Rechter weigert omgevingsvergunning voor gezinshuis in Castricum — RBNHO:2024:11335
Omgevingsvergunning / planologisch strijdig gebruik / begeleid wonen jongeren
Eiser / verzoeker
Zorgbedrijf B.V. uit Alkmaar (eiseres)
Verweerder / gedaagde
College van burgemeester en wethouders van de gemeente Castricum
Het beroep is ongegrond verklaard; de weigering van de omgevingsvergunning voor het gezinshuis in Castricum blijft in stand.
- Het bestemmingsplan Castricum koppelt de bestemming 'Wonen' uitdrukkelijk aan het begrip 'woning' (één afzonderlijk huishouden), zodat de jurisprudentie over woonvormen zonder die koppeling hier niet van toepassing is.
- De rechtbank oordeelt dat geen sprake is van nagenoeg zelfstandige bewoning, omdat de zorgfunctie vooropstaat en de vereiste organische verbondenheid en continuïteit ontbreken.
- Het 24-uurs professioneel pedagogisch toezicht en de bekostiging uit zorggelden maken het verblijf onlosmakelijk verbonden met de zorgcomponent.
- Het beroepsgrond dat er geen directe koppeling is tussen 'wonen' en 'woning' in het bestemmingsplan werd verworpen op basis van de tekst van artikel 19.1.1 juncto artikel 1 van het bestemmingsplan.
- Eiseres had geen beroepsgrond gericht tegen de weigering om af te wijken van het bestemmingsplan, zodat de beoordeling zich beperkte tot de planconformiteit.
Samenvatting
Een zorgbedrijf uit Alkmaar dat begeleiding biedt aan jongeren met een (licht)verstandelijke beperking of psychosociale problematiek, wilde in een woning in Castricum een zogenoemd gezinshuis vestigen. De gemeente Castricum weigerde daarvoor een omgevingsvergunning te verlenen, omdat het gebruik volgens het bestemmingsplan niet zou zijn toegestaan. De rechtbank Noord-Holland moest beoordelen of die weigering terecht was.
Het zorgbedrijf vond van niet. Volgens de organisatie was er gewoon sprake van wonen in de zin van het bestemmingsplan, omdat de jongeren vrijwillig in de woning verblijven, een eigen kamer hebben, overdag elders werken of naar school gaan en niet verplicht zijn gezamenlijk te eten. Therapeutische behandelingen vinden buitenshuis plaats. Er is volgens het bedrijf dan ook sprake van 'nagenoeg zelfstandige bewoning', een begrip dat de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State in eerdere uitspraken heeft erkend als toelaatbaar binnen een woonbestemming.
De gemeente zag dat anders. In het bestemmingsplan staat de bestemming 'Wonen' uitdrukkelijk gekoppeld aan het begrip 'woning', gedefinieerd als een complex van ruimten bestemd voor de huisvesting van één afzonderlijk huishouden. De bewoners van het gezinshuis vormen geen huishouden in die zin: er is geen onderlinge organische verbondenheid, de samenstelling wisselt, en er is 24 uur per dag professioneel pedagogisch toezicht aanwezig. De huisvesting wordt bovendien betaald uit zorggelden en is bedoeld voor een specifieke, moeilijk begeleidbare doelgroep. De zorgcomponent staat daarmee centraal, niet de woonfunctie.
De rechtbank deelde het standpunt van de gemeente. De rechter stelde vast dat het bestemmingsplan in Castricum — anders dan in sommige gevallen die eerder door de Afdeling zijn beoordeeld — wél uitdrukkelijk de begrippen 'wonen' en 'woning' aan elkaar koppelt. De redenering van het zorgbedrijf dat andere woonvormen ook zijn toegestaan als die koppeling ontbreekt, gaat hier dus niet op. Bovendien oordeelde de rechtbank dat de vereiste continuïteit voor een huishouden ontbreekt en dat de zorgfunctie in het gezinshuis vooropstaat: de begeleiding door pedagogische opvoeders is gericht op het (leren) functioneren in de maatschappij, en dat maakt zelfstandige of nagenoeg zelfstandige bewoning onmogelijk.
Het beroep van het zorgbedrijf werd ongegrond verklaard. De gemeente hoefde de omgevingsvergunning dan ook niet te verlenen, en het zorgbedrijf krijgt het betaalde griffierecht niet terug en ontvangt geen vergoeding van de proceskosten.
Betrokken advocaten
mr. F. Soeltaansingh
verweerder
Betrokken rechters
Gerelateerde uitspraken
ECLI:NL:RBNHO:2026:741, Rechtbank Noord-Holland, 03-02-2026, 24/178
Rechtbank Noord-Holland · Bestuursrecht
ECLI:NL:RBMNE:2025:5266, Rechtbank Midden-Nederland, 08-10-2025, UTR 25/1867
Rechtbank Midden-Nederland · Bestuursrecht
ECLI:NL:RBLIM:2025:9187, Rechtbank Limburg, 24-09-2025, ROE 22/48 en ROE 22/183
Rechtbank Limburg · Bestuursrecht
ECLI:NL:RVS:2025:4104, Raad van State, 27-08-2025, 202102865/1/R2
Raad van State · Bestuursrecht
Gegevens
Datum uitspraak
Instantie
Rechtbank Noord-HollandRechtsgebied
BestuursrechtZaaknummer
23/4224
Procedure
Eerste aanleg - enkelvoudig
Op de hoogte blijven
Laat het weten als er hoger beroep of een vervolg komt in deze zaak.
Nieuwe uitspraken van deze rechter
- mw. mr. A.J. van Putten
vast rendement
- Vastgoed als zekerheid
- Kwartaalbetalingen
- Vanaf €30.000
Let op! Geen vergunning- en geen prospectusplicht voor deze activiteit.
Recente uitspraken
Een bewoner uit Nieuw-Vennep wilde voorkomen dat het voormalige kantoorgebouw De Bolstoren wordt omgebouwd tot 104 woningen met 580 m² horeca in de plint. Het college van burgemeester en wethouders van Haarlemmermeer had daarvoor twee omgevingsvergunningen verleend aan De Raad Development uit Katwijk. De man maakte bezwaar tegen die vergunningen en vroeg de voorzieningenrechter om een spoedmaatregel, een zogeheten voorlopige voorziening, zodat de bouwplannen intussen niet doorgaan. Het college verklaarde het bezwaar op 20 oktober 2026 kennelijk niet-ontvankelijk. Volgens het college was de man te laat met zijn bezwaar, en niet om een reden die zijn termijnoverschrijding verschoonbaar maakte. De man ging daartegen in beroep bij de rechtbank. Daardoor gold zijn verzoek om een spoedmaatregel als een verzoek dat hangende dat beroep werd gedaan. De voorzieningenrechter besliste zonder zitting. Dat mag als een verzoek kennelijk niet-ontvankelijk is, zoals artikel 8:83, derde lid, van de Algemene wet bestuursrecht bepaalt. Een spoedmaatregel kan alleen worden getroffen zolang er een bezwaar- of beroepsprocedure loopt. Die procedure was er niet meer. De rechtbank had op dezelfde dag, 10 november 2026, het beroep van de man tegen het besluit van het college ongegrond verklaard. Daarmee was er niets meer waarop een voorlopige voorziening kon aansluiten. Over de inhoud van de vergunningen of over de vraag of de man te laat was met zijn bezwaar, oordeelde de voorzieningenrechter in deze uitspraak niet. Het oordeel in een spoedprocedure heeft bovendien een voorlopig karakter en bindt de rechtbank niet in een eventuele bodemprocedure. De voorzieningenrechter zag geen reden voor een proceskostenveroordeling. Tegen de uitspraak staat geen hoger beroep of verzet open. De voorzieningenrechter van de rechtbank Noord-Holland verklaarde het verzoek om voorlopige voorziening niet-ontvankelijk. De omgevingsvergunningen voor de transformatie van De Bolstoren blijven daardoor ongemoeid.
Een fabrikant van het gewasbeschermingsmiddel Calypso wil niet dat concurrentiegevoelige informatie over het middel op de website van het Ctgb komt te staan. Het Ctgb, het College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden, besloot in augustus 2026 een groot deel van het dossier openbaar te maken. Twee stichtingen hadden daar al in 2020 om gevraagd. Een deel van de gevraagde informatie is nu voorlopig geblokkeerd. De voorzieningenrechter van de rechtbank Noord-Holland beslist op het verzoek om een voorlopige voorziening, een spoedmaatregel die geldt totdat de rechter over het beroep zelf heeft beslist. De zaak heeft een lange voorgeschiedenis. Het Ctgb besliste op 4 maart 2020 over het verzoek van de stichtingen om openbaarmaking van het dossier over Calypso en de werkzame stof thiacloprid. De stichtingen gingen daartegen in beroep bij het College van Beroep voor het bedrijfsleven, dat zich op 18 augustus 2020 onbevoegd verklaarde en de zaak doorstuurde naar de rechtbank Gelderland. Die verwees het beroep in 2023 terug naar het Ctgb, dat het als bezwaar moest behandelen. Het bestreden besluit van 26 augustus 2026 verklaarde het bezwaar deels gegrond en deels ongegrond. Het Ctgb kondigde aan de openbaar te maken documenten twee weken na bekendmaking op zijn website te publiceren. Bij het besluit hoort een inventarislijst van 637 documenten. Op verzoek van de voorzieningenrechter beperkte de fabrikant haar verzet tot vier documenten. Drie daarvan (nummers 377, 475 en 476) bevatten volgens haar informatie over de ingrediënten van het middel, waardoor het bij openbaarmaking eenvoudig na te maken is. Het vierde (nummer 428) bevat informatie over onzuiverheden en de volledige specificatie van de werkzame stof, volgens de fabrikant commercieel cruciaal. Voor de eerste drie documenten stelde zij voor de concentraties van de co-formulanten, de hulpstoffen in het middel, aanvullend te zwarten. De chemische namen en CAS-nummers (internationale identificatienummers van stoffen) zouden zichtbaar blijven. Document 428 wilde zij vertrouwelijk laten behandelen. Het Ctgb verzette zich niet tegen toewijzing. De stichtingen wel. Zij vinden dat er geen toereikende grond is om de informatie te weigeren. Het middel is volgens hen niet langer toegelaten, zodat namaken niet mag. Document 476 gaat volgens hen over emissies in het milieu. Ze willen snel kunnen controleren of de productie van het middel het milieu heeft belast. De voorzieningenrechter wijst erop dat openbaarheid het uitgangspunt is en dat dit algemene belang zwaar weegt. Maar als het besluit nu al wordt uitgevoerd, wordt de informatie bij de stichtingen bekend en is dat feitelijk niet meer terug te draaien. Een inhoudelijke beoordeling van de bezwaren van de fabrikant in het beroep zou dan nagenoeg illusoir worden. Daarom wijst de rechter het verzoek alleen af als de aangevoerde weigeringsgrond evident onzinnig is en de belangen bij directe openbaarmaking zeer zwaarwegend zijn. Dat is hier niet gebleken. Deze procedure leent zich niet voor voldoende onderzoek naar de weigeringsgronden. De stichtingen hebben bovendien geen zwaarwegend spoedeisend belang gesteld. Het middel mag in Europa inmiddels niet meer worden gebruikt, waardoor een snelle controle op emissies onvoldoende urgent is. Niet valt in te zien dat zij de behandeling van het beroep niet kunnen afwachten. De rechter zag af van een zitting omdat het verzoek kennelijk gegrond is. De voorzieningenrechter schorst het besluit van 26 augustus 2026 tot op het beroep is beslist, maar alleen voor document 428 (geheel) en voor de concentraties van de co-formulanten in de documenten 377, 475 en 476. Voor de rest blijft het besluit gelden, dus het Ctgb moet de overige documenten wel openbaar maken, met inachtneming van de beperkingen uit het besluit. Het Ctgb moet de fabrikant het griffierecht van € 397 vergoeden en € 934 aan proceskosten betalen. Hoger beroep tegen deze uitspraak is niet mogelijk.
Een taxichauffeur uit de regio mag een maand lang niet in het gebied rond Schiphol komen. De burgemeester van Haarlemmermeer legde hem die verblijfsontzegging op op grond van een beleidsregel over ongewenst taxi's aanbieden. Voor de chauffeur is dat zwaar: hij zegt dat zijn werk voor 99,9 procent bestaat uit het ophalen van klanten op Schiphol. De verblijfsontzegging werd op 18 oktober 2026 op schrift gesteld en op 26 oktober 2026 naar de man verstuurd. Hij maakte bezwaar en vroeg de voorzieningenrechter van de rechtbank Noord-Holland om een voorlopige voorziening. Zo'n voorziening is een spoedmaatregel die moet voorkomen dat een besluit al wordt uitgevoerd voordat op het bezwaar is beslist. De ontzegging was op 29 oktober 2026 ingegaan en loopt tot 29 november 2026. De voorzieningenrechter vroeg de burgemeester de ontzegging op te schorten, maar die liet per e-mail van 4 november 2026 weten daartoe niet bereid te zijn. Omdat de maatregel kort duurt en al liep, deed de rechter uitspraak zonder zitting. De chauffeur voerde aan dat de ontzegging hem raakt in zijn beroepsuitoefening en in het inkomen dat hij met zijn gebruikelijke ritten verdient. Ook stelde hij dat zijn bewegingsvrijheid wordt beperkt omdat hem de toegang tot een groot gebied is ontzegd. De voorzieningenrechter vindt de verblijfsontzegging niet evident onrechtmatig en ziet geen spoedeisend belang dat een voorziening rechtvaardigt. De ontzegging duurt maar een maand en belet de man volgens zijn eigen verklaring niet om klanten naar Schiphol te brengen. Ook kan hij elders als taxichauffeur werken. Hij kan dus nog steeds inkomen verwerven, al is het niet via zijn gebruikelijke werk. Een financiële noodsituatie is daarom niet aannemelijk. Bovendien kan hij de schade op de burgemeester verhalen als in bezwaar of beroep blijkt dat de ontzegging ten onrechte is opgelegd, zodat die schade niet onomkeerbaar is. De beperking van zijn bewegingsvrijheid is volgens de rechter inherent aan een verblijfsontzegging, en niet gebleken is dat die hem onevenredig raakt. De voorzieningenrechter wijst het verzoek om een voorlopige voorziening af. De chauffeur moet zich dus aan de verblijfsontzegging blijven houden. Voor een proceskostenveroordeling zag de rechter geen aanleiding. Tegen de uitspraak staat geen hoger beroep of verzet open.