Waterschap Amstel, Gooi en Vecht mag woonboot verhuurlocatie zonder openbare selectie vergeven — RBMNE:2025:2742
Didam-regels bij verhuur overheidsperceel water / woonschepenligplaats
Eiser / verzoeker
eiseres B.V. (naam geanonimiseerd)
Verweerder / gedaagde
Waterschap Amstel, Gooi en Vecht
Alle vorderingen van het eisende bedrijf zijn afgewezen; het Waterschap mag het perceel water zonder openbare selectieprocedure verhuren aan de woonbooteigenaar.
- Het waterschap mocht de woonbooteigenaar als enige serieuze gegadigde aanmerken op grond van objectieve, toetsbare en redelijke selectiecriteria: het oplossen van een knelpunt uit het Restauratieplan Vecht, beschikking over een omgevingsvergunning en aansluiting bij het gemeentelijk bestemmingsplan.
- De afweging tussen het vertrouwensbeginsel (inspanningsverplichting uit bestaande huurovereenkomst) en het gelijkheidsbeginsel valt uit in het voordeel van de woonbooteigenaar, omdat zowel het algemeen belang als zijn persoonlijk belang onevenredig zou worden geschaad bij verhuur aan een ander.
- Het waterschap handelde onrechtmatig door de publicatie van het verhuurvoornemen te laat te doen: de woonboot was al verplaatst en er bestond al een mondelinge afspraak voor de Publicatie, wat in strijd is met de Didam-regels.
- Het te laat publiceren maakt de selectiecriteria en de aanwijzing van de enige serieuze gegadigde niet ongeldig; de Didam-arresten bepalen bovendien dat een overeenkomst die in strijd met de Didam-regels is gesloten niet nietig of vernietigbaar is.
- Het eisende bedrijf kon niet aantonen een omgevingsvergunning voor het betreffende perceel te hebben, terwijl dat een van de selectiecriteria was; ook de gestelde hinder was niet onderbouwd.
Samenvatting
Een bedrijf dat belang stelde te hebben bij de huur van een stuk water in de Vecht, probeerde via de rechter te voorkomen dat Waterschap Amstel, Gooi en Vecht dat perceel onderhands zou verhuren aan de eigenaar van woonboot 'de [naam]'. De rechtbank wees alle vorderingen af.
Het waterschap was van plan een perceel water van ongeveer 150 vierkante meter bij de [adres 2] in [plaats] te verhuren als ligplaats. De eigenaar van de woonboot had zijn boot jarenlang elders in de Vecht liggen, maar die locatie was aangemerkt als knelpunt in het Restauratieplan Vecht, een oud samenwerkingsakkoord gericht op verbetering van de ecologie en het waterbeheer in de Vecht. Bovendien dreigde de huurder zijn woonboot niet meer te kunnen bereiken doordat de verhuurder van de bijbehorende oeverlocatie de huur had opgezegd.
In de eerdere huurovereenkomst had het waterschap een inspanningsverplichting opgenomen om bij opzegging een alternatieve locatie van vergelijkbaar kwaliteitsniveau aan te bieden. Tegelijkertijd had de gemeente Stichtse Vecht de nieuwe locatie positief bestemd in een bestemmingsplan en was er een omgevingsvergunning verleend voor het plaatsen van de woonboot op het bewuste perceel. De eigenaar van de boot had bovendien al in 2021 het aangrenzende oeverperceel gekocht, met de bedoeling daar zijn woonboot naartoe te verplaatsen.
Het eisende bedrijf beriep zich op de zogeheten Didam-regels. Uit twee arresten van de Hoge Raad uit 2021 en 2024 volgt dat de overheid bij de verhuur of verkoop van onroerend goed in beginsel een openbare selectieprocedure moet houden, zodat iedereen kan meedingen. Die verplichting vervalt alleen als bij voorbaat duidelijk is dat er op grond van objectieve, toetsbare en redelijke criteria slechts één serieuze gegadigde is.
De rechter oordeelde dat het waterschap de woonbooteigenaar terecht als enige serieuze gegadigde had aangemerkt. De selectiecriteria die het waterschap hanteerde, namelijk het oplossen van een knelpunt uit het Restauratieplan Vecht, het beschikken over een geldige omgevingsvergunning en het voldoen aan het gemeentelijk bestemmingsplan, zijn objectief, toetsbaar en redelijk. Het bedrijf had geen omgevingsvergunning voor het betreffende perceel en kon ook niet aannemelijk maken dat het die bezat. De bezwaren van het bedrijf tegen het bestemmingsplan en de vergunning van de woonbooteigenaar horen thuis in een bestuursrechtelijke procedure, niet in dit civiele kort geding.
Wat betreft de inspanningsverplichting uit de oude huurovereenkomst stelde de rechter vast dat hier het vertrouwensbeginsel botste met het gelijkheidsbeginsel. Die afweging viel uit in het voordeel van de woonbooteigenaar: zowel het algemeen belang als zijn persoonlijk belang zou onevenredig worden geschaad als het perceel aan een ander zou worden verhuurd. Het belang van het eisende bedrijf bestond er slechts in dat het een groter woonschip wilde kunnen aanleggen en vreesde voor hinder vanuit het verhuurde perceel, maar die hinder was niet aangetoond.
Wel constateerde de rechter dat het waterschap de publicatie over zijn verhuurplannen te laat had gedaan. De woonbooteigenaar had zijn boot al naar het perceel verplaatst en er was al een mondelinge afspraak over de huurovereenkomst, voordat het waterschap zijn voornemen in het Waterschapsblad bekendmaakte. Dat is in strijd met de Didam-regels en daarmee onrechtmatig. Het waterschap erkende zelf dat de informatie over de verplaatsing intern niet tijdig de juiste afdeling had bereikt. Het bedrijf had echter geen schadevergoeding gevorderd, alleen een verbod op verhuur zonder openbare selectie. Dat verbod kon de rechter niet opleggen, want de selectiecriteria zelf waren wel deugdelijk en er hadden zich geen andere gegadigden gemeld na de publicatie.
De rechtbank wees alle vorderingen van het eisende bedrijf af en veroordeelde het in de proceskosten van het waterschap, begroot op € 1.999,00.
Betrokken advocaten
mr. E.A. van der Zwaag-Holtland
eiser
Betrokken rechters
Gerelateerde uitspraken
ECLI:NL:RBGEL:2025:11634, Rechtbank Gelderland, 24-12-2025, 448679
Rechtbank Gelderland · Civiel Recht; Verbintenissenrecht
ECLI:NL:GHARL:2025:8094, Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden, 16-12-2025, 200.358.292/01
Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden · Civiel Recht
ECLI:NL:RBROT:2025:14347, Rechtbank Rotterdam, 03-12-2025, 11892588 VV EXPL 25-567
Rechtbank Rotterdam · Civiel Recht; Verbintenissenrecht
ECLI:NL:RBLIM:2025:7657, Rechtbank Limburg, 06-08-2025, C/03/337229 HA ZA 24-570
Rechtbank Limburg · Civiel Recht; Verbintenissenrecht
Gegevens
Datum uitspraak
Instantie
Rechtbank Midden-NederlandRechtsgebied
Civiel Recht; AanbestedingsrechtZaaknummer
C/16/589845 / KG ZA 25-87
Procedure
Eerste aanleg - enkelvoudig
Op de hoogte blijven
Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.
Nieuwe uitspraken van deze rechters
- dhr. mr. J.P. Killian
- mw. mr. R.J. Praamstra
vast rendement
- Vastgoed als zekerheid
- Kwartaalbetalingen
- Vanaf €30.000
Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.
Recente uitspraken
Een aanbieder van kleinschalige opvang voor alleenstaande minderjarige vreemdelingen is bij een Europese aanbesteding van Stichting Nidos buiten de boot gevallen omdat haar inschrijving niet rechtsgeldig was ondertekend. De voorzieningenrechter van de rechtbank Midden-Nederland oordeelt dat Nidos de inschrijving terzijde mocht leggen. Het bedrijf had zich ingeschreven voor een raamovereenkomst voor deze opvang. De inschrijving werd op 7 juni 2026 via TenderNed ingediend, een dag voor de sluitingsdatum van 8 juni 2026. De indiening gebeurde met E-herkenning door de heer A, bestuurder van een bedrijf dat zelfstandig bestuurder van het inschrijvende bedrijf is. De stukken waren echter ondertekend door een andere man, de heer B. Het Uniform Europees Aanbestedingsdocument (UEA), een standaardverklaring waarin de inschrijver onder meer aangeeft dat er geen uitsluitingsgronden zijn, was zelfs helemaal niet ondertekend. Omdat uit het handelsregister niet bleek wie vertegenwoordigingsbevoegd was, gaf Nidos het bedrijf op 10 juni 2026 een hersteltermijn van 48 uur. Op 12 juni leverde het bedrijf een uittreksel uit het handelsregister en een door de heer A ondertekende volmacht aan, waarin de heer B werd gemachtigd om het bedrijf in aanbestedingen te vertegenwoordigen. Op die volmacht stond geen datum. Wel stond erop 'contractperiode vanaf 2027'. Op 16 juni kreeg het bedrijf een tweede herstelmogelijkheid: het moest binnen 48 uur een correct ondertekend UEA aanleveren. Dat bericht heeft het bedrijf naar eigen zeggen gemist. Pas op 3 juli 2026 volgde een door de heer A ondertekend UEA, met een ondertekendatum van 5 juni. Op 22 juli 2026 nam Nidos de gunningsbeslissing en legde de inschrijving terzijde. In kort geding eiste het bedrijf dat Nidos de gunningsbeslissing zou intrekken, de inschrijving alsnog inhoudelijk zou beoordelen en een nieuwe gunningsbeslissing zou nemen. Het voerde aan dat de heer B al op de sluitingsdatum bevoegd was. De rechter volgt dat niet. Een aanbestedende dienst mag alleen om herstel of aanvulling vragen van gegevens waarvan objectief vaststaat dat ze van vóór het einde van de inschrijvingstermijn dateren. Daarom moet een volmacht een datum hebben. Zonder datum is niet vast te stellen of de volmacht al bestond toen werd ingeschreven. Volgens de rechter is dat meer dan een kale formaliteit: een inschrijver tekent ook voor de uitsluitingsgronden, die gaan over ernstige zaken als corruptie en fraude, en dan moet een bevoegd persoon zich vóór de sluitingsdatum aan die verklaring binden. Ook de tweede herstelkans benutte het bedrijf niet op tijd. Het bedrijf deed ook een beroep op bekrachtiging van het handelen van de heer B door de heer A (artikel 3:69 BW). Dat helpt niet, oordeelt de rechter. Een ontbrekende bevoegdheid kan niet met terugwerkende kracht worden hersteld, want dan zou een ongeldige inschrijving maanden later alsnog gerepareerd kunnen worden. Dat zou in strijd zijn met fundamentele beginselen van het aanbestedingsrecht. De stelling dat het terzijde leggen disproportioneel is, wijst de rechter af. Nidos bood twee herstelmogelijkheden, hanteerde de regels uit de Aanbestedingsleidraad en legde ook andere inschrijvingen die niet aan de eisen voldeden terzijde. Van 93 inschrijvers moest Nidos er meer dan 50 afwijzen, dus een uitzondering voor één inschrijver zou strijdig zijn met gelijke behandeling en transparantie. De voorzieningenrechter wijst alle vorderingen af en veroordeelt het bedrijf in de proceskosten van Nidos van € 2.690, te betalen binnen veertien dagen, met wettelijke rente als het bedrag te laat wordt voldaan. De rechter erkent dat de uitkomst grote gevolgen heeft voor het bedrijf.
Bij de verdiepte spoorligging in Vught wilde een speciale-sectorbedrijf dat het Nederlandse spoor beheert een extra opdracht van ongeveer € 38 miljoen aan een bestaande aannemer geven, zonder die opdracht opnieuw aan te besteden. De voorzieningenrechter van de rechtbank Midden-Nederland heeft dat in een kort geding verboden. Het gaat om de aanleg van het nieuwe spoor in de verdiepte ligging, 'contract C8' genoemd. Het project Programma Hoofdfrequent Spoor Den Bosch – Vught bestaat uit vier contracten. Contract C2, de civiele werkzaamheden om de onderbouw voor de eindsituatie te maken, werd Europees aanbesteed en op 11 juni 2024 gegund aan een bouwbedrijf. Daarbij sloot het spoorbedrijf met dat bouwbedrijf een aannemingsovereenkomst en een alliantieovereenkomst, een samenwerkingsverband. Later kwam het spoorbedrijf met het bouwbedrijf in gesprek over toevoeging van contract C8 aan die overeenkomsten. Een andere aannemer, die in de eerste ronde als onderaannemer was opgevoerd, hoorde hiervan en vroeg in juni 2026 om opheldering. Het spoorbedrijf zei toen eerst dat de opdracht nog niet was verstrekt, en beloofde pas te gunnen na een vonnis in kort geding. Die aannemer stapte daarop naar de rechter en vroeg om een verbod en een gebod tot aanbesteden. De rechter stelt vast dat de uitbreiding een wijziging van de aanbestede overeenkomst is. Volgens de Aanbestedingswet 2012 moet zo'n wijziging in beginsel worden aanbesteed, tenzij een uitzondering geldt. De verweerders beriepen zich op twee uitzonderingen: een herzieningsclausule in de aanbestedingsstukken en de vangnetbepaling voor niet wezenlijke wijzigingen. Het verweer van rechtsverwerking, omdat de eiseres al eerder van de aanbestedingsstukken op de hoogte zou zijn geweest, wijst de rechter af. Bij een fundamenteel gebrek, zoals het niet naleven van de aanbestedingsplicht, is rechtsverwerking niet mogelijk. De herzieningsclausule houdt geen stand. Die luidt enkel dat de opdrachtgever het werk mag uitbreiden met onder meer de 'spoorse eindsituatie (C8)', geraamd op ongeveer € 38 miljoen. Dat is volgens de rechter te algemeen omschreven, noemt de voorwaarden voor gebruik niet en verandert bovendien de algemene aard van de opdracht. De opdracht ging over civiele werkzaamheden, terwijl contract C8 spoorwerk is dat alleen erkende spooraannemers mogen uitvoeren. Daarvan zijn er zeven, terwijl civiel werk ook door andere aannemers kan worden gedaan. Het spoorbedrijf had C8 juist niet meteen meeaanbesteed omdat het de toegang tot de opdracht anders disproportioneel zou beperken. Ook de vangnetbepaling helpt niet. Een wijziging is in elk geval wezenlijk als zij, had zij deel uitgemaakt van de oorspronkelijke procedure, andere gegadigden had toegelaten of aangetrokken. Had C8 vanaf het begin tot de opdracht behoord, dan hadden alleen erkende spooraannemers mogen meedingen. Contract C8 moet daarom Europees worden aanbesteed; over de waarde ver boven de drempel zijn partijen het eens. Het bouwbedrijf, dat zich aan de kant van het spoorbedrijf in het geding had gevoegd, voerde nog aan dat C8 niet meer kon worden aanbesteed omdat de gewijzigde overeenkomst al zou zijn gesloten en de vervaltermijn van zes maanden voor vernietiging zou zijn verstreken. De rechter vindt het onvoldoende aannemelijk dat zo'n overeenkomst is gesloten, want het spoorbedrijf zelf ontkent dat. Ook is onduidelijk wanneer een eventuele overeenkomst zou zijn gesloten en dus wanneer de termijn is begonnen. Het argument dat treinreizigers en bewoners langer hinder ondervinden is geen dwingende reden van algemeen belang om een overeenkomst in stand te laten, aldus de rechter. De voorzieningenrechter verbiedt het spoorbedrijf contract C8 aan het bouwbedrijf op te dragen en gebiedt het die opdracht binnen de kaders van de Aanbestedingswet 2012 aan te besteden, voor zover het die nog wil gunnen. Het spoorbedrijf moet € 2.815,57 aan proceskosten betalen en het bouwbedrijf € 2.690,00, terwijl de kosten in het voegingsincident worden gecompenseerd. Het vonnis is uitvoerbaar bij voorraad.
Hogeschool Utrecht organiseerde een Europese aanbesteding voor de levering van evaluatiesoftware. Twee partijen schreven in: een anoniem gehouden onderneming en de zittende leverancier. De zittende leverancier won. De verliezende partij eindigde als tweede en stapte naar de rechter omdat zij vond dat de winnaar een oneerlijke kennisvoorsprong had gehad. De eisende partij stelde op drie punten tekort te zijn gedaan. Ten eerste zou de Hogeschool onvoldoende duidelijkheid hebben gegeven over de gewenste rolstructuur in het systeem, waardoor de eisende partij een te complexe en daardoor duurdere oplossing had aangeboden. Ten tweede zou onduidelijkheid over de rapportageprocessen ertoe hebben geleid dat zij de rol van de docent daarin niet had gedemonstreerd. Ten derde zou zij door onbekendheid met de organisatie van de Hogeschool haar demonstratie zijn begonnen met een uitgebreide inleiding, waardoor er te weinig tijd overbleef voor de laatste twee processtappen. Op al deze punten betoogde zij dat de zittende leverancier als huidige opdrachtnemer over informatie beschikte die anderen niet hadden. De voorzieningenrechter verwierp alle bezwaren. Over de rolstructuur oordeelde de rechter dat de aanbestedingsdocumenten geen brede of complexe rollenopbouw voorschreven. Het programma van eisen vroeg juist om een flexibel en schaalbaar systeem. De keuze van de eisende partij om een uitgebreide rolstructuur aan te bieden was haar eigen beslissing, en die keuze werd door de Hogeschool ook gedeeltelijk positief beoordeeld. Over de docentrol in de rapportage stelde de rechter dat het voor een normaal oplettende inschrijver duidelijk had moeten zijn dat docenten daarin een rol spelen, zeker omdat de aanbestedingsstukken expliciet vermeldden dat rapportages naar alle doelgroepen, waaronder docenten, gewaarborgd moesten zijn. Bovendien scoorden beide inschrijvers op het onderdeel afname van de evaluatie allebei een 9, wat een kennisvoorsprong van de winnaar op dat punt juist weersprak. Over de tijdsindeling van de demonstratie was de rechter kort: de spelregels, inclusief de maximale tijd van twee uur voor vier processtappen, waren voor alle inschrijvers gelijk en van tevoren bekend. De keuze om de demonstratie te openen met een uitgebreide introductie was die van de eisende partij zelf, en niet het gevolg van een informatieachterstand. Ten slotte wees de rechter het bezwaar over het begrip 'meerwaarde' af. De Hogeschool had bewust ruimte gelaten voor inschrijvers om zichzelf te onderscheiden. Een gedetailleerdere omschrijving van wat meerwaarde inhoudt, zou die ruimte juist hebben weggenomen. Bovendien redeneerde de rechter dat de zittende leverancier eerder nadeel dan voordeel had van haar bestaande kennis: de Hogeschool wilde elk systeem op zijn eigen merites beoordelen, niet vergelijken met de huidige situatie, waardoor de zittende leverancier juist terughoudend moest zijn met het inzetten van die kennis. De voorzieningenrechter wees alle vorderingen af en veroordeelde de eisende partij in de proceskosten van Hogeschool Utrecht, begroot op € 2.101,00.