Rechter dwingt schuldovername toeslagenouder af via hardheidsclausule — RBMNE:2026:5146
overname van schulden in de toeslagenaffaire
Eiser / verzoeker
eiser, gedupeerde van de kinderopvangtoeslagaffaire
Verweerder / gedaagde
de minister van Financiën
Beroep gegrond: minister moet via de hardheidsclausule alsnog de schulden bij Freo (€ 25.000) en Rabobank Nederland (€ 1.200) overnemen
- Voor gewone overname van een schuld moet een betalingsachterstand zijn ontstaan tussen 2006 en 2021; die ontbrak hier volgens beide schuldeisers
- Hardheidsclausule toegepast wegens de combinatie van structurele financiële nood, een ernstige PTSS-diagnose en de zorg voor drie kinderen als alleenstaande ouder
- Behandeling van de psychische klachten was gestaakt omdat de aanhoudende schuldendruk de klachten verergerde
- Rechtbank voorziet zelf in de zaak in plaats van terug te verwijzen, en bepaalt dat de minister beide schulden alsnog overneemt
- Minister moet griffierecht en € 2.335 aan proceskosten vergoeden
Samenvatting
De minister van Financiën moet alsnog twee schulden van een gedupeerde van de kinderopvangtoeslagaffaire overnemen, omdat een strikte toepassing van de regels tot een onbillijke uitkomst zou leiden. De rechtbank Midden-Nederland deed de zaak zelf definitief af en bepaalde dat de minister een schuld van € 25.000 bij kredietverstrekker Freo en een schuld van € 1.200 bij Rabobank Nederland moet overnemen.
De man is aangemerkt als gedupeerde van de toeslagenaffaire, waarin duizenden ouders onterecht als fraudeur werden bestempeld bij de kinderopvangtoeslag. Onderdeel van de hersteloperatie is dat de overheid, via uitvoeringsorganisatie Sociale Banken Nederland (SBN), private schulden van gedupeerde ouders kan overnemen. Dat kan alleen voor geldschulden die zijn ontstaan na 31 december 2005, die vóór 1 juni 2021 opeisbaar waren en die op het moment van de aanvraag nog niet zijn afgelost.
De man vroeg overname van drie schulden: bij Freo (€ 25.000), bij Interbank NV (€ 24.000) en bij Rabobank Nederland wegens roodstand (€ 1.200). SBN nam de schuld bij Interbank NV volledig over, maar wees de andere twee af. Volgens SBN gaat het bij Freo en Rabobank om gewone financiële producten waarvan alleen een eventuele betalingsachterstand kan worden overgenomen, en uit navraag bij de schuldeisers zelf bleek dat er nooit sprake was geweest van zo'n achterstand. Het bezwaar van de man tegen die afwijzing verklaarde de minister ongegrond.
Bij de rechtbank betoogde de man eerst dat er wel degelijk sprake was van een betalingsachterstand, onder meer omdat zijn rekening bij de Rabobank ooit was geblokkeerd wegens een saldotekort en omdat zijn schuld bij Freo ondanks jarenlange betalingen nauwelijks was afgenomen. De rechtbank volgde dit niet: beide schuldeisers hadden expliciet bevestigd dat er nooit een achterstand was geweest, zodat niet aan de wettelijke voorwaarden voor overname was voldaan.
Toch kreeg de man op een ander punt alsnog gelijk. Hij deed een beroep op de hardheidsclausule uit de wet, die de minister toestaat om van de gewone regels af te wijken als toepassing daarvan tot een buitengewone onbillijkheid zou leiden, bijvoorbeeld bij ernstige financiële nood of zware medische problematiek. De man wees op zijn totale schuldenlast van bijna € 35.000, zijn WIA-uitkering wegens arbeidsongeschiktheid, zijn zorg voor drie minderjarige kinderen als alleenstaande ouder, en een ernstige, complexe posttraumatische stressstoornis. Uit brieven van zijn behandelend psycholoog bleek dat zijn behandeling was gestaakt omdat de aanhoudende financiële onzekerheid zijn klachten juist verergerde, en dat pas verder behandeld kan worden zodra er op dat vlak rust en duidelijkheid is.
De rechtbank vond dit voldoende om te concluderen dat sprake was van schrijnende omstandigheden die rechtstreeks samenhangen met de weigering om de schulden over te nemen. Het argument van de minister dat duidelijkheid ook via een afwijzing bereikt kon worden, overtuigde de rechtbank niet. Omdat de minister deze hardheidsclausule ten onrechte niet had toegepast, verklaarde de rechtbank het beroep gegrond en vernietigde zij het besluit.
In plaats van de zaak terug te sturen naar de minister, besliste de rechtbank de zaak meteen zelf: zij paste de hardheidsclausule zelf toe en bepaalde dat de minister de schuld bij Freo en de schuld bij Rabobank Nederland alsnog moet overnemen. Deze uitspraak komt in de plaats van het vernietigde deel van het besluit. Daarnaast moet de minister het griffierecht van € 53 en de proceskosten van € 2.335 aan de man vergoeden.
Betrokken advocaten
Gerelateerde uitspraken
ECLI:NL:RVS:2025:6313, Raad van State, 24-12-2025, 202407591/1/A2
Raad van State · Bestuursrecht
ECLI:NL:RVS:2025:6320, Raad van State, 24-12-2025, 202407717/1/A2
Raad van State · Bestuursrecht
ECLI:NL:RBAMS:2025:10020, Rechtbank Amsterdam, 19-12-2025, AMS 25/1816
Rechtbank Amsterdam · Bestuursrecht; Bestuursprocesrecht
ECLI:NL:RBAMS:2023:6352, Rechtbank Amsterdam, 09-10-2023, C/13/739716 / KG ZA 23-851
Rechtbank Amsterdam · Civiel Recht; Verbintenissenrecht
Gegevens
Datum uitspraak
Instantie
Rechtbank Midden-NederlandRechtsgebied
BestuursrechtZaaknummer
UTR 25/3240
Procedure
Eerste aanleg - enkelvoudig
Op de hoogte blijven
Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.
vast rendement
- Vastgoed als zekerheid
- Kwartaalbetalingen
- Vanaf €30.000
Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.