Naar inhoud
Juristi.nl
ECLI:NL:RBLIM:2026:369Civiel Recht; Goederenrecht

Rechtbank erkent recht van overpad door verjaring en veroordeelt buurman tot schadevergoeding — RBLIM:2026:369

erfdienstbaarheid recht van overpad door verjaring / onrechtmatige daad

Eiser / verzoeker

eigenaar voormalige woning aan binnenplaats

VS

Verweerder / gedaagde

eigenaren naastgelegen perceel

Gedaagde veroordeeld tot betaling van € 563,55 schadevergoeding en € 1.456,43 proceskosten; het overige deel van de vordering werd afgewezen.

  • Onder het vóór 1992 geldende recht kon in bijzondere omstandigheden toch een recht van overpad door verjaring ontstaan, namelijk als de voordeur zich in de scheidingsmuur bevond en het gebruik ervan onlosmakelijk verbonden was met het betreden van het buurperceel.
  • Het recht van overpad was door onafgebroken gebruik gedurende meer dan 30 jaar (1959-1992) voltooid verjaard, waardoor het onder het oude BW was ontstaan en na 1992 bleef bestaan.
  • De buurman handelde onrechtmatig door het hekwerk te plaatsen en niet te verwijderen na verzoek, waardoor hij de erfdienstbaarheid schond.
  • Kosten voor tijdelijke nutsaansluitingen werden afgewezen wegens onvoldoende onderbouwing van het causaal verband met de onrechtmatige daad; kadasterkosten en buitengerechtelijke kosten werden wel gedeeltelijk toegewezen.
  • De vordering tot verklaring voor recht dat de erfdienstbaarheid bestond werd afgewezen omdat de eiser zijn woning inmiddels had verkocht en de verklaring geen vereiste was voor de schadevergoeding.

Samenvatting

Een man had jarenlang gebruik gemaakt van een strook grond van zijn buurman om zijn eigen voordeur te bereiken. De voordeur van zijn woning bevond zich namelijk in de zijgevel, die direct grensde aan het perceel van de buurman. Toen de buurman een hekwerk plaatste dat de toegang blokkeerde, ontstond een conflict over de vraag of er een recht van overpad bestond.

De man stelde dat dit recht van overpad al in 1959 was ontstaan, toen twee percelen die oorspronkelijk één boerderij vormden, werden gesplitst en in verschillende handen kwamen. Vanaf dat moment was de voordeur van zijn perceel alleen bereikbaar via het perceel van de buurman. Hij onderbouwde dit met een schriftelijke verklaring van de dochter van een vroegere bewoner en een notariële akte uit 1959.

AI-zoekassistent

Beschrijf uw zaak. Wij vinden de juiste advocaat.

In één of twee zinnen matcht onze AI uw situatie direct met gespecialiseerde advocaten, desgewenst in uw regio.

Match uit 19.638 advocatenGratis en vrijblijvendResultaat in seconden

De rechtbank onderzocht of onder het vóór 1992 geldende recht een recht van overpad door verjaring kon ontstaan. In principe was dat niet mogelijk, omdat een recht van overpad als een niet-voortdurende erfdienstbaarheid werd beschouwd. De wet vereiste voor verjaring echter een voortdurende en zichtbare erfdienstbaarheid. De rechtbank erkende echter een uitzondering op deze hoofdregel, in navolging van een arrest van de Hoge Raad uit 1996. Doorslaggevend was dat de voordeur zich in de scheidingsmuur tussen de twee percelen bevond, zodat het gebruik ervan onlosmakelijk verbonden was met het betreden van het buurperceel. De situatie werd meer gekenmerkt door het dulden van de permanente aanwezigheid van de voordeur dan door het incidentele gebruik ervan.

De rechtbank stelde vast dat vanaf de splitsing in 1959 tot het overlijden van de toenmalige bewoner in 1992, gedurende ruim 33 jaar onafgebroken gebruik was gemaakt van de doorgang. Daarmee was de verjaring onder het oude recht voltooid, ongeacht of de termijn van 20 of 30 jaar gold. Het verweer van de buurman dat het recht later teniet was gegaan, verwierp de rechtbank: daarvoor zou twintig jaar lang een strijdige toestand moeten hebben bestaan zonder dat de rechthebbende daartegen had opgetreden, maar de buurman had niet aangevoerd dat het hekwerk al twintig jaar op dezelfde plek stond.

Door het hekwerk te plaatsen en niet te verwijderen, ook niet na een schriftelijk verzoek, had de buurman onrechtmatig gehandeld. De man had schade geleden doordat hij geen gebruik kon maken van zijn voordeur en tijdelijke nutsvoorzieningen had moeten aanleggen.

Niet alle schadeposten werden toegewezen. De kosten voor tijdelijke elektriciteits- en wateraansluitingen wees de rechtbank af, omdat de man onvoldoende had aangetoond wat het verschil was tussen die tijdelijke aansluitingen en de aansluitkosten die hij sowieso had moeten maken. De kosten voor onderzoek bij het Kadaster van in totaal € 490,05 werden wel vergoed. Voor de kosten van een persoon die de man had geholpen bij juridische en administratieve stappen kende de rechtbank een vergoeding toe op basis van de regels voor buitengerechtelijke incassokosten: € 73,50. De gevorderde verklaring voor recht dat de erfdienstbaarheid bestond, wees de rechtbank af omdat de man zijn woning inmiddels had verkocht en die verklaring geen vereiste was voor de schadevergoeding.

De rechtbank veroordeelde de buurman tot betaling van € 563,55 aan schadevergoeding, vermeerderd met wettelijke rente vanaf de datum van de dagvaarding. Ook moest de buurman de proceskosten van € 1.456,43 betalen.

Betrokken advocaten

mr. B.A.L.H. Robijns

eiser

BReed Advocaten, LANDGRAAF

76 uitspraken

mr. J.J.H. Cuijpers

verweerder

Gerelateerde uitspraken

Gegevens

Datum uitspraak

Zaaknummer

C/03/342027 / HA ZA 25-228

Procedure

Bodemzaak

Bron: officiële uitspraak op rechtspraak.nl

Op de hoogte blijven

Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.

Adv.Ynvest Fund
6%

vast rendement

  • Vastgoed als zekerheid
  • Kwartaalbetalingen
  • Vanaf €30.000
Meer informatie

Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.

Recente uitspraken

RBLIM:2026:11490
Rechtbank Limburg·
Civiel Recht; Goederenrecht
Rechter staat verkoop van 34 percelen aan Provincie-bedrijf toe

De Provincie Limburg wil 34 percelen grond van bijna 63 hectare verkopen aan de Grondexploitatiemaatschappij Californië B.V. (GEC). Het gaat om grond in het glastuinbouwgebied Californië II in Horst aan de Maas, onderdeel van de gebiedsontwikkeling Klavertje 4 bij Venlo. Een aardbeientelende onderneming uit de regio wilde die grond zelf kopen en trok naar de kortgedingrechter om de verkoop te stoppen. Zij wilde dat de Provincie alsnog een openbare selectieprocedure zou houden waarin ook andere gegadigden kunnen meedingen. De zaak draait om de zogenoemde Didam-arresten van de Hoge Raad. Daarin staat dat een overheid die grond wil verkopen in beginsel ruimte moet bieden aan meerdere gegadigden, tenzij op grond van objectieve, toetsbare en redelijke criteria maar één serieuze gegadigde in aanmerking komt. De Provincie had daarom op 24 juni 2026 in het Provinciaal Blad aangekondigd dat zij van plan was aan GEC te verkopen, met een uitleg waarom GEC de enige serieuze gegadigde zou zijn. Andere partijen kregen twintig dagen om daartegen naar de rechter te stappen. De Provincie wees op een overeenkomst uit 2011 met GEC. Daarin is afgesproken dat de Provincie gronden voor Californië II op verzoek van GEC koopt en later aan GEC doorlevert, waarna GEC de grond bouwrijp maakt en doorverkoopt aan bedrijven. GEC is zelf een publiek-private samenwerking waarin onder meer de Provincie, het ministerie van Economische Zaken en meerdere gemeenten aandeelhouder zijn. Het bedrijf is speciaal opgericht om dit gebied te ontwikkelen. De eisende onderneming vond dat dit geen objectieve criteria zijn en dat ook in 2011 al de gelijkheid van gegadigden gold. GEC en de Provincie stelden dat de eiser in 2011 nog niet bestond en dat GEC met de overeenkomst en eerdere investeringen de enige serieuze gegadigde is. De voorzieningenrechter volgt de Provincie en GEC. Volgens de rechter is GEC een projectvehikel dat bestaat om Californië II uit te voeren en te financieren. De afspraken uit 2011 zijn feitelijk een financieringsconstructie om dat publieke doel mogelijk te maken. GEC heeft bovendien de grondpositie, de benodigde vergunningen en de financiële verplichtingen en risico's die andere gegadigden niet hebben. Daarmee is de positie van de eiser niet gelijkwaardig aan die van GEC. Uitgifte aan een andere partij zou de financieringsconstructie doorkruisen en het publieke doel in gevaar brengen. De rechter vindt de kennisgeving weliswaar summier, maar voldoende duidelijk en toetsbaar: de eiser kon zijn bezwaren in dit kort geding naar voren brengen, en daar draait het bij de Didam-regels om. Ook GEC had als tussenkomende partij vorderingen ingesteld: zij wilde de Provincie laten gebieden de verkoop door te zetten. Die vorderingen wijst de rechter af wegens gebrek aan belang, omdat tussen GEC en de Provincie niet in geschil is dat de verkoop er komt. Het vragen om afwijzing van de vorderingen van de eiser ziet de rechter als verweer en niet als zelfstandige vordering. De voorzieningenrechter wijst alle vorderingen van de eisende onderneming af en veroordeelt haar in de proceskosten van de Provincie van € 2.101, plus wettelijke rente als ze niet binnen veertien dagen betaalt. GEC wordt eveneens in de proceskosten veroordeeld, maar die zijn begroot op nihil. De Provincie mag de verkoop aan GEC doorzetten.

Rechtbank Limburg·
Civiel Recht; Goederenrecht
RBLIM:2026:10595
Rechtbank Limburg·
Civiel Recht; Goederenrecht
RBLIM:2026:11063
Rechtbank Limburg·
Civiel Recht; Goederenrecht
RBLIM:2026:9315
Rechtbank Limburg·
Civiel Recht; Goederenrecht