt de voorzieningenrechter de werkzaamheden stil. Het college zelf vindt het verkeerskundig onwenselijk om de weg half in te richten, omdat de inrichting dan een voorrangssituatie suggereert die niet klopt. Terugdraaien na uitvoering zou voor weggebruikers ook voor onduidelijkheid zorgen. Daarom schorst zij het volledige besluit van 1 september 2026 bij wijze van ordemaatregel, tot er een inhoudelijke uitspraak is op het verzoek om een voorlopige voorziening. Intrekking van dat verzoek laat de ordemaatregel automatisch vervallen. Over de proceskosten en de overige gronden beslist zij later.

Rechtbank Gelderland·
Bestuursrecht; Bestuursprocesrecht
RBGEL:2026:8398
Rechtbank Gelderland·
Bestuursrecht; Bestuursprocesrecht
Rechter: Oekraïense ontheemden in Overbetuwe hebben recht op andere opvang door kapotte klimaatbeheersing

Twee Oekraïense ontheemden, een moeder en haar minderjarige zoon, werden ruim twee en een half jaar door de gemeente Overbetuwe opgevangen in Elst. Toen de huur van die locatie afliep, besloot het college van burgemeester en wethouders hen over te plaatsen naar een opvanglocatie in Oosterhout. Daar kregen zij een kamer op de zolderverdieping, bereikbaar via één steile trap. Zij vonden de locatie ongeschikt en stapten naar de rechter. De bewoners voerden veel aan. Op 21 april 2026 kwam isolatiemateriaal uit het plafond naar beneden. In het pand is in 2021 asbesthoudend materiaal aangetroffen. De kamer is volgens hen circa 12 m², maar door de schuine dakconstructie maar circa 9 m² bruikbaar. De wanden zijn van gips, waardoor privacy ontbreekt, de sanitaire voorzieningen op zolder hebben te weinig ventilatie en voor veel bewoners zijn maar twee keukens beschikbaar. Een van hen heeft claustrofobie en artrose aan de heupen, waardoor traplopen moeilijk is; de ander ontwikkelde allergische klachten. Ook beriepen zij zich op het recht op privé- en gezinsleven (artikel 8 EVRM) en op het belang van het kind. Volgens hen was de overplaatsing onvoldoende gemotiveerd en gold voor nieuwe bewoners van de oude locatie een andere maatstaf. Het college betwistte dat de locatie niet voldoet. De losgekomen plafondplaat is dezelfde dag door de aannemer verholpen met een extra constructie, en een extern bedrijf noemde de maatregelen adequaat en de situatie veilig. Volgens de GGD vormt het asbest geen gezondheidsrisico. De brandweer heeft het pand beoordeeld en geen gebreken geconstateerd. Voor de medische klachten zag het college geen aanleiding voor een voorziening, omdat niet is onderbouwd dat het verblijf medisch onverantwoord is. Het college stelde verder dat er geen spoedeisend belang meer was, omdat de overplaatsing al had plaatsgevonden. De voorzieningenrechter volgde dat laatste niet. Dat de oude locatie niet meer beschikbaar is, betekent niet dat er geen andere voorziening mogelijk is als de inhoudelijke beoordeling daartoe aanleiding geeft. De kern van het geschil is of de locatie een 'fatsoenlijk onderkomen' is met een 'toereikend huisvestingsniveau', zoals de Europese richtlijn tijdelijke bescherming en de Regeling opvang ontheemden Oekraïne eisen. Het college toetst de locatie aan de normen van het COA voor noodopvang van asielzoekers, zoals 5 m² per persoon. De rechter beschouwt het als een principiële rechtsvraag of het college daarbij mag aansluiten. Die vraag vraagt nader onderzoek en past niet in een procedure om een voorlopige voorziening, een spoedmaatregel in afwachting van het beroep. Daarom doet de voorzieningenrechter nu geen uitspraak op het beroep zelf. Wel ziet de rechter een reden voor een voorlopige voorziening. Het college erkent dat de klimaatbeheersing in het pand niet werkt en een installateur heeft het probleem nog niet kunnen oplossen. De bewoners legden foto's van een thermometer over: 17 graden op 28 maart om 20.00 uur, 30 graden op 30 april en 7 graden op 8 oktober 2026 om 01.10 uur. De zoon werd door de kou ziek en miste school. Alleen al door deze problemen wordt volgens de voorzieningenrechter voor de bewoners op dit moment niet aan de minimale eis van een toereikend huisvestingsniveau voldaan. Wat verder is aangevoerd komt in het beroep aan bod. De voorziening geldt tot de rechtbank op het beroep beslist. Worden de klimaatproblemen eerder opgelost, dan kan het college om opheffing vragen. Tegen deze uitspraak staat geen rechtsmiddel open. De voorzieningenrechter wijst het verzoek om voorlopige voorziening toe en bepaalt dat het college de ontheemden alternatieve, passende huisvesting moet aanbieden. Het college moet bovendien het betaalde griffierecht van € 200 vergoeden. Een proceskostenveroordeling volgt niet.

Rechtbank Gelderland·
Bestuursrecht; Bestuursprocesrecht
Voorzieningenrechter wijst verzoek tegen dwangsom Apeldoorn af: griffierecht niet betaald

Een man uit de regio Apeldoorn kreeg van de gemeente een last onder dwangsom opgelegd. Tegen dat besluit van 2 juni 2026 maakte hij bezwaar. Daarnaast vroeg hij de voorzieningenrechter van de rechtbank Gelderland om een voorlopige voorziening: een spoedmaatregel die de gevolgen van het besluit tijdelijk moet opschorten zolang het bezwaar loopt. Die spoedmaatregel is er niet gekomen, en dat heeft niets te maken met de vraag of de dwangsom terecht was opgelegd. De voorzieningenrechter heeft het verzoek niet inhoudelijk bekeken, omdat de man het verschuldigde griffierecht van € 200 niet heeft betaald. Wie een verzoek om een voorlopige voorziening indient, moet dat bedrag binnen een door de griffier gestelde termijn op de rekening van de rechtbank hebben staan. Gebeurt dat niet of te laat, dan verklaart de rechter het verzoek niet-ontvankelijk, tenzij het verzuim te verontschuldigen is. De griffier had de man op 15 juli 2026 bij aangetekende brief twee weken de tijd gegeven om te betalen. In die brief stond ook dat een verzoek niet-ontvankelijk kan worden verklaard als het griffierecht uitblijft. De termijn eindigde daarmee op 29 juli 2026. Uit de administratie van de rechtbank bleek dat de betaling nooit is binnengekomen. De man kwam niet met een bevredigende verklaring. Volgens informatie van PostNL is de aangetekende brief op 17 juli 2026 om 10.45 uur aangeboden. De bezorging lukte niet, waarna de brief naar een PostNL-punt ging. De man heeft het poststuk daar niet opgehaald. Volgens de voorzieningenrechter komt dat voor zijn eigen rekening en risico: wie een aan hem geadresseerde aangetekende brief niet afhaalt, kan zich er later niet op beroepen dat hij de betalingstermijn niet kende. Ook verder zag de voorzieningenrechter geen reden om het verzuim te verontschuldigen. Omdat het verzoek zo duidelijk niet-ontvankelijk was, besliste de voorzieningenrechter zonder zitting. Artikel 8:83, derde lid, van de Algemene wet bestuursrecht staat dat toe bij een kennelijk niet-ontvankelijk verzoek. Het oordeel van de voorzieningenrechter heeft bovendien een voorlopig karakter en bindt de rechtbank niet in een eventuele bodemprocedure. De voorzieningenrechter verklaart het verzoek om voorlopige voorziening niet-ontvankelijk. Een proceskostenveroordeling volgt niet. Tegen deze uitspraak staat geen hoger beroep of verzet open.

Rechtbank Gelderland·
Bestuursrecht; Bestuursprocesrecht