Politierechter veroordeelt klimaatactivist tot taakstraf voor blokkade A12 en A2 — RBMNE:2026:6219
snelwegblokkade tijdens klimaatdemonstratie
Eiser / verzoeker
Openbaar Ministerie
Verweerder / gedaagde
verdachte
Verdachte veroordeeld tot een taakstraf van 120 uur en een geheel voorwaardelijke gevangenisstraf van twee weken wegens het versperren van de A12 en A2.
- Beroep op het gelijkheidsbeginsel wegens niet-ingrijpen bij boerenprotesten verworpen, Openbaar Ministerie ontvankelijk
- Bewezen dat verdachte samen met anderen de A12 en A2 versperde terwijl gevaar voor de verkeersveiligheid te duchten was
- Beroep op het demonstratierecht slaagt niet: de blokkade wordt aangemerkt als een laakbare gedraging (reprehensible act)
- Straf lager dan geëist vanwege al ondergane inverzekeringstelling en inname rijbewijs, om een chilling effect te voorkomen
- Schadevordering van Rijkswaterstaat (€ 34.973,84) niet-ontvankelijk verklaard, verwezen naar de civiele rechter
Samenvatting
De politierechter in Utrecht heeft een activist van Extinction Rebellion veroordeeld voor het versperren van de snelwegen A12 en A2 tijdens een klimaatdemonstratie op 25 april 2026. De man kreeg een taakstraf van 120 uur en een geheel voorwaardelijke gevangenisstraf van twee weken, met een proeftijd van twee jaar.
Op die zaterdagmiddag blokkeerden demonstranten van Extinction Rebellion met auto's de A12 en de aansluiting met de A2 in Utrecht, zodat andere demonstranten te voet de snelweg op konden om te protesteren tegen het uitblijven van klimaatbeleid. De verdachte bekende op de zitting dat hij zijn auto samen met twee andere voertuigen midden op de rijbaan tot stilstand had gebracht en had laten staan. Het gevolg was een verkeersinfarct dat uren duurde, met achteropkomend verkeer dat vaststond op de A12, de A2 en omliggende wegen.
De verdediging voerde aan dat het Openbaar Ministerie niet mocht vervolgen, omdat de politie bij boerenprotesten op de snelweg bij 's-Hertogenbosch enkele weken eerder niet had ingegrepen terwijl daar ook files ontstonden. Volgens de advocaten was sprake van schending van het gelijkheidsbeginsel. De politierechter verwierp dat verweer: niet aannemelijk is geworden dat de omstandigheden bij die protesten gelijk waren aan deze zaak, en het Openbaar Ministerie mag in beginsel zelfstandig beslissen wie het vervolgt.
Vervolgens moest de rechter beoordelen of het gedrag van de verdachte onder de bescherming van het demonstratierecht valt. Dat recht, verankerd in de Grondwet en het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens, beschermt ook ingrijpende protestvormen zoals wegblokkades. Maar het recht is niet onbeperkt: wie tijdens een vreedzame demonstratie het gewone leven ernstig en opzettelijk verstoort, pleegt volgens rechtspraak van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens een laakbare gedraging waarvoor bestraft mag worden. De politierechter oordeelde dat daarvan in dit geval sprake was. De blokkade veroorzaakte niet alleen verkeersgevaar, maar ook gevaar voor de gezondheid van anderen: uit stukken bleek dat minstens één ambulance met sirene vast kwam te staan, en de gemeente had vooraf gewaarschuwd dat een blokkade van de A12 tot een totale verkeerschaos zou leiden met risico's voor de hulpverlening. Bovendien had de burgemeester van Utrecht vooraf een alternatieve locatie aangeboden, een rotonde onder de snelweg, waarvan de demonstranten geen gebruik hadden gemaakt.
Bij het bepalen van de straf hield de rechter rekening met het zogenoemde chilling effect: de vrees dat te zware maatregelen mensen ervan zouden weerhouden om in de toekomst te demonstreren. De verdachte had al twee nachten in verzekering gezeten en was zijn rijbewijs meer dan twee maanden kwijt geweest. Mede daarom legde de politierechter een lagere straf op dan de officier van justitie had geëist: die had een taakstraf van 120 uur, een maand geheel voorwaardelijke celstraf en een rijontzegging van twee maanden gevorderd. Die rijontzegging kon sowieso niet worden opgelegd, omdat de wet die straf bij dit delict niet toestaat.
Rijkswaterstaat had zich als benadeelde partij gevoegd met een schadeclaim van € 34.973,84 voor de extra inzet van personeel en materieel tijdens de blokkade. De politierechter verklaarde die vordering niet-ontvankelijk: de vraag of kosten van een overheidsorganisatie met een publieke taak als schade kunnen worden gezien, vergt meer onderzoek dan in een strafzaak mogelijk is. Rijkswaterstaat kan de vordering nu bij de civiele rechter indienen.
De politierechter veroordeelde de klimaatactivist tot een taakstraf van 120 uur en een geheel voorwaardelijke gevangenisstraf van twee weken met een proeftijd van twee jaar, en verklaarde de schadevordering van Rijkswaterstaat niet-ontvankelijk.
Betrokken advocaten
Gerelateerde uitspraken
ECLI:NL:HR:2025:1863, Hoge Raad, 05-12-2025, 25/02649
Hoge Raad · Bestuursrecht; Belastingrecht
ECLI:NL:HR:2025:1284, Hoge Raad, 12-09-2025, 24/02565
Hoge Raad · Bestuursrecht; Belastingrecht
ECLI:NL:HR:2024:1422, Hoge Raad, 11-10-2024, 22/00955
Hoge Raad · Bestuursrecht; Belastingrecht
ECLI:NL:HR:2024:434, Hoge Raad, 15-03-2024, 22/02958
Hoge Raad · Bestuursrecht; Belastingrecht
Gegevens
Datum uitspraak
Instantie
Rechtbank Midden-NederlandRechtsgebied
StrafrechtZaaknummer
16-122725-26
Procedure
Eerste aanleg - enkelvoudig
Op de hoogte blijven
Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.
vast rendement
- Vastgoed als zekerheid
- Kwartaalbetalingen
- Vanaf €30.000
Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.