Voorzieningenrechter laat bouwstop op vermoedelijke kelder onder recreatiewoning in stand — RBGEL:2026:7218
Bouwstop en last onder dwangsom wegens vermoedelijke illegale kelder
Eiser / verzoeker
Eigenaren van de recreatiewoning
Verweerder / gedaagde
College van burgemeester en wethouders van de gemeente Ede
De voorzieningenrechter wijst het verzoek om een voorlopige voorziening af, waardoor de bouwstop en de dwangsom van € 10.000 van kracht blijven.
- Ruimte onder de recreatiewoning wordt aangemerkt als kelder wegens omvang, gestorte vloer en bereikbaarheid via een trap
- Eerdere aanvraag met kelder was afgewezen; latere vergunning voor een woning zonder kelder werd wel verleend
- Verhoogd bouwpeil en onvolledige funderingstekening betekenen niet dat daarmee ook een kelder was vergund
- Bouwstop is een ordemaatregel waarbij niet hoeft te worden onderzocht of legalisatie mogelijk is
- Verzoek om voorlopige voorziening afgewezen, bouwstop en dwangsom van € 10.000 blijven gehandhaafd
Samenvatting
Een stel dat op een terrein in Ede een nieuwe recreatiewoning liet bouwen, kreeg een bouwstop en een last onder dwangsom van € 10.000 opgelegd omdat de gemeente vond dat zij zonder vergunning een kelder onder de woning bouwden. Het stel woont met kleine kinderen noodgedwongen in een stacaravan op het terrein, in afwachting van de nieuwe woning.
Het stel had eerder, eind 2024, een omgevingsvergunning aangevraagd voor een recreatiewoning met kelder, die de gemeente had afgewezen omdat een kelder daar niet is toegestaan. Daarop dienden zij een nieuwe aanvraag in voor een woning zonder kelder, die de gemeente in augustus 2025 wel vergunde. Nadat de bestaande recreatiewoning was gesloopt en de bouw van de nieuwe woning in februari 2026 was begonnen, constateerde een toezichthouder op 6 mei 2026 dat er onder de in aanbouw zijnde woning een ruimte van 2,5 meter hoog en 65 vierkante meter groot werd gebouwd. De toezichthouder legde de werkzaamheden meteen mondeling stil, en het college van burgemeester en wethouders van Ede volgde dit op 8 mei 2026 met een formele bouwstop en de dwangsom.
Het stel maakte bezwaar en vroeg de voorzieningenrechter om een voorlopige voorziening, in afwachting van de beslissing op dat bezwaar. Zij betwistten dat er een kelder werd gebouwd: volgens hen ging het om een diepe kruipruimte die vanzelf was ontstaan doordat het bouwpeil met 1,5 meter was verhoogd en de fundering, om technische redenen, op een hardere ondergrond een meter dieper moest worden gelegd dan gepland. Zij hadden zich naar hun zeggen volledig aan de vergunning gehouden en van calculerend gedrag was geen sprake.
De voorzieningenrechter volgt dit betoog niet. De ruimte onder de woning heeft volgens hem de kenmerken van een kelder: de aanzienlijke omvang, de gestorte vloer waardoor een afgesloten ruimte ontstaat, en de bereikbaarheid via een trap. Dat het bouwpeil was verhoogd of dat de funderingstekening geen exacte diepte vermeldde, betekent niet dat daarmee ook een kelder met vloer was vergund; op de bouwtekening was alleen een funderingsmuur met voet ingetekend, geen kelder. Omdat het stel eerder al een vergunningaanvraag met kelder had ingediend die was afgewezen, en nu toch een kelderachtige ruimte bouwde, ging de voorzieningenrechter voorlopig uit van een overtreding waarvoor het college bevoegd was handhavend op te treden.
Ook de vraag of het bezwaar wel op de juiste manier was ingediend, kwam aan de orde: de gemachtigde van het stel had de correspondentie naar het adres van de Omgevingsdienst gestuurd in plaats van naar het college zelf. De voorzieningenrechter zag onvoldoende aanleiding om daarover nu al te oordelen en liet die vraag over aan de bezwaarprocedure, waarna hij toch overging tot een inhoudelijke beoordeling van het verzoek.
Over de bouwstop zelf overwoog de voorzieningenrechter dat dit een ordemaatregel is waarbij niet hoeft te worden onderzocht of de bouw achteraf gelegaliseerd zou kunnen worden. Omdat eerder al een kelder was aangevraagd en afgewezen en er nu toch een kelderachtige ruimte was gerealiseerd, mag het college van het stel een permanente oplossing verlangen voordat de bouwstop wordt opgeheven. Om die reden zag de voorzieningenrechter voldoende aanleiding om de bouwstop te handhaven, zonder zich uit te spreken over de vraag of permanente bewoning van de recreatiewoning is toegestaan. De voorzieningenrechter wijst het verzoek om een voorlopige voorziening af: de bouwstop en de dwangsom van € 10.000 blijven van kracht, en er is geen aanleiding voor vergoeding van griffierecht of proceskosten.
Betrokken advocaten
mr.ir. H.J. ter Maat
verzoekers
Betrokken rechters
Gerelateerde uitspraken
ECLI:NL:RBDHA:2025:17662, Rechtbank Den Haag, 24-09-2025, NL23.37190
Rechtbank Den Haag · Bestuursrecht; Vreemdelingenrecht
ECLI:NL:RBDHA:2025:3889, Rechtbank Den Haag, 11-03-2025, NL24.42483
Rechtbank Den Haag · Bestuursrecht; Vreemdelingenrecht
ECLI:NL:RBDHA:2024:3604, Rechtbank Den Haag, 15-03-2024, NL24.9069
Rechtbank Den Haag · Bestuursrecht; Vreemdelingenrecht
ECLI:NL:RBDHA:2023:13432, Rechtbank Den Haag, 04-09-2023, NL23.8104
Rechtbank Den Haag · Bestuursrecht; Vreemdelingenrecht
Gegevens
Datum uitspraak
Instantie
Rechtbank GelderlandRechtsgebied
BestuursrechtZaaknummer
ARN 26/4193
Procedure
Eerste aanleg - enkelvoudig
Op de hoogte blijven
Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.
Nieuwe uitspraken van deze rechter
- dhr. mr.drs. G.A. van der Straaten
vast rendement
- Vastgoed als zekerheid
- Kwartaalbetalingen
- Vanaf €30.000
Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.
Recente uitspraken
Timing Uitzendbureau uit Apeldoorn kreeg van de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid te horen dat de uitgezonden werknemers van het bedrijf niet meetelden als werkenden in de eigen arbeidsorganisatie. Daardoor liet de minister de projectkosten voor activiteiten ten behoeve van die uitgezonden werknemers buiten beschouwing. Het uitzendbureau stelde op 21 augustus 2025 beroep in tegen de beslissing op bezwaar, die dateert van 16 juli 2025. De rechtbank Gelderland behandelde het beroep op 28 mei 2026 op zitting en deed op 17 juli 2026 een tussenuitspraak. Daarin oordeelde de rechtbank dat de minister ten onrechte van mening was dat de uitgezonden werknemers geen werkenden in de arbeidsorganisatie van het uitzendbureau zijn. De minister kreeg de kans dit gebrek te herstellen, en dat deed hij op 6 augustus 2026 met een nieuwe beslissing op bezwaar. Het uitzendbureau trok daarop het beroep in. Bij die intrekking vroeg het uitzendbureau de rechtbank de minister te veroordelen in de proceskosten. Dat kan in het bestuursrecht als een beroep wordt ingetrokken omdat het bestuursorgaan geheel of gedeeltelijk is tegemoetgekomen aan degene die beroep instelde. De minister liet de rechtbank weten dat hij bereid was de proceskosten te vergoeden. De rechtbank oordeelde dat hij met de nieuwe beslissing inderdaad aan het beroep was tegemoetgekomen en deed zonder zitting uitspraak op het verzoek. De rechtbank stelde de vergoeding vast op basis van het Besluit proceskosten bestuursrecht. Voor de rechtsbijstand van de gemachtigde telde de rechtbank twee punten: één voor het indienen van het beroepschrift en één voor het verschijnen ter zitting. Een punt is € 934 waard bij wegingsfactor 1, wat neerkomt op € 1.868. Andere kosten die voor vergoeding in aanmerking komen, waren er niet. Het griffierecht van € 385 maakt geen deel uit van de veroordeling. De rechtbank wees erop dat de minister dit bedrag moet vergoeden en dat het uitzendbureau zich daarvoor rechtstreeks tot hem moet wenden. Partijen kunnen binnen zes weken na verzending van de uitspraak verzet instellen bij de rechtbank. De rechtbank veroordeelt de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid tot betaling van € 1.868 aan proceskosten aan Timing Uitzendbureau.
Een man die jarenlang met zijn partner samenleefde, krijgt geen compensatie voor de schade die het gezin leed door de toeslagenaffaire. De Dienst Toeslagen wees zijn aanvraag voor de ex-toeslagpartnerregeling af, en de rechtbank vindt dat terecht. De man meldde zich op 4 december 2024 bij de Dienst Toeslagen voor compensatie op grond van de ex-toeslagpartnerregeling. Die regeling is bedoeld voor mensen die ooit toeslagpartner waren van een erkende gedupeerde van de kinderopvangtoeslag en zelf geen aanspraak hebben op herstel. Met een besluit van 8 september 2025 liet de Dienst Toeslagen weten dat hij niet in aanmerking komt. Zijn bezwaar werd bij besluit van 11 mei 2026 ongegrond verklaard. Daarna stapte hij naar de rechtbank, die het beroep op 1 oktober 2026 behandelde. De man was bij de zitting aanwezig met een tolk. Om onder de regeling te vallen moet iemand onder meer toeslagpartner zijn geweest op een moment in een jaar waarvoor de aanvrager recht heeft op een herstelmaatregel, of op het moment van de beschikking waarmee de aanvrager werd gedupeerd. In deze zaak ging het om het jaar 2007 en om de beschikking van 4 november 2011. De man was op beide momenten geen toeslagpartner. Pas vanaf 1 januari 2012 tot 1 april 2022 was hij formeel de toeslagpartner van zijn toenmalige partner. De man voerde aan dat hij en zijn partner al vóór november 2011, vanaf oktober van dat jaar, feitelijk samenwoonden en een gezamenlijk gezin vormden. Een grens van enkele weken, na een relatie van ruim tien jaar waarin alle financiële gevolgen gezamenlijk werden gedragen, vond hij in strijd met het evenredigheidsbeginsel. Ook vond hij dat de Dienst Toeslagen onvoldoende zorgvuldig en gemotiveerd had besloten. De rechtbank volgt hem daarin niet. Feitelijk samenwonen maakt iemand nog geen toeslagpartner in de zin van de wet. Dat is alleen het geval bij een gezamenlijke huishouding van meer dan zes maanden die op hetzelfde adres staat ingeschreven. Tussen partijen was ook niet in geschil dat de man niet aan de voorwaarden voldeed. Voor afwijking van die voorwaarden is volgens de rechtbank geen ruimte: de wetgever heeft er bewust voor gekozen de hardheidsclausule niet van toepassing te laten zijn op deze regeling. Over het evenredigheidsbeginsel wijst de rechtbank erop dat de Wet hersteloperatie toeslagen een wet in formele zin is. Op grond van artikel 120 van de Grondwet beoordeelt een rechter niet of zo'n wet grondwettig is. Alleen bij bijzondere omstandigheden die de wetgever niet heeft meegewogen kan de uitkomst anders zijn. Uit de toelichting op de wet blijkt dat de wetgever uitdrukkelijk heeft gekozen om de aanspraak af te laten hangen van het zijn van toeslagpartner op de peildatum, met het toenmalige toeslagpartnerbegrip. Voor de man is dat het begrip uit de Algemene wet inkomensafhankelijke regelingen van 2011. Ook de klachten over zorgvuldigheid en motivering slagen niet, omdat de Dienst Toeslagen duidelijk heeft opgeschreven waarom hij niet in aanmerking komt. De rechtbank verklaart het beroep ongegrond. De man krijgt geen compensatie, geen terugbetaling van het griffierecht en geen vergoeding van zijn proceskosten.
Op een stuk grond van de gemeente Overbetuwe ligt zand in een sloot. Daardoor is een doorgang ontstaan van de openbare weg naar het perceel, waarschijnlijk om bouwwerkzaamheden mogelijk te maken. Een vergunning voor deze uitweg is nooit verleend. De buurman, eigenaar van een aangrenzend perceel, wil een groenstrook inplanten en voelt zich onveilig omdat voertuigen langs zijn perceel racen. Op 22 april 2024 vroeg hij de gemeente om handhavend op te treden. Het college van burgemeester en wethouders wees dat verzoek op 28 augustus 2024 af. Het erkende dat een uitweg als deze vergunningplichtig is en dat die vergunning er niet was. Een verkeersdeskundige had echter beoordeeld dat vergunningverlening niet mogelijk of wenselijk was. De sloot herstellen is de taak van het waterschap, maar dat liet op zich wachten. Daarom maakte de gemeente de uitweg zelf provisorisch onbruikbaar: zij groef een greppel en legde een verhoging van zand aan. Volgens het college was er daardoor geen overtreding meer, en dus niets om tegen te handhaven. Op 30 januari 2025 liet het college die afwijzing in bezwaar in stand, in lijn met het advies van de bezwaarschriftencommissie. De buurman ging in beroep bij de rechtbank Gelderland, zittingsplaats Arnhem. Hij voerde aan dat de greppel slechts een tijdelijke maatregel is en dat er pas geen uitweg meer is als de sloot is hersteld. Ook vond hij dat het lange bestaan van de situatie geen reden is om niet te handhaven, en dat legalisatie van de uitweg niet mogelijk is. Verder stelde hij dat de greppel is gegraven op grond die van hem is. Op de zitting van 15 oktober 2026 waren hij en zijn gemachtigde met kennisgeving afwezig; alleen de gemachtigde van het college was aanwezig. De rechter gaf het college gelijk. Handhaving kan alleen verplicht zijn als er een overtreding is. Volgens de gemeentelijke regels is een uitweg een voorziening waardoor het mogelijk is van en naar de weg te gaan. Door de greppel en de zandophoging was dat niet meer mogelijk. Dat blijkt ook uit een inspectierapport waarin de toezichthouder vermeldt dat de uitweg niet meer gebruikt kan worden, en de buurman heeft dat niet weersproken. Dat de maatregelen tijdelijk zouden zijn, verandert daar niets aan: ook een tijdelijke maatregel heeft de uitweg onbruikbaar gemaakt. Ter zitting toonde het college bovendien een foto van 12 oktober 2026 waarop de greppel nog steeds te zien is. De buurman legde geen informatie over waaruit anders blijkt. Omdat er geen overtreding was, kwam de rechter niet toe aan de vraag of de lange duur van de situatie of de kans op legalisatie handhaving in de weg zouden staan. Ook het betoog over de eigendom van de grond hoefde niet te worden besproken; de overgelegde kadastrale gegevens en foto's onderbouwden dat overigens niet. De rechtbank verklaarde het beroep op 3 november 2026 ongegrond. De afwijzing van het handhavingsverzoek blijft daarmee in stand. De buurman krijgt zijn griffierecht niet terug en ook geen vergoeding van zijn proceskosten.