Naar inhoud
Juristi.nl

NWO-I moet e-mails met persoonsgegevens van medewerker aan derden verstrekken — RBMNE:2021:1354

AVG-inzageverzoek persoonsgegevens / e-mails aan derden

Eiser / verzoeker

verzoeker (natuurlijk persoon)

VS

Verweerder / gedaagde

Stichting Nederlandse Wetenschappelijk Onderzoek Instituten (NWO-I)

NWO-I veroordeeld tot het verstrekken van een verwerkingsoverzicht en onderliggende e-mails aan derden over het betrokken project, met veroordeling in proceskosten van € 1.435; dwangsom en verdere verzoeken afgewezen.

  • Het AVG-inzagerecht omvat niet alleen NAW-gegevens maar ook feitelijke en waarderende gegevens over eigenschappen of gedragingen van een persoon in e-mails aan derden.
  • NWO-I had bij haar zoekactie ten onrechte alleen de personeelsbestanden doorzocht; de man maakte aannemelijk dat zijn persoonsgegevens ook in e-mails aan derden waren verwerkt.
  • Het inzagerecht strekt zich niet uit tot zuiver interne communicatie zoals persoonlijke aantekeningen en juridische analyses bestemd voor intern beraad.
  • NWO-I mag namen van individuele medewerkers en ontvangers onleesbaar maken, maar organisatienamen moeten leesbaar blijven.
  • De dwangsom werd afgewezen omdat geen aanleiding bestond om te veronderstellen dat NWO-I de veroordeling niet zou naleven.

Samenvatting

Een man had bij de Stichting Nederlandse Wetenschappelijk Onderzoek Instituten (NWO-I) een verzoek ingediend om inzage te krijgen in zijn persoonsgegevens, op grond van de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG). Hij had reden om te vermoeden dat NWO-I zijn gegevens had verwerkt en gedeeld met zijn voormalige werkgever. NWO-I reageerde dat zij geen persoonsgegevens van hem verwerkte, maar bleek daarbij alleen haar personeelsbestanden te hebben doorzocht.

De man kon een e-mailwisseling uit maart 2016 overleggen tussen medewerkers van CWI, een onderdeel van NWO-I, waarin hij bij naam werd genoemd en zijn persoon in verband werd gebracht met zijn mogelijke deelname aan een project van zijn voormalige werkgever. Op basis daarvan stapte hij naar de rechter en vroeg om een volledig overzicht van zijn persoonsgegevens, kopieën van onderliggende documenten en een opgave van aan wie die gegevens waren verstrekt. Daarbij verzocht hij ook een dwangsom op te leggen.

AI-zoekassistent

Beschrijf uw zaak. Wij vinden de juiste advocaat.

In één of twee zinnen matcht onze AI uw situatie direct met gespecialiseerde advocaten, desgewenst in uw regio.

Match uit 19.638 advocatenGratis en vrijblijvendResultaat in seconden

De rechtbank legde uit dat het inzagerecht onder de AVG breed is: het gaat niet alleen om naam- en adresgegevens, maar ook om feitelijke en waarderende informatie over iemands eigenschappen of gedragingen, als die informatie medebepalend is voor hoe iemand in het maatschappelijk verkeer wordt beoordeeld. Omdat de man aannemelijk had gemaakt dat NWO-I dergelijke gegevens over hem in e-mails aan derden had verwerkt, moest zijn verzoek serieus worden genomen.

De rechtbank begrensde het verzoek wel: het inzagerecht geldt niet voor zuiver interne communicatie, zoals persoonlijke aantekeningen van medewerkers of juridische analyses die alleen voor intern beraad zijn bedoeld. Maar e-mails die naar buiten de organisatie zijn verstuurd en persoonsgegevens van de man bevatten, vallen wel onder het inzagerecht. Die gegevens zijn immers niet langer intern en de man moet kunnen controleren of ze juist en rechtmatig zijn verwerkt.

Om de privacy van medewerkers en ontvangers te beschermen, mocht NWO-I de namen van individuele verzenders en ontvangers onleesbaar maken. De namen van de betrokken organisaties moesten wel leesbaar blijven. Een dwangsom wees de rechtbank af: er was geen reden om aan te nemen dat NWO-I niet vrijwillig aan de beslissing zou voldoen nu duidelijk was wat er precies moest worden verstrekt.

De rechtbank veroordeelde NWO-I tot het verstrekken van een volledig overzicht van de persoonsgegevens die zij over de man had verwerkt in e-mails aan derden over het bewuste project, alsmede de bijbehorende e-mails zelf. NWO-I werd ook veroordeeld in de proceskosten van € 1.435, omdat zij grotendeels in het ongelijk was gesteld.

Betrokken advocaten

mr. P. Le Heux

verzoeker

Mr. P. Le Heux Advocaat, AMSTERDAM

35 uitspraken
mr. G-J. Zwenne

verweerder

Pels Rijcken & Droogleever Fortuijn, 'S-GRAVENHAGE

46 uitspraken
mr. L. Groeneveld

verweerder

BarentsKrans Coöperatief U.A., 'S-GRAVENHAGE

11 uitspraken

Betrokken rechters

Gerelateerde uitspraken

Gegevens

Datum uitspraak

Zaaknummer

C/16/502323 / HA RK 20-122

Procedure

Eerste aanleg - enkelvoudig

Bron: officiële uitspraak op rechtspraak.nl

Op de hoogte blijven

Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.

Nieuwe uitspraken van deze rechter

  • mw. mr.drs. F.H. Charbon
Adv.Ynvest Fund
6%

vast rendement

  • Vastgoed als zekerheid
  • Kwartaalbetalingen
  • Vanaf €30.000
Meer informatie

Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.

Recente uitspraken

Rechtbank houdt zaak over Oostenrijkse tolvignetten aan in afwachting van bevoegdheidsoordeel Weense rechter

Een Nederlands bedrijf dat digitale tolvignetten voor Oostenrijkse snelwegen doorverkoopt aan consumenten, sleepte de Oostenrijkse tolbeheerder Asfinag voor de rechtbank in Utrecht. De kern van het conflict: Asfinag wil niet dat haar tolvignetten met een prijsopslag worden doorverkocht en blokkeerde het bedrijfsaccount van het Nederlandse bedrijf. Daarna begon het Nederlandse bedrijf met een zogeheten volmachtdienstverlening, waarbij klanten het bedrijf machtigen om namens hen tolvignetten te kopen. Ook daartegen verzet Asfinag zich. Het Nederlandse bedrijf stelt dat Asfinag misbruik maakt van haar economische machtspositie en het kartelverbod overtreedt, beide uit het Europees mededingingsrecht. Het eist onder meer een verklaring dat Asfinag onrechtmatig handelt, een gebod om daarmee te stoppen en schadevergoeding. Asfinag reageerde niet alleen met verweer in Utrecht, maar startte ook een eigen procedure bij het Handelsgericht Wien in Wenen. Daarin vordert Asfinag een verbod voor het Nederlandse bedrijf om haar tolvignetten commercieel door te verkopen. Asfinag stelt bovendien dat de Weense rechter exclusief bevoegd is, omdat partijen een forumkeuzebeding zijn overeengekomen: een contractuele afspraak die bepaalt welke rechter geschillen beslist. Dit leidde tot het bevoegdheidsincident dat de Utrechtse rechtbank nu heeft beslecht. De vraag was of Utrecht de zaak mocht behandelen of dat die aan Wenen toebehoort. Daarvoor is de Europese verordening Brussel I bis van belang, die regelt hoe bevoegdheidsvragen tussen rechters in EU-lidstaten worden opgelost bij parallelle procedures. De rechtbank stelde vast dat in twee lidstaten, Nederland en Oostenrijk, procedures lopen tussen dezelfde partijen over in essentie hetzelfde geschil. Dat heet litispendentie. Het Nederlandse bedrijf erkende zelf tijdens de zitting dat het in de kern om dezelfde zaak gaat. Normaal gesproken geldt bij litispendentie de hoofdregel dat de later aangezochte rechter wacht totdat de eerder aangezochte rechter zich over zijn eigen bevoegdheid heeft uitgesproken. De Utrechtse rechtbank is echter de eerder aangezochte rechter, zodat die hoofdregel in dit geval niet direct leidt tot aanhouding in Utrecht. Maar er geldt een uitzondering. Als een partij stelt dat een ander gerecht exclusief bevoegd is op grond van een forumkeuzebeding, dan moet de eerst aangezochte rechter juist wachten tot het gerecht waarop dat beding betrekking heeft, zich over zijn bevoegdheid heeft uitgelaten. Dat is precies wat artikel 31 lid 2 van Brussel I bis bepaalt. Asfinag baseert de bevoegdheid van de Weense rechter uitdrukkelijk op zo'n forumkeuzebeding. Het Nederlandse bedrijf betoogde dat dit beding evident niet van toepassing is op een vordering uit onrechtmatige daad, en dat de aanhouding daarom moest worden geweigerd. De rechtbank volgde dat betoog niet. Het is aan de Weense rechter zelf om te beoordelen of het forumkeuzebeding hem bevoegdheid geeft, niet aan Utrecht. De rechtbank houdt de zaak aan en verwijst haar naar de zogenoemde parkeerrol. De procedure in Utrecht wordt pas hervat als een van de partijen de rechtbank informeert over de bevoegdheidsbeslissing van de Weense rechter. Verklaart Wenen zich exclusief bevoegd op grond van het forumkeuzebeding, dan zal Utrecht zich onbevoegd moeten verklaren. Wijst Wenen het forumkeuzebeding af, dan gaat de procedure in Utrecht gewoon verder.

Rechtbank Midden-Nederland·
Civiel Recht; Europees Civiel Recht
Rechter houdt incassozaak aan om verdienmodel van kredietverstrekker te onderzoeken

Een buitenlandse incassopartij stapte naar de kantonrechter in Utrecht om een onbetaalde rekening te innen bij een Nederlandse consument. De consument had goederen gekocht in een webwinkel en gekozen voor betaling achteraf, via een Zweedse kredietverstrekker. Omdat de rekening niet werd voldaan, verkocht de kredietverstrekker de vordering door aan de eisende partij. Die vraagt nu betaling van de hoofdsom, rente en buitengerechtelijke incassokosten. De kantonrechter stelt zich echter de vraag of de normale consumentenbescherming bij kredietovereenkomsten hier van toepassing is. In principe geldt voor kortlopende kredieten die binnen drie maanden moeten worden terugbetaald een uitzondering op de uitgebreide beschermingsregels uit het Burgerlijk Wetboek, mits er slechts onbeduidende kosten worden gerekend. Veel 'koop nu, betaal later'-diensten vallen daardoor buiten de strengste regelgeving. Maar het Europese Hof van Justitie oordeelde op 17 oktober 2024 dat deze uitzondering niet opgaat als de kredietverstrekker er al bij het sluiten van de overeenkomst op anticipeert dat de consument niet zal betalen, en de bijbehorende kosten zoals rente en incassokosten dus deel uitmaken van het verdienmodel. Met andere woorden: als een aanbieder van achteraf betalen structureel rekent op wanbetaling en daar zijn inkomsten op baseert, vervalt de uitzondering en gelden wél alle consumentenbeschermende regels. De kantonrechter constateert dat in de toepasselijke algemene voorwaarden van de webwinkel en de kredietverstrekker kosten zijn bedongen, zoals rente en een vergoeding voor buitengerechtelijke incassokosten. Hij kan op voorhand niet uitsluiten dat deze kosten onderdeel zijn van het verdienmodel van de kredietverstrekker. Daarom krijgt de eisende partij de gelegenheid om hierover duidelijkheid te geven, zo mogelijk onderbouwd met bewijsstukken. Als blijkt dat de kosten inderdaad onderdeel zijn van het verdienmodel, dan valt de kredietovereenkomst wél onder de volledige consumentenbeschermingsregels. De rechter moet dan ambtshalve, dus uit zichzelf, nagaan of de kredietverstrekker destijds de wettelijke informatieplichten heeft nageleefd en of er een kredietwaardigheidstoets is uitgevoerd. Als dat niet het geval is, trekt de rechter daar ook ambtshalve consequenties uit, wat in het slechtste geval kan betekenen dat de eisende partij niets kan innen. Opvallend is dat de kantonrechter aangeeft dat de eisende partij meerdere vergelijkbare zaken bij dezelfde rechtbank heeft lopen, steeds met dezelfde kredietverstrekker. Om te voorkomen dat in al die zaken apart bewijs moet worden aangeleverd, houdt hij alle vergelijkbare zaken aan in afwachting van de informatie die in deze procedure wordt ingebracht. Wat de eisende partij hier aanlevert, geldt dan ook voor de andere zaken. De kantonrechter houdt iedere verdere beslissing aan en verwijst de zaak naar de rol van 18 december 2024, zodat de eisende partij een toelichting kan indienen over het verdienmodel van de kredietverstrekker.

Rechtbank Midden-Nederland·
Civiel Recht; Europees Civiel Recht
Kantonrechter houdt Billink Financial Solutions-zaak aan om verdienmodel te onderzoeken

Een consument kocht iets in een webwinkel en koos ervoor later te betalen via Billink Financial Solutions, een bedrijf dat zulke achteraf-betalingen aanbiedt. De consument betaalde niet, waarna Billink de zaak voorlegde aan de kantonrechter in Utrecht. Het gaat om de koopprijs plus rente en een vergoeding voor buitengerechtelijke incassokosten, de kosten die Billink maakte om de schuld buiten de rechtszaal te innen. De kantonrechter stelt echter eerst een principiële vraag aan de orde: valt deze achteraf-betaalconstructie eigenlijk wel onder de gewone consumentenbeschermende regels voor kredietverstrekking? Normaal gesproken gelden voor kredietovereenkomsten strenge regels, zoals verplichte informatie aan de consument vooraf en een toets of de consument de lening wel kan terugbetalen. Voor kortlopende kredieten die binnen drie maanden worden afgelost en waarbij slechts geringe kosten worden gerekend, geldt echter een uitzondering. De vraag is of Billink echt onder die uitzondering valt. Het Europese Hof van Justitie oordeelde op 17 oktober 2024 dat zo'n uitzondering niet geldt als de kredietverstrekker er van meet af aan op rekent dat consumenten niet op tijd betalen, en daar ook financieel van profiteert. Met andere woorden: als rente en incassokosten een vast onderdeel zijn van het businessmodel van het bedrijf, vervalt de uitzondering. De kantonrechter kan op voorhand niet uitsluiten dat dit bij Billink het geval is. Daarom krijgt Billink de gelegenheid om met bewijsstukken te onderbouwen hoe haar verdienmodel in elkaar zit. Daarnaast moet Billink, als de uitzondering inderdaad niet van toepassing blijkt, aantonen dat zij de consument vooraf de juiste informatie heeft gegeven en een kredietwaardigheidstoets heeft uitgevoerd. De kantonrechter wijst er ook op dat Billink meerdere vergelijkbare zaken tegelijk bij de rechtbank heeft lopen. Om tijd en moeite te besparen, houdt hij al die andere zaken aan totdat Billink in deze ene procedure de gevraagde informatie heeft verstrekt. Die informatie wordt dan geacht ook voor de andere zaken te gelden, tenzij Billink daar bezwaar tegen maakt. De kantonrechter hield iedere verdere beslissing aan en verwees de zaak naar de rol van 18 december 2024, waarop Billink een akte moet nemen om opheldering te geven over haar verdienmodel.

Rechtbank Midden-Nederland·
Civiel Recht; Europees Civiel Recht
Rechter vraagt Alektum Capital om uitleg over verdienmodel Klarna bij achteraf betalen

Een consument kocht iets via een webwinkel en koos daarbij voor achteraf betalen via Klarna Bank. De rekening bleef onbetaald, waarna het incassobedrijf Alektum Capital II AG de vordering overnam en de consument voor de kantonrechter in Utrecht daagde. De consument verscheen niet. Voordat de rechter inhoudelijk kon oordelen, stuitte hij op een juridisch vraagstuk dat verder gaat dan deze ene zaak. Achteraf betalen is namelijk een vorm van kredietverstrekking, en op kredietovereenkomsten met consumenten gelden in principe strenge beschermingsregels. Kredietverstrekkers moeten consumenten goed informeren en controleren of zij de lening wel kunnen terugbetalen. Nu bestaat er een uitzondering op die regels: als het gaat om een kortlopend krediet dat binnen drie maanden moet worden terugbetaald en waarbij slechts geringe kosten worden gerekend, geldt minder bescherming. Het Europese Hof van Justitie oordeelde op 17 oktober 2024 dat achteraf-betalen-constructies zoals die van Klarna in principe onder die uitzondering vallen. Maar dat geldt niet als de kredietverstrekker er al bij het afsluiten van de overeenkomst op rekent dat de consument niet zal betalen, en de bijkomende kosten, zoals rente en incassokosten, onderdeel zijn van zijn verdienmodel. De kantonrechter stelde vast dat er in dit geval kosten zijn bedongen in de algemene voorwaarden, waaronder rente en een vergoeding voor buitengerechtelijke incassokosten. Hij kan niet op voorhand uitsluiten dat deze kosten deel uitmaken van het verdienmodel van Klarna. Alektum Capital moet daarom uitleggen hoe dat verdienmodel in elkaar zit, bij voorkeur onderbouwd met bewijsstukken. De rechter wees er daarbij op dat Alektum Capital meerdere vergelijkbare zaken bij de kantonrechter heeft lopen, telkens met Klarna als oorspronkelijke kredietverstrekker. Het antwoord over het verdienmodel zal in al die zaken dezelfde consequenties hebben. Om onnodig werk te voorkomen, worden die andere zaken aangehouden totdat Alektum Capital in deze procedure een akte heeft ingediend. Die akte geldt dan ook voor de overige zaken. Als de rechter uiteindelijk concludeert dat de uitzondering niet van toepassing is, moet hij ambtshalve toetsen of Klarna destijds aan haar informatieplichten heeft voldaan en of zij een kredietwaardigheidstoets heeft uitgevoerd. Als dat niet het geval is, of als Alektum Capital dat niet kan aantonen, verbindt de rechter daar uit zichzelf consequenties aan, ook zonder dat de gedaagde consument daarom heeft gevraagd. De kantonrechter heeft de zaak aangehouden en Alektum Capital de gelegenheid gegeven om uiterlijk 18 december 2024 een akte te nemen met een toelichting op het verdienmodel van Klarna en de naleving van de consumentenbeschermende verplichtingen.

Rechtbank Midden-Nederland·
Civiel Recht; Europees Civiel Recht
Rechter vraagt Riverty GmbH om verdienmodel van Afterpay te verduidelijken

Een consument kocht iets in een webwinkel en betaalde achteraf via Afterpay, een dienst van Arvato Finance. De rekening bleef onbetaald. Riverty GmbH, de rechtsopvolger van Arvato Finance, stapte naar de rechter om de koopsom, rente en incassokosten terug te vorderen. De gedaagde verscheen niet bij de rechtbank, maar de kantonrechter besloot toch niet direct een verstekvonnis te wijzen. Dat heeft te maken met een fundamentele vraag over consumentenbescherming bij zogeheten 'koop nu, betaal later'-diensten (ook wel 'Buy Now Pay Later' of BNPL). Normaal gesproken gelden er strenge regels voor kredietverstrekkers die aan consumenten lenen. Zij moeten consumenten uitgebreid informeren en een kredietwaardigheidstoets uitvoeren om te beoordelen of de klant de lening kan terugbetalen. Voor kleine, kortlopende kredieten waarbij slechts geringe kosten worden aangerekend, bestaat echter een uitzondering op die regels. Op 17 oktober 2024 oordeelde het Hof van Justitie van de Europese Unie dat Afterpay-achtige betalingsregelingen in beginsel onder die uitzondering vallen. Maar het Europese hof voegde een belangrijke nuancering toe: de uitzondering geldt niet als de kredietverstrekker er al bij het afsluiten van de overeenkomst op rekent dat de consument niet op tijd zal betalen, en juist de kosten die dan in rekening worden gebracht, zoals rente en incassokosten, een wezenlijk deel vormen van zijn verdienmodel. De kantonrechter constateert dat in de algemene voorwaarden van zowel de webwinkel als Afterpay kosten zijn opgenomen voor het geval van niet-tijdige betaling. Het valt op voorhand niet uit te sluiten dat die kosten structureel onderdeel zijn van het verdienmodel van Afterpay. Zolang dat onduidelijk is, kan de rechter niet vaststellen welke regels van toepassing zijn en of Riverty GmbH haar vordering mag innen. Daarom geeft de kantonrechter Riverty GmbH de kans om schriftelijk en met bewijs toe te lichten hoe het verdienmodel van Afterpay in elkaar zit. De rechter wijst er daarbij op dat Riverty GmbH verplicht is eerlijk mee te werken aan dat informatieverzoekin; wie dat weigert, riskeert dat de rechter daaraan gevolgen verbindt. De rechter merkt ook op dat Riverty GmbH tientallen vergelijkbare zaken bij de kantonrechter heeft lopen, steeds met dezelfde kredietverstrekker. Om te voorkomen dat in elke zaak afzonderlijk hetzelfde stuk moet worden ingediend, houdt de kantonrechter alle vergelijkbare zaken aan en zal de akte die Riverty GmbH in deze procedure indient, ook gelden voor die andere zaken. Mocht blijken dat de kosten wel degelijk deel uitmaken van het verdienmodel, dan valt de kredietovereenkomst buiten de uitzondering en gelden de volledige consumentenbeschermingsregels. De rechter zal dan zelf beoordelen of Afterpay de wettelijke informatieplichten heeft nageleefd en of er een kredietwaardigheidstoets is uitgevoerd. Ontbreekt bewijs daarvan, dan kan dat ertoe leiden dat Riverty GmbH haar vordering geheel of gedeeltelijk niet kan innen. De zaak is aangehouden tot 18 december 2024, zodat Riverty GmbH een schriftelijk stuk kan indienen.

Rechtbank Midden-Nederland·
Civiel Recht; Europees Civiel Recht