Wrakingskamer wijst verzoek om wraking rechter-commissaris bij faillissementsverhoor af — RBMNE:2026:2377
wraking rechter-commissaris tijdens faillissementsverhoor
Eiser / verzoeker
Twee gefailleerde B.V.'s (verzoeksters), vertegenwoordigd door hun middellijk bestuurder de heer A.
Verweerder / gedaagde
Mr. K.G. van de Streek, rechter-commissaris in de faillissementen
De wrakingskamer wees het wrakingsverzoek tegen de rechter-commissaris af en gelastte voortzetting van de faillissementsprocedures.
- Een rechter-commissaris die een inlichtingenverhoor leidt op grond van artikel 105 Fw kan worden gewraakt, omdat elke rechterlijke bemoeienis met een zaak onder het bereik van artikel 36 Rv valt.
- Een gefailleerde bestuurder is ontvankelijk in een wrakingsverzoek omdat hij door het optreden van de rechter-commissaris rechtstreeks en langdurig in zijn belangen kan worden geraakt.
- Een kritische en scherpe toon van de rechter-commissaris tijdens een verhoor levert geen objectieve schijn van partijdigheid op als de betrokkene tegelijk de gelegenheid krijgt zijn verhaal te doen.
- De opmerking van de rechter-commissaris dat hij er 'enigszins gekleurd' in staat, is geen blijk van vooringenomenheid maar een contextschets, gevolgd door een kans voor de gefailleerde om zich te verantwoorden.
Samenvatting
Twee besloten vennootschappen in faillissement probeerden tevergeefs de rechter-commissaris in die faillissementen te wraken. Aanleiding was een zogeheten inlichtingenverhoor op 31 maart 2026, waarbij de (middellijk) bestuurder van de vennootschappen, de heer A., werd ondervraagd over zijn verplichtingen jegens de curator.
De curator had het verhoor aangevraagd omdat A. herhaaldelijk afspraken had afgezegd, zich had ziekgemeld en onvoldoende meewerkte aan de afwikkeling van de faillissementen. Tijdens het verhoor sloeg de rechter-commissaris een kritische toon aan en wees hij A. nadrukkelijk op zijn informatieplicht. Volgens A. had de rechter-commissaris zijn oordeel al klaar voordat hij de kans kreeg om zijn kant van het verhaal te doen.
Voordat de wrakingskamer inhoudelijk aan de zaak toekwam, moest zij een voorvraag beantwoorden: kan een rechter-commissaris die een inlichtingenverhoor leidt überhaupt worden gewraakt? De rechter-commissaris betoogde zelf van niet, omdat hij bij zo'n verhoor optreedt als toezichthouder en er geen sprake is van een geschil tussen partijen. De wrakingskamer verwierp dat standpunt. Zij sloot aan bij een uitspraak van de Hoge Raad uit 2018 en oordeelde dat het begrip 'behandeling van een zaak' ruim moet worden uitgelegd: elke rechterlijke bemoeienis telt, ook het leiden van een inlichtingenverhoor. Omdat de gefailleerde rechtstreeks en langdurig in zijn belangen kan worden geraakt door het optreden van de rechter-commissaris, valt zo'n verhoor binnen het bereik van de wrakingsregeling. A. en de vennootschappen werden daarom ontvankelijk verklaard in hun verzoek.
Inhoudelijk strandde het verzoek echter. De wrakingskamer beoordeelde of door de manier waarop het verhoor was geleid de objectieve schijn van partijdigheid was ontstaan. Uit de zittingsaantekeningen bleek dat de rechter-commissaris weliswaar scherp was, maar A. ook expliciet de gelegenheid had geboden om zijn verhaal te doen aan de curator. Zo had hij onder meer gezegd: 'U krijgt een kans om uw verhaal te doen aan de curator. Wat mij betreft grijpt u die kans.' Dat de rechter-commissaris erkende er 'enigszins gekleurd' in te staan, beschouwde de wrakingskamer niet als bewijs van vooringenomenheid, maar als een eerlijke schets van de context, gevolgd door een uitnodiging aan A. om zich alsnog te verantwoorden.
Ook de waarschuwing over mogelijke gijzeling als A. niet zou meewerken, leverde geen grond op voor wraking. Gelet op de voorgeschiedenis van gemiste afspraken en niet-beantwoorde telefoontjes, was die waarschuwing begrijpelijk en niet onevenredig.
De wrakingskamer wees het verzoek af en bepaalde dat de faillissementsprocedures worden voortgezet in de stand waarin zij zich bevonden op het moment van de schorsing.
Gegevens
Datum uitspraak
Instantie
Rechtbank Midden-NederlandRechtsgebied
Civiel Recht; InsolventierechtZaaknummer
609344 HA RK 26-65
Procedure
Wraking
Op de hoogte blijven
Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.
vast rendement
- Vastgoed als zekerheid
- Kwartaalbetalingen
- Vanaf €30.000
Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.
Recente uitspraken
Een man die onder de schuldsaneringsregeling valt, vroeg de wrakingskamer van Rechtbank Midden-Nederland om de rechter-commissaris die zijn zaak behandelt te wraken. Een wraking is een verzoek om een rechter van een zaak te halen wegens twijfel aan zijn onpartijdigheid. Het verzoek was gericht tegen mr. K.G. van de Streek, die als rechter-commissaris een zogenoemd inlichtingenverhoor leidde. Zo'n verhoor is bedoeld om de rechter-commissaris informatie te verschaffen over hoe de schuldsanering verloopt en om geschillen tussen de betrokkene en zijn bewindvoerder te bespreken. De man stelde dat de rechter-commissaris tijdens het verhoor meer aandacht besteedde aan de bewindvoerder dan aan hem. Ook vond hij dat de rechter-commissaris niet alle stukken uit het dossier kende of had nagelopen. Later diende hij aanvullende bezwaren in, onder meer dat de rechter-commissaris zich had gemengd in een persoonlijk conflict en had meegewerkt aan een onvolledig proces-verbaal van de zitting. Eerst moest de wrakingskamer bepalen of een inlichtingenverhoor in een schuldsaneringstraject überhaupt vatbaar is voor wraking. De rechter-commissaris betoogde van niet, omdat er tijdens zo'n verhoor geen sprake is van een 'partij' in de zin van de wet. De wrakingskamer volgde dat standpunt niet. Zij oordeelde dat onder het begrip 'behandelen van een zaak' elke rechterlijke bemoeienis valt, ook een inlichtingenverhoor. Iemand in een schuldsaneringsregeling kan rechtstreeks en langdurig in zijn belangen worden geraakt door het optreden van de rechter-commissaris, zodat het wrakingsinstrument van toepassing is. De man was daarmee ontvankelijk in zijn verzoek. De aanvullende gronden die de man na zijn eerste verzoek had ingediend, werden door de wrakingskamer buiten beschouwing gelaten omdat ze te laat waren ingediend. Bovendien oordeelde de kamer dat ook als ze tijdig waren ingediend, ze geen vooringenomenheid zouden aantonen. Inhoudelijk wees de wrakingskamer het verzoek af. Uit de zittingsaantekeningen bleek niet dat de rechter-commissaris meer aandacht had gegeven aan de bewindvoerder dan aan de man. De discussiepunten waren puntsgewijs besproken en beide partijen konden reageren, waarmee het beginsel van hoor en wederhoor in acht was genomen. Dat de rechter-commissaris de man soms onderbrak, was gerechtvaardigd om de orde te bewaren. Dat een rechter meer vragen stelt aan de ene partij dan aan de andere is op zichzelf geen teken van vooringenomenheid, zolang hoor en wederhoor maar gewaarborgd is. Dat de zittingsaantekeningen niet volledig waren, vond de wrakingskamer evenmin verontrustend: zulke aantekeningen zijn bedoeld als zakelijke weergave, niet als woordelijk verslag. Ook het bezwaar dat de rechter-commissaris onvoldoende in het dossier had gekeken, leverde geen vooringenomenheid op. De rechter-commissaris had uitgelegd dat het verhoor alleen over een aantal specifieke discussiepunten ging en dat het daarvoor niet nodig was het hele dossier door te nemen. De wrakingskamer wees het verzoek af en bepaalde dat de schuldsaneringsprocedure wordt voortgezet in de stand waarin zij zich bevond op het moment dat de behandeling vanwege het wrakingsverzoek was geschorst.