Naar inhoud
Juristi.nl
ECLI:NL:RBLIM:2025:5838Civiel Recht; Goederenrecht

Rechtbank wijst beroep op erfdienstbaarheid door verjaring af in burengeschil om overpad — RBLIM:2025:5838

erfdienstbaarheid van overpad door verjaring

Eiser / verzoeker

drie mede-eigenaren van een woning aan de [adres 1]

VS

Verweerder / gedaagde

eigenaren van het aangrenzende perceel met het pad

De rechtbank wees de vordering tot verklaring voor recht dat een erfdienstbaarheid van overpad door verjaring is ontstaan af en veroordeelde eisers hoofdelijk in de proceskosten van € 1.726,00.

  • Gebruik van een pad door buren levert geen bezit van een erfdienstbaarheid op als dat gebruik even goed op gedogen of een persoonlijk recht kan berusten.
  • De verkoopbrochure van de vorige eigenaren vermeldde expliciet dat het perceel geen achterom heeft, wat duidt op afwezigheid van bewustzijn van een erfdienstbaarheid.
  • Verbouwingsplannen van eisers voor een eigen toegangsroute over het eigen perceel zijn onverenigbaar met de stelling dat zij zich als gerechtigden tot een erfdienstbaarheid beschouwden.
  • Het enkele feit dat de buurman nooit formeel heeft opgetreden tegen het gebruik is onvoldoende om een recht door bevrijdende verjaring aan te nemen.
  • De voorwaardelijke reconventionele vordering over een retributie bleef onbeoordeeld omdat de erfdienstbaarheid niet werd erkend.

Samenvatting

Drie buren in Limburg procedeerden tegen hun buurman over het gebruik van een smal pad dat tussen de twee woningen door loopt. Het pad ligt volledig op het perceel van de buurman, maar de eisers stelden dat zij er al zo lang gebruik van maakten dat er door verjaring een recht van erfdienstbaarheid was ontstaan. Met dat recht zouden zij het pad officieel mogen blijven gebruiken om hun zijdeur, schuurdeur en een loopdeur in het bijgebouw te bereiken: de enige toegangen aan de zijkant van hun woning.

Het pad speelt al vele decennia een rol in het leven van de bewoners. De zijdeur van de woning van eisers is al sinds 1961 de dagelijkse voordeur, en zowel de schuur als het bijgebouw zijn uitsluitend via het pad bereikbaar. Eisers beriepen zich op verklaringen van vorige eigenaren, die vertelden dat het pad al meer dan vijftig jaar zonder enige tegenwerking werd gebruikt, te voet, per fiets, en soms met auto of tractor.

AI-zoekassistent

Beschrijf uw zaak. Wij vinden de juiste advocaat.

In één of twee zinnen matcht onze AI uw situatie direct met gespecialiseerde advocaten, desgewenst in uw regio.

Match uit 19.638 advocatenGratis en vrijblijvendResultaat in seconden

De rechtbank stelde voorop dat de bewijsgrens voor het aannemen van bezit van een erfdienstbaarheid hoog ligt. Gebruik van een pad kan immers net zo goed berusten op een persoonlijk gebruiksrecht of op gedogen door de eigenaar, zonder dat daarmee een zakelijk recht ontstaat. Beslissend is of uit het feitelijke gebruik ondubbelzinnig blijkt dat de gebruiker optrad als iemand die meende een recht van erfdienstbaarheid te hebben, en dat dit voor de eigenaar ook kenbaar was.

Die ondubbelzinnigheid ontbrak hier. De rechtbank wees op twee opvallende omstandigheden. Ten eerste vermeldde de verkoopbrochure waarmee een van de vorige eigenarenparen de woning te koop had aangeboden expliciet dat het perceel geen eigen achterom heeft. Als zij zichzelf als gerechtigden tot een erfdienstbaarheid hadden beschouwd, hadden zij dat juist vermeld. Ten tweede bleek uit de verbouwingsplannen van eisers zelf dat zij bezig waren een eigen toegangsroute over hun eigen perceel aan te leggen, wat slecht te rijmen valt met de stelling dat zij meenden al over een erfdienstbaarheid te beschikken.

Bovendien stond vast dat de vorige eigenaren, die tot 2019 eigenaar waren, helemaal geen rijbewijs bezaten. Het gestelde gebruik met de auto was daarmee grotendeels niet aannemelijk gemaakt. De buurman had ook verklaard dat de vorige eigenaren hem ooit aanboden de voordeur aan de straatzijde weer bruikbaar te maken, wat erop wijst dat zij het gebruik van het pad niet zagen als een recht maar als een praktische regeling. Dat de buurman nooit formeel bezwaar had gemaakt tegen het gebruik, was op zichzelf onvoldoende om een recht door verjaring aan te nemen.

De rechtbank concludeerde dat het gebruik van het pad al die jaren heeft berust op gedoogafspraken of een persoonlijk gebruiksrecht, niet op bezit van een erfdienstbaarheid. De vordering tot verklaring voor recht dat een recht van overpad door verjaring is ontstaan, wees de rechtbank af. De voorwaardelijke tegenvordering van de buurman, die alleen aan de orde zou komen als de erfdienstbaarheid wél zou worden erkend, hoefde niet te worden beoordeeld.

Eisers werden veroordeeld in de proceskosten van € 1.726,00, hoofdelijk te betalen.

Betrokken advocaten

mr. H.H.G. Theunissen

eisers

ARAG Rechtsbijstand, ROERMOND

47 uitspraken
mr. R.M.I. Cornelissen

gedaagden

Cornelissen & Snijders Advocaten, ROERMOND

50 uitspraken

Betrokken rechters

Gerelateerde uitspraken

Gegevens

Datum uitspraak

Zaaknummer

C/03/327585 / HA ZA 24-85

Procedure

Eerste aanleg - enkelvoudig

Bron: officiële uitspraak op rechtspraak.nl

Op de hoogte blijven

Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.

Nieuwe uitspraken van deze rechter

  • mw. mr. I.R.A. Timmermans-Vermeer
Adv.Ynvest Fund
6%

vast rendement

  • Vastgoed als zekerheid
  • Kwartaalbetalingen
  • Vanaf €30.000
Meer informatie

Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.

Recente uitspraken

RBLIM:2026:11490
Rechtbank Limburg·
Civiel Recht; Goederenrecht
Rechter staat verkoop van 34 percelen aan Provincie-bedrijf toe

De Provincie Limburg wil 34 percelen grond van bijna 63 hectare verkopen aan de Grondexploitatiemaatschappij Californië B.V. (GEC). Het gaat om grond in het glastuinbouwgebied Californië II in Horst aan de Maas, onderdeel van de gebiedsontwikkeling Klavertje 4 bij Venlo. Een aardbeientelende onderneming uit de regio wilde die grond zelf kopen en trok naar de kortgedingrechter om de verkoop te stoppen. Zij wilde dat de Provincie alsnog een openbare selectieprocedure zou houden waarin ook andere gegadigden kunnen meedingen. De zaak draait om de zogenoemde Didam-arresten van de Hoge Raad. Daarin staat dat een overheid die grond wil verkopen in beginsel ruimte moet bieden aan meerdere gegadigden, tenzij op grond van objectieve, toetsbare en redelijke criteria maar één serieuze gegadigde in aanmerking komt. De Provincie had daarom op 24 juni 2026 in het Provinciaal Blad aangekondigd dat zij van plan was aan GEC te verkopen, met een uitleg waarom GEC de enige serieuze gegadigde zou zijn. Andere partijen kregen twintig dagen om daartegen naar de rechter te stappen. De Provincie wees op een overeenkomst uit 2011 met GEC. Daarin is afgesproken dat de Provincie gronden voor Californië II op verzoek van GEC koopt en later aan GEC doorlevert, waarna GEC de grond bouwrijp maakt en doorverkoopt aan bedrijven. GEC is zelf een publiek-private samenwerking waarin onder meer de Provincie, het ministerie van Economische Zaken en meerdere gemeenten aandeelhouder zijn. Het bedrijf is speciaal opgericht om dit gebied te ontwikkelen. De eisende onderneming vond dat dit geen objectieve criteria zijn en dat ook in 2011 al de gelijkheid van gegadigden gold. GEC en de Provincie stelden dat de eiser in 2011 nog niet bestond en dat GEC met de overeenkomst en eerdere investeringen de enige serieuze gegadigde is. De voorzieningenrechter volgt de Provincie en GEC. Volgens de rechter is GEC een projectvehikel dat bestaat om Californië II uit te voeren en te financieren. De afspraken uit 2011 zijn feitelijk een financieringsconstructie om dat publieke doel mogelijk te maken. GEC heeft bovendien de grondpositie, de benodigde vergunningen en de financiële verplichtingen en risico's die andere gegadigden niet hebben. Daarmee is de positie van de eiser niet gelijkwaardig aan die van GEC. Uitgifte aan een andere partij zou de financieringsconstructie doorkruisen en het publieke doel in gevaar brengen. De rechter vindt de kennisgeving weliswaar summier, maar voldoende duidelijk en toetsbaar: de eiser kon zijn bezwaren in dit kort geding naar voren brengen, en daar draait het bij de Didam-regels om. Ook GEC had als tussenkomende partij vorderingen ingesteld: zij wilde de Provincie laten gebieden de verkoop door te zetten. Die vorderingen wijst de rechter af wegens gebrek aan belang, omdat tussen GEC en de Provincie niet in geschil is dat de verkoop er komt. Het vragen om afwijzing van de vorderingen van de eiser ziet de rechter als verweer en niet als zelfstandige vordering. De voorzieningenrechter wijst alle vorderingen van de eisende onderneming af en veroordeelt haar in de proceskosten van de Provincie van € 2.101, plus wettelijke rente als ze niet binnen veertien dagen betaalt. GEC wordt eveneens in de proceskosten veroordeeld, maar die zijn begroot op nihil. De Provincie mag de verkoop aan GEC doorzetten.

Rechtbank Limburg·
Civiel Recht; Goederenrecht
RBLIM:2026:10595
Rechtbank Limburg·
Civiel Recht; Goederenrecht
RBLIM:2026:11063
Rechtbank Limburg·
Civiel Recht; Goederenrecht
RBLIM:2026:9315
Rechtbank Limburg·
Civiel Recht; Goederenrecht