ECLI:NL:RBNHO:2024:10410, Rechtbank Noord-Holland, 11-10-2024, 23/360 — RBNHO:2024:10410
Samenvatting
Eiser woont in Heemstede. Vlakbij bouwt de derde-partij een nieuwe supermarkt met ondergrondse parkeergarage. Verweerder heeft in een besluit van 10 maart 2022 aan de derde-partij toestemming verleend om af te wijken van een voorschrift voor de ventilatie-voorziening ter beperking van luchtverontreiniging door benzeen vanuit de parkeergarage, die de derde-partij in Heemstede bouwt. De derde-partij wil in plaats daarvan een andere maatregel treffen die een gelijkwaardig niveau van bescherming moet geven. Het voorschrift waar de derde-partij van wil afwijken, staat in deze zaak nog steeds toepasselijke artikel 3.26e, eerste lid, Activiteitenbesluit milieubeheer (het Activiteitenbesluit) en artikel 3.27l, eerste lid onder b, Activiteitenregeling milieubeheer (de Activiteitenregeling). Eiser komt op tegen de verlening van de toestemming. De rechtbank overweegt dat in artikel 1.8 Activiteitenbesluit is bepaald dat met de alternatieve maatregel ten minste een gelijkwaardig niveau van bescherming van het milieu moet worden bereikt. De wet en de wetsgeschiedenis geven niet aan wat een “gelijkwaardig niveau van bescherming van het milieu” is. Ook heeft de rechtbank geen jurisprudentie gevonden waarin deze term wordt uitgelegd. Uit de woorden “ tenminste” en “gelijkwaardig” volgt, taalkundig gezien, dat door de alternatieve maatregel sprake moet zijn van dezelfde mate van bescherming van het milieu of een verbetering van het milieu. Een maatregel die tot een slechtere uitkomst voor het milieu leidt, is gelet op de duidelijke bepaling niet toegestaan. De rechtbank komt tot de conclusie dat verweerder (en de derde-partij) niet aannemelijk hebben gemaakt dat met de door de derde-partij gewenste oplossing sprake is van een gelijkwaardig niveau van bescherming. Uit de ter onderbouwing daarvan overgelegde rapportage volgt dat bij woningen binnen een straal van 25 meter rond de afvoerschacht tot 1% van de grenswaarde meer benzeen meer neerdaalt dan bij toepassing van de hoogte als voorgeschreven in 3.27l, eerste lid, onder b, Activiteitenregeling. Het beroep is daarom gegrond en het bestreden besluit wordt vernietigd. Daarnaast neemt de rechtbank met toepassing van artikel 8:72, derde lid, aanhef en onder b, Awb zelf een beslissing en bepaalt dat ook het besluit van 10 maart 2022 wordt herroepen. Vast staat immers dat de door de derde-partij gewenste alternatieve maatregel niet kan worden aangemerkt als gelijkwaardige maatregel, zodat daarvoor geen instemming (meer) kan worden verleend. Indien de derde-partij de parkeergarage en een ventilatievoorziening wil en moet behouden, zal hij dus een andere maatregel moeten bedenken en daarvoor onder de Omgevingswet de daarvoor (eventueel) noodzakelijke vergunning of toestemming van het bevoegde gezag moeten zien te verkrijgen.
Betrokken advocaten
mr. A.J.P. Beemster
eiser
Betrokken rechters
Gerelateerde uitspraken
ECLI:NL:RBDHA:2022:7763, Rechtbank Den Haag, 27-07-2022, C/09/616593 / HA ZA 21-746
Rechtbank Den Haag · Civiel Recht; Verbintenissenrecht
ECLI:NL:RBNHO:2021:12304, Rechtbank Noord-Holland, 22-12-2021, C/15/311483 / HA ZA 20-801
Rechtbank Noord-Holland · Civiel Recht; Verbintenissenrecht
ECLI:NL:GHAMS:2021:24, Gerechtshof Amsterdam, 12-01-2021, 200.263.075/01
Gerechtshof Amsterdam · Civiel Recht
ECLI:NL:GHAMS:2020:1432, Gerechtshof Amsterdam, 02-06-2020, 200.250.102/01
Gerechtshof Amsterdam · Civiel Recht
Gegevens
Datum uitspraak
Instantie
Rechtbank Noord-HollandRechtsgebied
Bestuursrecht; OmgevingsrechtZaaknummer
23/360
Procedure
Eerste aanleg - enkelvoudig
Op de hoogte blijven
Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.
Nieuwe uitspraken van deze rechter
- dhr. mr. R.H.M. Bruin
vast rendement
- Vastgoed als zekerheid
- Kwartaalbetalingen
- Vanaf €30.000
Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.
Recente uitspraken
Een aanbouw aan een woning in Landsmeer is volgens de buren te groot en deels op hun grond gebouwd. Zij vragen de gemeente al jaren om handhaving, maar het college van burgemeester en wethouders weigerde steeds op te treden. Nu heeft de rechtbank Noord-Holland dat besluit vernietigd, omdat de gemeente de zaak niet goed heeft onderzocht en haar besluit niet deugdelijk heeft uitgelegd. De voorgeschiedenis begint in 2022. De buurvrouw vroeg een omgevingsvergunning aan voor een aanbouw aan haar woning. De gemeente stelde de aanvraag buiten behandeling, omdat volgens haar voor de aanbouw geen vergunning nodig was, en wees erop dat conform de tekening moest worden gebouwd. Daarna is de aanbouw gerealiseerd. De buren vonden dat er groter en hoger is gebouwd dan op de tekening stond en vroegen om handhaving. In een eerdere procedure oordeelde de rechtbank op 24 januari 2024 dat de gemeente in redelijkheid mocht afzien van handhaving voor de te grote bouwhoogte van 22 centimeter. Daartegen lopen de buren hoger beroep bij de Raad van State, waarop nog niet is beslist. In deze zaak gaat het om een tweede handhavingsverzoek van 13 februari 2024. De buren stellen dat de inhoud van de woning inmiddels 769 kubieke meter bedraagt terwijl maximaal 600 kubieke meter is toegestaan, en dat er 112,3 vierkante meter aan bijbehorende bouwwerken staat terwijl 83 vierkante meter is toegestaan. Ook zou de aanbouw de erfgrens overschrijden en zou daardoor een tweede woning binnen hun bouwvlak zijn gecreëerd. De gemeente wees het verzoek af. Een controle van de toezichthouder in april 2024 stelde een inhoud van 646,72 kubieke meter vast. De gemeente vond de overschrijding een gevolg van de buitenbehandelingstelling van de aanvraag en de afwijking in de situering gering. De rechtbank oordeelt dat het college eerst had moeten onderzoeken in hoeverre er is afgeweken van wat de bouwtekening toestond, hoe groot die afwijkingen zijn en of zij in strijd zijn met het omgevingsplan. Dat onderzoek heeft niet plaatsgevonden. De gemeente verwees wel naar het rapport van de toezichthouder, maar verbond daar geen conclusies aan. Bovendien erkende de buurvrouw op zitting dat de aanbouw aan de andere kant 6 vierkante meter breder is gebouwd dan de tekening toestond. Ook daarvan heeft de gemeente niet vastgesteld dat het een afwijking is. Ook de motivering houdt volgens de rechtbank geen stand. Het college erkende dat de aanbouw in afwijking van de tekeningen direct aan de woning van de buren grenst, wat meer oppervlakte en volume betekent. Tegelijk stelde het dat de overschrijding het gevolg is van de buitenbehandelingstelling. De rechtbank noemt dat tegenstrijdig: of er is conform de tekening gebouwd, of er is in afwijking daarvan gebouwd. Verder zei de gemeente dat zij niet kon beoordelen hoeveel het bouwvolume is toegenomen, maar nam zij zonder uitleg aan dat de afwijking gering is. Twee andere argumenten van de buren slagen niet. Een evidente privaatrechtelijke belemmering, een duidelijk eigendomsprobleem dat vergunningverlening in de weg staat, is er volgens de rechtbank niet. Het gerechtshof Amsterdam heeft op 14 april 2026 namelijk bepaald dat een deskundige moet onderzoeken of de aanbouw moet worden ingekort en verlaagd of dat er een erfdienstbaarheid, een recht om het bouwwerk op andermans grond te laten staan, moet worden gevestigd. Ook is er geen sprake van een tweede woning in het bouwvlak van de buren. Dat een deel van de aanbouw op hun bouwvlak staat, betekent nog niet dat daar twee woningen zijn gerealiseerd. De rechtbank verklaart het beroep gegrond en vernietigt het besluit op bezwaar van 8 september 2025. Het college moet opnieuw op het bezwaar beslissen, met inachtneming van de uitspraak. Het college moet de proceskosten van de buren betalen tot een bedrag van € 1.868 en hun griffierecht van € 194 vergoeden. Een vergoeding voor de kosten in de bezwaarfase wijst de rechtbank niet toe, omdat die fase opnieuw wordt doorlopen.
Aan de Hasselaarsweg in Heerhugowaard zou een spoorwegemplacement komen, 'De Vaandel' genaamd. Omwonenden en een groep bedrijven uit de gemeente wilden dat plan tegenhouden. Zij gingen in beroep tegen de omgevingsvergunning die het college van burgemeester en wethouders van Dijk en Waard op 26 september 2024 aan ProRail had verleend voor het oprichten en in werking hebben van het emplacement. In totaal gaat het om elf particulieren en negen bedrijven, onder wie GeboortezorgPlus, ZWOP Media en Joki Vastgoed. De rechtbank Noord-Holland, zittingsplaats Haarlem, behandelde het beroep op 7 juli 2026 op zitting. Het college werd bijgestaan door een medewerker van de Omgevingsdienst Noord-Holland Noord, ProRail nam als derde-partij aan het geding deel. Op 27 juli 2026 deed de rechtbank een tussenuitspraak. Daarin stelde zij vast dat het besluit een gebrek bevatte, en gaf zij het college twaalf weken om dat gebrek te herstellen. Het college vroeg daarna uitstel van twee weken om te beslissen of het van die kans gebruik wilde maken. Dat uitstel kreeg het. Daarna nam de zaak een andere wending. Op 20 augustus 2026 liet het college de rechtbank weten dat de vergunning op verzoek van ProRail zelf was ingetrokken. Het college zag daarom geen reden meer om het gebrek te herstellen. De eisers lieten de rechtbank weten dat zij hun beroep toch niet introkken. De rechtbank oordeelde dat het beroep daarmee geen doel meer diende. Zonder voldoende procesbelang komt niemand een rechtsvordering toe. Procesbelang betekent dat een partij een reëel en actueel belang heeft bij het krijgen van gelijk: het doel dat zij met het beroep voor ogen heeft moet nog kunnen worden bereikt en van feitelijke betekenis zijn. Eisers wilden de vergunning van tafel hebben, en dat was door de intrekking precies gebeurd. Eisers voerden nog aan dat ProRail mogelijk een nieuwe aanvraag zal indienen. De rechtbank vond dat geen toereikend belang om de juistheid van de ingetrokken vergunning, en van de intrekking zelf, nog te beoordelen. Juist omdat de eerdere vergunning niet meer bestaat, kon de rechtbank zich ook niet uitlaten over de overige kwesties die eisers in hun brief hadden opgeworpen. Over de kosten maakte de rechtbank wel een afweging. Eisers hadden geen proceskosten gemaakt in de zin van het Besluit proceskosten. Omdat de rechtbank in de tussenuitspraak wel had vastgesteld dat het bestreden besluit gebrekkig was, vond zij het redelijk dat het college het betaalde griffierecht vergoedt. De rechtbank verklaarde het beroep niet-ontvankelijk en droeg het college op het betaalde griffierecht van € 371 aan eisers te vergoeden.
Een woning op een duin in Bergen aan Zee mag worden vergroot en verbouwd, ook al gaan de buren daar niet mee akkoord. De eigenaar, een inwoner van het Duitse Siegburg, vroeg op 4 december 2024 een omgevingsvergunning aan voor renovatie en uitbreiding. Een groep omwonenden vond dat de verbouwing niet past in de omgeving en trok naar de rechter. Het bouwplan wijkt op drie punten af van het omgevingsplan van de gemeente Bergen. De toegangstrap naar de woning staat in een zone die als tuin is aangewezen, is te hoog en dient de bestemming niet. De maximale goothoogte wordt overschreden. En een dakkapel-achtige constructie aan de achterzijde van het dak is te hoog en voldoet niet aan de regels voor dakkapellen en dakopbouwen. Daarom was een vergunning voor een zogeheten buitenplanse omgevingsplanactiviteit nodig, een vergunning om af te wijken van het omgevingsplan. Het college van burgemeester en wethouders verleende die op 10 maart 2025 en liet de vergunning bij het bestreden besluit van 11 juli 2025 na bezwaar in stand. De omwonenden voerden aan dat het college niet zorgvuldig had gekeken naar een evenwichtige verdeling van functies over locaties. Volgens hen heeft de adviescommissie voor welstand en omgevingskwaliteit de gemeentelijke Nota Omgevingskwaliteit niet aantoonbaar toegepast en onvoldoende gemotiveerd. Ook wezen zij erop dat de woning deel uitmaakt van 'Het Engelse Park', met een eigen ruimtelijke identiteit. Door de extra bouwlaag ontstaat volgens hen een zichtbaar derde bouwniveau, dat op een duin extra doorwerkt. Verder vreesden zij verlies van privacy en uitzicht. De rechtbank wijst dat af. De adviescommissie beoordeelde het bouwplan drie keer. Het college mag in beginsel afgaan op zo'n deskundigenadvies als dat zorgvuldig tot stand is gekomen en begrijpelijk is. De omwonenden hadden geen eigen deskundigenrapport overgelegd. De Nota is volgens de rechtbank kaderstellend en bevat geen dwingende, gedetailleerde regels. De commissie is voldoende ingegaan op de punten van de omwonenden en heeft laten zien hoe zij tot haar positieve oordeel kwam. Dat de omwonenden het oneens zijn met dat oordeel is niet genoeg om het advies opzij te schuiven. Ook de zorgen over privacy en uitzicht slagen niet. De afwijkingen van het omgevingsplan zijn gering en hebben geen verband met de bezwaren van de omwonenden. De toegestane bouwhoogte van 10 meter blijft gewoon gehandhaafd. Bij de vaststelling van het onherroepelijke omgevingsplan is al geoordeeld dat die hoogte geen onaanvaardbare overlast voor de buren oplevert. Bovendien bestaat volgens vaste rechtspraak geen blijvend recht op vrij uitzicht. Het college hoefde daar dus geen doorslaggevend gewicht aan toe te kennen. Tijdens de zitting op 9 september 2026 trokken twee van de eisers hun beroep in. Een nader stuk dat de eisers daarna indienden liet de rechtbank buiten beschouwing, omdat het geen reden gaf het onderzoek te heropenen. De rechtbank verklaart het beroep ongegrond. De omwonenden krijgen hun griffierecht niet terug en ook geen vergoeding van hun proceskosten. De omgevingsvergunning blijft dus van kracht.