Naar inhoud
Juristi.nl

ECLI:NL:RBMNE:2022:2265, Rechtbank Midden-Nederland, 10-06-2022, C/16/538191 / KG ZA 22-160 — RBMNE:2022:2265

Samenvatting

G handelt niet in strijd met de handelsnaamrechten van E en maakt geen inbreuk op de merkrechten en auteursrechten van E, maar er is wel sprake van slaafse nabootsing van de reclameslogan van E “Alleen nog even testen”.

AI-zoekassistent

Beschrijf uw zaak. Wij vinden de juiste advocaat.

In één of twee zinnen matcht onze AI uw situatie direct met gespecialiseerde advocaten, desgewenst in uw regio.

Match uit 19.638 advocatenGratis en vrijblijvendResultaat in seconden

Betrokken advocaten

mr. S.C. Louer

eiser

HerikLegal N.V., ROTTERDAM

5 uitspraken

mr. L. Grosveld te Naarden

eiser

Betrokken rechters

Gerelateerde uitspraken

Gegevens

Datum uitspraak

Zaaknummer

C/16/538191 / KG ZA 22-160

Procedure

Kort geding

Bron: officiële uitspraak op rechtspraak.nl

Op de hoogte blijven

Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.

Nieuwe uitspraken van deze rechter

  • dhr. mr. R.A. Steenbergen
Adv.Ynvest Fund
6%

vast rendement

  • Vastgoed als zekerheid
  • Kwartaalbetalingen
  • Vanaf €30.000
Meer informatie

Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.

Recente uitspraken

RBMNE:2026:7886
Rechtbank Midden-Nederland·
Civiel Recht; Intellectueel-eigendomsrecht
Ziggo hoeft Amerikaanse filmmakers geen billijke vergoeding te betalen wegens 'work made for hire'

Amerikaanse vakbonden voor regisseurs en scenarioschrijvers hebben geprobeerd via de Nederlandse rechter een vergoeding te krijgen van internetprovider Ziggo. De zaak draaide om een bepaling in de Nederlandse Auteurswet die filmmakers recht geeft op een zogeheten proportionele billijke vergoeding wanneer hun werk door derden wordt uitgezonden. De rechtbank Midden-Nederland wees de vordering af. De eisende partijen, de Directors Guild of America en de Writers Guild of America (West en East), samen met een Duits rechtenbeheerbureau, vertegenwoordigen naar eigen zeggen ruim 30.000 filmmakers. Zij stelden dat Ziggo op grond van artikel 45d lid 2 van de Auteurswet verplicht is een vergoeding te betalen aan de makers van filmwerken die op het Ziggo-platform worden vertoond. Deze wettelijke regeling is in 2015 ingevoerd als opvolger van de vroegere kabeldoorgiftevergoeding. De kern van het geschil was of de Amerikaanse filmmakers überhaupt aanspraak kunnen maken op die vergoeding. De wet stelt namelijk als voorwaarde dat de filmmaker zijn exploitatierechten heeft overgedragen aan de filmproducent. Ziggo betwistte dat hiervan sprake is bij Amerikaanse filmmakers, omdat in de Verenigde Staten het zogenoemde 'work made for hire'-beginsel geldt. Volgens dit beginsel uit het Amerikaanse auteursrecht wordt bij een speciaal opgedragen werk de opdrachtgever, dus de filmproducent, vanaf het begin als de maker en auteursrechthebbende beschouwd. De filmmaker heeft die rechten dan nooit gehad en kan ze dus ook niet overdragen. In de standaard opdrachtovereenkomsten die Amerikaanse filmmakers tekenen, verklaren partijen uitdrukkelijk dat de bijdrage een 'work made for hire' is. De rechtbank oordeelde dat voor de vraag wie als maker moet worden beschouwd, het Amerikaanse recht geldt, het recht van het land van oorsprong van het werk. Omdat de filmmakers naar Amerikaans recht nooit auteursrechthebbenden zijn geweest, is er geen sprake van overdracht van rechten aan de producent. Daarmee ontbreekt de wettelijke voorwaarde voor het vergoedingsrecht. DGA c.s. probeerden dit nog te omzeilen via drie andere routes. Ten eerste via het Europese recht: zij stelden dat de DSM-richtlijn, de Europese auteursrechtrichtlijn uit 2019, vereist dat auteursrechten altijd bij de feitelijke maker ontstaan en dat daarmee ook Amerikaanse filmmakers recht hebben op de vergoeding. De rechtbank volgde dit betoog niet. Zij nam het standpunt over van professor Hugenholtz, die op verzoek van Ziggo een juridisch advies uitbracht, en oordeelde dat de Nederlandse vergoedingsregeling geen directe uitvoering geeft aan het Europese recht maar slechts één van de door de wetgever gekozen instrumenten is. Bovendien ontvangen de Amerikaanse filmmakers via hun vakbonden al vergoedingen voor het hervertonen van hun werk wereldwijd. Ten tweede voerden DGA c.s. aan dat de vangnetbepaling in de opdrachtovereenkomst, die bepaalt dat rechten worden overgedragen als het werk toch niet als 'work made for hire' wordt aangemerkt, ook zou gelden als het werk buiten het Amerikaanse rechtsstelsel valt. De rechtbank verwierp die uitleg: de bepaling is toegeschreven op de Amerikaanse wet en dekt niet het geval dat een ander rechtsstelsel van toepassing is. Ten derde beriepen de vakbonden zich op het assimilatiebeginsel uit de Berner Conventie, het internationale auteursrechtverdrag. Dat beginsel verplicht verdragstaten om buitenlandse auteurs dezelfde bescherming te bieden als eigen auteurs. De rechtbank liet in het midden of de vergoedingsregeling überhaupt onder dat verdrag valt, maar oordeelde dat dit beginsel hoe dan ook niet helpt: ook Nederlandse filmmakers moeten hun rechten hebben overgedragen om in aanmerking te komen voor de vergoeding, en dat hebben de Amerikaanse filmmakers nu juist niet gedaan. De rechtbank wees de vordering van DGA c.s. volledig af en veroordeelde hen in de proceskosten van Ziggo, begroot op € 2.209,00.

Rechtbank Midden-Nederland·
Civiel Recht; Intellectueel-eigendomsrecht
Rechtbank veroordeelt Scapino voor auteursrechtinbreuk op Birkenstock-sandalen Madrid, Arizona en Florida

Birkenstock heeft met succes bij de rechtbank opgetreden tegen Scapino, de Nederlandse schoenenwinkelketen. De sandaalmodelenmaker stelde dat Scapino met negenentwintig sandalen van zijn huismerken inbreuk maakte op het auteursrecht op vijf iconische modellen: de Madrid, Arizona, Florida, Boston en Gizeh. De rechtbank gaf Birkenstock gedeeltelijk gelijk. Centraal in de zaak stond de vraag of de Birkenstock-sandalen überhaupt auteursrechtelijk beschermd zijn. Dat is het geval wanneer een product de persoonlijkheid van de ontwerper weerspiegelt door vrije en creatieve keuzes. De rechtbank stelde vast dat ontwerper [A] de geestelijk vader is van de sandalen en dat Birkenstock IP de handhavingsrechten in handen heeft, zij het pas vanaf 22 maart 2023 door een overeenkomst uit dat jaar. Voor de Madrid, Arizona en Florida oordeelde de rechtbank dat de combinatie van kenmerkende vormgevingselementen auteursrechtelijk beschermd is. Het gaat daarbij onder meer om de platte zool met rechte zijlijnen, de onbedekte kurken zijkant, het karakteristieke voetbed met hielverdieping en teengrip, de naar voren aflopende wanden rondom het voetbed, en de wijze waarop de banden onder het voetbed verdwijnen. Scapino had deze combinatie in haar sandalen bijna volledig overgenomen, aldus de rechtbank. De Boston-sandaal krijgt geen auteursrechtelijke bescherming, omdat er in 1971 al een klomp op de markt was met een vrijwel identieke bovenste deel. De Gizeh valt ook buiten de boot, maar om een andere reden: het auteursrecht op dit model is in 1998 vervallen doordat Birkenstock destijds bij een modelregistratie nagelaten had een zogeheten instandhoudingsverklaring af te leggen. Voor die twee modellen beriep Birkenstock zich subsidiair op slaafse nabootsing, maar dat beroep mislukte eveneens. De rechtbank oordeelde dat Birkenstock onvoldoende had aangetoond dat de Boston en de Gizeh nog een eigen gezicht op de markt hebben. Door jarenlang te gedogen dat vergelijkbare sandalen werden verkocht, had Birkenstock dat onderscheidend vermogen laten verwateren. Scapino voerde bovendien aan dat Birkenstock haar rechten had verwerkt wegens afspraken die in 2015 waren gemaakt. Destijds had Birkenstock per sommatiebrief alleen bezwaar gemaakt tegen de zool van sandalen, niet tegen de algehele vormgeving. Via de Nederlandse distributeur werden vervolgens afspraken gemaakt die er kort op neerkwamen dat Scapino de sandalen met de gekopieerde zool zou verwijderen. De rechtbank vond dat Scapino hieraan enig vertrouwen mocht ontlenen dat Birkenstock haar verder met rust zou laten. Dat vertrouwen staat er echter niet aan in de weg dat Birkenstock alsnog optreedt, zo oordeelde de rechtbank. Wel had Birkenstock Scapino een redelijke uitlooptermijn moeten geven. De sommatie in augustus 2023 die onmiddellijke staking en schadevergoeding voor verleden verkopen eiste, ging te ver. De rechtbank bepaalde dat Birkenstock pas aanspraak kan maken op schade voor inbreukmakende handelingen van Scapino vanaf 17 augustus 2024, één jaar na de eerste sommatie. De rechtbank veroordeelt Scapino tot het staken van de inbreuk op de auteursrechten op de Madrid, Arizona en Florida, met een dwangsom van € 1.000 per dag of € 75 per sandaal tot een maximum van € 100.000. Scapino moet ook binnen vier weken een opgave verstrekken van het aantal inbreukmakende sandalen dat is verkocht of nog in voorraad is, op straffe van een dwangsom van € 1.000 per dag tot maximaal € 100.000. De schade die Birkenstock heeft geleden door de inbreuk, wordt nader vastgesteld in een aparte schadeprocedure. Scapino wordt ook veroordeeld in de proceskosten van € 51.220,85.

Rechtbank Midden-Nederland·
Civiel Recht; Intellectueel-eigendomsrecht
Rechter wijst vordering over handelsnaam BigBagStore af wegens gebrek aan spoed

Twee bedrijven die big bags en pallets verkopen, botsten voor de rechter over een opvallend gelijke handelsnaam. Een Nederlands bedrijf dat handelt onder de naam BIGBAGSTORE.NL vroeg de rechtbank om het Duitse bedrijf Rugo Bags GmbH te verbieden de naam BIGBAGSTORE.EU te gebruiken in Nederland. Rugo is namelijk ook actief op de Nederlandse markt en heeft een Nederlandstalige website. Het Nederlandse bedrijf stelde dat dit inbreuk maakt op zijn handelsnaam. De voorzieningenrechter van de rechtbank Midden-Nederland moest allereerst bepalen of hij überhaupt bevoegd was. Omdat Rugo in Duitsland is gevestigd, geldt als hoofdregel dat een Duitse rechter over dit geschil gaat. Maar omdat de gestelde handelsnaaминbreuk plaatsvindt in Nederland, waar de website toegankelijk en in het Nederlands beschikbaar is, nam de Nederlandse rechter bevoegdheid aan op grond van Europese procesregels. Beide partijen waren het daar ook over eens. De vraag was vervolgens of de zaak inhoudelijk beoordeeld kon worden. In een kort geding, een spoedprocedure voor dringende kwesties die niet kunnen wachten op een gewone rechtszaak, moet een eisende partij aantonen dat er echt haast is. Dat het om een inbreuk op een handelsnaam gaat, leverde in beginsel zo'n spoedeisend belang op. Maar de rechter kende ook een tweede eis: het belang moet zodanig urgent zijn dat de uitkomst van een gewone bodemprocedure niet kan worden afgewacht. Dat tweede vereiste bleek het struikelblok. Het Nederlandse bedrijf had al in april 2022 ontdekt dat Rugo een vrijwel identieke handelsnaam gebruikte en actief was in Nederland. Klanten raakten in verwarring. In juni 2023 volgde een sommatiebrief, waarop Rugo negatief reageerde. Daarna liet het Nederlandse bedrijf de zaak meer dan anderhalf jaar rusten, tot december 2024 opnieuw een brief werd gestuurd en de dagvaarding volgde. Het bedrijf gaf twee verklaringen voor dit lange wachten. Ten eerste zou er tijd verloren zijn gegaan door schikkingsonderhandelingen. De rechter vond dit niet overtuigend: Rugo ontkende dit en uit de overgelegde stukken bleek niets van dergelijke onderhandelingen. Ten tweede stelde het bedrijf dat de verwarring aanvankelijk afnam na de sommatie in 2023, maar daarna in 2024 weer toenam. Ook dit argument hield geen stand. Uit een door het bedrijf zelf overgelegde klachtenlijst bleek dat de klachten in 2024 uitsluitend van buitenlandse partijen kwamen. In 2025 waren er slechts twee klachten van verwarring geweest. Van een toename van verwarring op de Nederlandse markt was dus geen sprake. Bij een wachttijd van meer dan drie jaar zonder concrete aanwijzingen voor een recente verslechtering, oordeelde de rechter dat het bedrijf de uitkomst van een gewone rechtszaak had kunnen afwachten. Het spoedeisend belang ontbrak daarmee, en de vorderingen werden afgewezen. Omdat het om handhaving van intellectuele eigendomsrechten ging, paste de rechter een bijzondere kostenveroordeling toe op grond van artikel 1019h van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering. Dat artikel maakt het mogelijk de werkelijke advocaatkosten van de winnende partij te verhalen op de verliezer, in plaats van de gebruikelijke forfaitaire bedragen. De rechter veroordeelde het eisende bedrijf tot betaling van de volledige proceskosten van Rugo: € 12.557 aan advocaatkosten, € 818,82 aan tolkkosten, € 714 griffierecht en € 178 aan nakosten, in totaal € 14.267,82.

Rechtbank Midden-Nederland·
Civiel Recht; Intellectueel-eigendomsrecht
Rechter veroordeelt leverancier tot schadevergoeding na verkoop van merkvervalste ijsjes

Een groothandel verkocht ijsjes aan een afnemer, maar die ijsjes droegen een merk waarvoor de leverancier geen toestemming had gekregen van de merkhouders. Toen de merkhouders de afnemer sommeerden de verkoop te staken, bleef de afnemer zitten met een voorraad die zij niet meer mocht verkopen. De afnemer stapte naar de rechter om haar schade vergoed te krijgen. De zaak draaide om de vraag of de merkhouders het recht hadden om op te treden. Het merk staat geregistreerd als Uniemerk en is eigendom van vijf personen gezamenlijk, twee van hen wonen in de Verenigde Staten en drie in Suriname. Geen van hen woont in een EU-lidstaat. Dat is juridisch relevant, omdat de vraag of één merkhouder zelfstandig kan optreden, in zo'n geval wordt beoordeeld naar Spaans recht. Het Europese Hof van Justitie heeft in april 2023 bepaald dat het nationale recht van de zetelstaat van het EUIPO, het Europese merkenbureau in Alicante, van toepassing is als geen van de merkhouders in een EU-lidstaat woonachtig is. Naar Spaans recht geldt als hoofdregel dat voor het verlenen van een merklicentie alle mede-merkhouders unaniem moeten instemmen. Dat is voor de ijsproducten nooit gebeurd: de leverancier had de ijsjes ingekocht bij een bedrijf dat daarvoor nooit toestemming had gekregen van alle merkhouders gezamenlijk. Die verkoop was dus inbreukmakend op het merkenrecht. Voor het handhavend optreden zelf, het sommeren van de afnemer om de verkoop te staken, geldt een andere regel. Naar Spaans recht mag een individuele mede-merkhouder wel zelfstandig optreden om het gemeenschappelijke merk te beschermen, zolang hij handelt in het belang van het merk en niet in strijd met de belangen van de overige merkhouders. Dit is vergelijkbaar met het Nederlandse goederenrecht, waarin een mede-eigenaar ook zelfstandig mag optreden tegen een derde die het gezamenlijke recht schendt. De leverancier reageerde niet op vragen van de rechter en kon daardoor niet aantonen dat zij wel gerechtigd was de ijsjes te importeren en op de markt te brengen. De afnemer had voor de ijsjes € 9.515,70 betaald. De resterende voorraad vertegenwoordigde een waarde van € 7.924,30. De afnemer had daarop een openstaande factuur van € 2.327,15 voor andere goederen verrekend, zodat nog € 5.597,15 aan schadevergoeding openstond. De kantonrechter wees de vordering van de afnemer toe en veroordeelde de leverancier tot betaling van € 5.597,15 aan schade, vermeerderd met wettelijke rente vanaf 2 mei 2024. Daarbovenop komen buitengerechtelijke incassokosten van € 792,38 en proceskosten van € 1.625,87. De tegenvordering van de leverancier, die betaling eiste voor de geleverde goederen, werd afgewezen omdat die terecht door de afnemer was verrekend.

Rechtbank Midden-Nederland·
Civiel Recht; Intellectueel-eigendomsrecht