Rechter vervangt handtekening broer onder notariële akte over erfenis hoeve — RBLIM:2026:2172
erfrecht / verdeling nalatenschap / opheffing splitsing appartementsrechten
Eiser / verzoeker
eisende broer (erfgenaam)
Verweerder / gedaagde
gedaagde broer (erfgenaam)
Gedaagde veroordeeld om mee te werken aan het passeren van de notariële akte, met de bepaling dat het vonnis bij weigering in de plaats treedt van zijn handtekening; de gevorderde dwangsom werd afgewezen.
- Beide broers hadden ingestemd met de inhoud van de notariële akte; de weigering was gebaseerd op een gestelde voorwaarde die niet uit de stukken bleek.
- De voorzieningenrechter oordeelde dat niet aannemelijk was geworden dat een afspraak over het verwijderen van grond als ondertekeningsvoorwaarde was gemaakt.
- Op grond van artikel 3:300 lid 2 BW treedt het vonnis bij weigering in de plaats van de handtekening van gedaagde onder de akte.
- De subsidiair gevorderde dwangsom van € 100.000 werd afgewezen omdat reële executie werd toegestaan.
- Proceskosten werden gecompenseerd vanwege de familierelatie tussen partijen.
Samenvatting
Twee broers erfden in 2005 samen een hoeve van hun moeder. De hoeve was eerder gesplitst in appartementsrechten, en bij een vonnis uit 2020 werd bepaald welke appartementen aan welke broer toekwamen. Omdat samenwerking binnen de Vereniging van Eigenaren niet lukte, spraken partijen later af de splitsing ongedaan te maken en de hoeve op te delen in twee aparte kadastrale percelen, zodat ze volledig van elkaar gescheiden zouden zijn.
Een notaris van Team Notarissen in Maastricht stelde daarvoor een akte op: de 'Akte van opheffing splitsing in appartementsrechten, verdeling en vestiging erfdienstbaarheden'. Beide broers hadden ingestemd met de inhoud van die akte. In december 2025 was alles gereed: de banken hadden toestemming gegeven en de notaris had een dag gepland voor ondertekening. Op het laatste moment weigerde de gedaagde broer zijn handtekening te zetten.
Zijn reden: hij stelde dat was afgesproken dat hij pas zou tekenen nadat zijn broer een hoeveelheid grond had verwijderd die langs een pad op diens perceel was gestort en die wateroverlast veroorzaakte op zijn eigen perceel. De eisende broer betwistte die afspraak, en ook iedere verplichting om die grond te verwijderen. De weigering had grote gevolgen: de eisende partij had zijn toekomstige percelen al verkocht, en de kopers hadden hun eigen woning in Breda op 31 december 2025 moeten opleveren.
De voorzieningenrechter oordeelde dat uit de overgelegde e-mailberichten niet kon worden afgeleid dat er daadwerkelijk een afspraak was gemaakt over het verwijderen van de grond als voorwaarde voor ondertekening. Uit de berichten bleek wel dat de gedaagde broer dit als voorwaarde stelde, maar niet dat de eisende broer daarmee had ingestemd. Zonder nader onderzoek, waarvoor een kortgedingprocedure zich niet leent, viel niet vast te stellen wie er gelijk had. Omdat er geen aannemelijke afspraak was aangetoond die de weigering rechtvaardigde, en beide broers het eens waren over de inhoud van de akte, was de vordering toewijsbaar.
Op grond van artikel 3:300 van het Burgerlijk Wetboek kan een rechter bepalen dat een vonnis in de plaats treedt van een wilsverklaring die iemand weigert af te leggen. De voorzieningenrechter maakte van die bevoegdheid gebruik. De gedaagde broer werd veroordeeld te verschijnen bij de notaris op een door de notaris te bepalen moment, met een oproepingstermijn van minimaal een week, om de akte en de bijbehorende hypotheekakte te ondertekenen. Als hij dat weigert, treedt het vonnis in de plaats van zijn handtekening en kan de akte alsnog worden gepasseerd. De proceskosten worden niet vergoed: gelet op de familierelatie tussen partijen draagt elk zijn eigen kosten.
Betrokken advocaten
Gerelateerde uitspraken
ECLI:NL:GHSHE:2025:1525, Gerechtshof 's-Hertogenbosch, 03-06-2025, 200.339.245_01
Gerechtshof 's-Hertogenbosch · Civiel Recht; Verbintenissenrecht
ECLI:NL:RBLIM:2025:3226, Rechtbank Limburg, 02-04-2025, 11470543 \ CV EXPL 25-192
Rechtbank Limburg · Civiel Recht
ECLI:NL:RBLIM:2025:2098, Rechtbank Limburg, 29-01-2025, C/03/327565 / HA ZA 24-83
Rechtbank Limburg · Civiel Recht
ECLI:NL:GHSHE:2024:1404, Gerechtshof 's-Hertogenbosch, 23-04-2024, 200.325.604_01
Gerechtshof 's-Hertogenbosch · Civiel Recht; Burgerlijk Procesrecht
Gegevens
Datum uitspraak
Instantie
Rechtbank LimburgRechtsgebied
Civiel Recht; GoederenrechtZaaknummer
C/03/328509 / KG ZA 24-71
Procedure
Kort geding
Op de hoogte blijven
Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.
vast rendement
- Vastgoed als zekerheid
- Kwartaalbetalingen
- Vanaf €30.000
Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.
Recente uitspraken
De Provincie Limburg wil 34 percelen grond van bijna 63 hectare verkopen aan de Grondexploitatiemaatschappij Californië B.V. (GEC). Het gaat om grond in het glastuinbouwgebied Californië II in Horst aan de Maas, onderdeel van de gebiedsontwikkeling Klavertje 4 bij Venlo. Een aardbeientelende onderneming uit de regio wilde die grond zelf kopen en trok naar de kortgedingrechter om de verkoop te stoppen. Zij wilde dat de Provincie alsnog een openbare selectieprocedure zou houden waarin ook andere gegadigden kunnen meedingen. De zaak draait om de zogenoemde Didam-arresten van de Hoge Raad. Daarin staat dat een overheid die grond wil verkopen in beginsel ruimte moet bieden aan meerdere gegadigden, tenzij op grond van objectieve, toetsbare en redelijke criteria maar één serieuze gegadigde in aanmerking komt. De Provincie had daarom op 24 juni 2026 in het Provinciaal Blad aangekondigd dat zij van plan was aan GEC te verkopen, met een uitleg waarom GEC de enige serieuze gegadigde zou zijn. Andere partijen kregen twintig dagen om daartegen naar de rechter te stappen. De Provincie wees op een overeenkomst uit 2011 met GEC. Daarin is afgesproken dat de Provincie gronden voor Californië II op verzoek van GEC koopt en later aan GEC doorlevert, waarna GEC de grond bouwrijp maakt en doorverkoopt aan bedrijven. GEC is zelf een publiek-private samenwerking waarin onder meer de Provincie, het ministerie van Economische Zaken en meerdere gemeenten aandeelhouder zijn. Het bedrijf is speciaal opgericht om dit gebied te ontwikkelen. De eisende onderneming vond dat dit geen objectieve criteria zijn en dat ook in 2011 al de gelijkheid van gegadigden gold. GEC en de Provincie stelden dat de eiser in 2011 nog niet bestond en dat GEC met de overeenkomst en eerdere investeringen de enige serieuze gegadigde is. De voorzieningenrechter volgt de Provincie en GEC. Volgens de rechter is GEC een projectvehikel dat bestaat om Californië II uit te voeren en te financieren. De afspraken uit 2011 zijn feitelijk een financieringsconstructie om dat publieke doel mogelijk te maken. GEC heeft bovendien de grondpositie, de benodigde vergunningen en de financiële verplichtingen en risico's die andere gegadigden niet hebben. Daarmee is de positie van de eiser niet gelijkwaardig aan die van GEC. Uitgifte aan een andere partij zou de financieringsconstructie doorkruisen en het publieke doel in gevaar brengen. De rechter vindt de kennisgeving weliswaar summier, maar voldoende duidelijk en toetsbaar: de eiser kon zijn bezwaren in dit kort geding naar voren brengen, en daar draait het bij de Didam-regels om. Ook GEC had als tussenkomende partij vorderingen ingesteld: zij wilde de Provincie laten gebieden de verkoop door te zetten. Die vorderingen wijst de rechter af wegens gebrek aan belang, omdat tussen GEC en de Provincie niet in geschil is dat de verkoop er komt. Het vragen om afwijzing van de vorderingen van de eiser ziet de rechter als verweer en niet als zelfstandige vordering. De voorzieningenrechter wijst alle vorderingen van de eisende onderneming af en veroordeelt haar in de proceskosten van de Provincie van € 2.101, plus wettelijke rente als ze niet binnen veertien dagen betaalt. GEC wordt eveneens in de proceskosten veroordeeld, maar die zijn begroot op nihil. De Provincie mag de verkoop aan GEC doorzetten.